Heldenreis

We liepen door naar een groot afdak, waaronder in het midden een vuur brandde, en rondom straalsgewijs lange tafels stonden, waaraan mensen zaten te eten. Meer vrouwen dan mannen, zo leek het, en maar een paar kinderen. Qanma wees me een plek vlakbij het vuur en zij haalde eten voor ons – een dienblad op haar hoofd met een dikke vissoep en twee kommen vol geitenmelk. Kuuksi wilde op tafel springen, ik hield haar tegen maar van Qanma mocht het, "een beest met zó'n naam …"

Onze tafelgenoten keken nieuwsgierig mijn kant uit, maar Qanma gebaarde: eerst eten. Toen zij klaar was, stond ze op en vroeg de aandacht van het complete gezelschap.
"Qluizinnen en Qluizers, we hebben een gast. Yima uit … waar kom je vandaan Yima?"
"Uit Registana," zei ik. Al voelde het helemaal niet meer alsof ik daar vandaan kwam. Dan kwam ik nog eerder uit Barraspira, of zelfs uit Spirabyad.
"Welkom Yima," zei Qanma. Kuuksi draaide rondjes om haar benen, Qanma pakte haar op en zei: "Welkom Kuu Ksi!"
Er klonken uitroepen van verbazing en haar naam zoemde rond als een strijdkreet: Kuu Ksi Kuu Ksi Kuu Ksi!

Daarna ging iedereen terug naar haar of zijn eigen hut, of qluis, zoals het hier heette. Qanma nam me mee naar de hare. Ik mocht eerst slapen, morgen zou ze mij alles vertellen, en ik haar.
In de ochtend zag ik hoe Qlusewar boven het zeewater uitstak als een zachtronde heuvel, bedekt met helmgras en stekelige struikjes. Buiten de cirkel van glinsterhutjes zag ik geiten rondstruinen, die de heerlijke melk produceerden die we ook bij het ontbijt weer kregen.

We zaten voor Qanma's huisje in de zon, Kuuksi kreeg haar eigen schoteltje melk, de vrede was onvoorstelbaar. Nog maar zo kort geleden was ik in levengevaar geweest, had ik in een bootje gelegen dat stonk naar dood en verderf, had ik het dodeneiland aanschouwd. "Wat een verschrikking," zei ik hardop en huiverde in het warme licht.
"Thiarchia?"
Ja, knikte ik. "Hoe kan het dat niemand dat weet?"

Het begon al donker te worden toen we eindelijk in de buurt van Klusewar kwamen, en hier leek de lesstof bewaarheid: er lag inderdaad een verende loopplank van het strand naar het eiland. Kuuksi rende voor me uit, ik stapte er voorzichtig op en liep wiebelend, voetje voor voetje, over de wit uitgeslagen planken. Aan het eind stond een soort toegangspoort, ook van hout, met daarop de naam van het eiland. Qlusewar. Zag ik het goed?

Er kwam iemand op me af over de loopplank. Een grote vrouw in een lang gewaad. Aan een ketting om haar hals hing een hanger van spiegelglas in bijna dezelfde vorm als die eerste letter van Qlusewar. Even sprongen mijn gedachten terug naar de les van zo lang geleden, toen mijn beitel was uitgeschoten bij de O van ROTS.
De vrouw hield de hanger omhoog en droeg me op erin te kijken. Ik zag mezelf, hoe moe en mager ik was, hoe vuil en hoe verdrietig.
De vrouw legde haar handen op mijn schouders en zei: "Welkom bij de Qluizinnen. Ik ben Qanma."
"Yima van Rodva," zei ik gewoontegetrouw.
"Yima van Yima," zei Qanma. Ze draaide zich om en ik liep achter haar aan het eiland op.

Om te beginnen bracht ze me naar een groter met spiegelscherven bekleed bouwsel dat een soort badhuis bleek. In het midden van de ruimte was een pomp, ernaast stonden wijde schalen die je kon vullen en meenemen naar de brede planken langs de wanden. Ik mocht me wassen, wat een heerlijkheid. Ik had nog een klein plakje over van de zeep van Roosma, ik waste ook mijn haar ermee. Rondom was een band van spiegel aangebracht en ik zag me opknappen, ontspannen.

Buiten stond Qanma op me te wachten, met Kuuksi op haar arm.
"Hé Kuuks," zei ik en Qanma vroeg: "Hóe heet ze?"
"Kuuksi," zei ik, en Qanma herhaalde: "Kuu Ksi," net zoals Tiarva dat had gedaan en zij keek me er veelbetekenend bij aan.

Op een gegeven moment begon ze te mauwen en met haar pootje op mijn hoofd te krabbelen, ik moest mijn hoofd draaien, wat moest ik zien? In mijn sombere gepeins was het niet tot me doorgedrongen dat de rotswand wemelde van gepiep en gefladder. Je reinste Schorre Clif, overal vogels! Nestjes! Eieren! Niet bepaald mijn favoriete kostje, rauwe eieren, maar wel voedzaam. Ik brak er eentje voor Kuuksi doormidden en ze slurpte er gretig van.

Die avond vonden we weer een slaapplek in zo'n holletje in de Rotswand. De zee klotste zacht, het was een vreemd idee te weten dat daar, heel ver over het water, een compleet ander land lag. Gralda. Hoe zou het leven zijn daar? Net zo streng voorgeschreven als op Inhemren? Je kon er vanuit Barra kennelijk zo naartoe. Maar dan had ik jou niet teruggevonden Kuuks! Ze nestelde zich naast me, zat een beetje te wroeten vanwege iets scherps in mijn broekzak, ik voelde met mijn hand wat het was en dacht toen pas weer aan wat ik had opgeraapt, op het pad bij het knekelhuis op Thiarchia.

Het was een munt. Hij glansde in het maanlicht. Op de ene kant het Rotsvadmijn plus de vreemde tekens, op de andere kant mijn beeltenis. Ik barstte in huilen uit. Dit kon maar één ding betekenen: Vulema had het niet gehaald. Ook haar gebeente was daar in die diepe put geëindigd. Wat was ze koninklijk aan me voorbijgereden, in haar schitterend witte kleding. De kleur van zuiverheid, maar ook de afwezigheid van kleur omdat je eigen kleuren niet toegestaan waren.
Kuuksi vlijde zich troostend tegen mijn borst, haar kopje onder mijn kin, en we sliepen.

In de loop van de volgende dag zagen we Klusewar opdoemen. Naarmate we dichterbij kwamen, zagen we een veelheid van glinsterende hutjes op het eiland, een beetje zoals die op Schorre Clif, maar dan niet van veren, eerder van spiegelend glas.

Hij liet me achter op het strand van Blyntera. (Of Blynxtera?) Eindelijk was ik dan in de Heerlijkheid der Heerlijkheden. Waar het koud en miezerig en schemerig was en waar ik geen andere keus had dan met mijn rug tegen de muur – een rotsplateau dat de begrenzing vormde van het strand – te overnachten. Onder mijn schild.

Pas de volgende ochtend zag ik het paneeltje van Thiarchia. Hoe had ik dat toch ooit zo kunnen voorzien? Het zat op de top van het schild – of helemaal onderaan, hoe je het maar wilde zien. Ik zat het nog te bestuderen, in mijn grotje in de rotswand, toen er opeens iets tegen mijn been duwde. Iets zachts. Ik kon mijn ogen niet geloven. Kuuksi! Ben je het echt? Ja, ze was het echt, ze begon meteen in het bundeltje te graaien waar het visje nog in zat. Ze liet geen snippertje voor me over maar ging me toen wel genadig kopjes zitten geven. Ben je blij?
Oh beest, je kan je niet voorstellen hoe blij!

Moeizaam kwam ik overeind. Ik liep naar het water, in de hoop dat ik zo iets meer kon zien van het land. Wie weet kon ik zelfs de Rots zien? Maar het plateau was te hoog en ik zag ook nergens een opgang. Ik pakte de kaart erbij. Het volgende eiland was Klusewar. Minstens twee dagen lopen over dit Hemrenverlaten strand. Eten had ik nauwelijks meer en de gebeurtenissen op Thiarchia hadden me flink aangepakt.

Ik knoopte het paneeltje van Klusewar los en begreep niets van wat ik zag. Behalve dan de poes, Kuuksi! En een dame met een grote schaal op haar hoofd, mijn hongerige ogen vulden hem met fruit en stukjes vlees – stil. Hop Kuuks, we gaan. Ze liep voor me uit, achter me aan, naar het water dat rustig aan het zand likte, klom tegen mijn benen op, over mijn schouder, en nestelde zich op haar vertrouwde plekje op de draagzak.

De man die me het kistje had laten zien, zei: "We kunnen je over de grens brengen, naar Blynxtera. Maar er is daar niets."
Hij wreef even mijn zijn hand over zijn linker bovenarm. Ik keek hem aan en deed hetzelfde. Hij vroeg: "Thiarck, kunnen we jouw boot nemen?"
"Goed," zei de trommelaar. "Dan gaan wij vast terug."
"Heeft iemand nog mondvoorraad?"
Ik kreeg een stuk brood, een appel, een gedroogd visje, een waterzak. Tranen stroomden over mijn wangen. Op deze plek, bij deze verschrikking, zonder vragen eten te krijgen, ik kon er mijn geest niet omheen vouwen. Ik moest maar weer vertrouwen, ondanks de ervaring met Koyova.

"Kun je roeien?"
Met een schok dacht ik terug aan de eerste keer dat mij dat gevraagd werd. Toen ik met Jadva en kleine Jad van Kraeckten San naar Taka Haringes was geroeid. Ik knikte. We roeiden. De zee was kalm maar het werd al bijna donker.
De man vroeg gelukkig niets. Ik wist dat ik niet mocht liegen tegen een mede-verzetter, dus ik was blij dat hij mijn naam niet vroeg, en al helemaal niet naar mijn plannen. Wel vertelde hij me, dat er vaker mensen de oversteek naar Thiarchia waagden. Mannen werden niet toegelaten. Stel je voor dat ze zich zouden afvragen of het wel goed was, om vrouwen op een dergelijke manier te offeren ter bestendiging van de macht van al die Opperva's en Heermannen.

Maar vrouwen werd de troost en het verdriet gegund van het zeker weten, bovendien waren het er zo weinig. Hij keek me vragend aan maar ik zweeg. Ik kon ook nauwelijks verwoorden wat ik dacht of voelde.
Terug naar Barra mochten ze niet, ging hij verder. Er mocht vooral niet te veel ruchtbaarheid worden gegeven. Daarom waren er altijd veel wachters in Barra. "En vandaag wel extra veel," zei hij met nadruk. Maar ik had mijn lesje geleerd en roeide.

Een van de mannen sprak: "Wij danken u voor uw offer aan de Grote Hemren."
De eerste schedel. Aan het geluid hoorde ik dat hij verbrijzeld werd.
Weer die spreuk. Weer een schedel, weer dat geluid. Ik stond te zwaaien op mijn benen en durfde niet dichterbij te komen.

Na de zevende schedel werd het deksel met een klap neergelaten op de put. Op het zwarte laken lag nu nog een hoopje spulletjes. Pas nu zag ik dat de wanden van deze graftombe waren voorzien van een oneindige hoeveelheid planken, met daarop kleine kistjes, honderden en honderden genummerde kleine kistjes. Een van de mannen pakte een kistje en schoof de spulletjes van het laken erin, het ritselde en rammelde, en toen hield hij het mij voor.
Verbijsterd keek ik erin, keek ik hem aan, wat moest ik hiermee?

"Zit er iets van uw dierbare bij?"
Hij vroeg het kalm, met zelfs iets van eerbied, of medelijden misschien. Was dat wat ze van me dachten? Dat ik hier kwam om te zien of mijn zuster, mijn dochter, mijn vriendin … Vulema! Maar dan moest ik al die kistjes van weet-ik-hoeveel maanjaren door.
Ik liet de dingen door mijn vingers gaan: een kettinkje, een munt, een lint … Naamloze voorwerpen van naamloze jonge vrouwen, tegen hun wil geofferd. Doosjes vol machteloos verdriet.

"Is ze pas vertrokken?"
Nee, schudde ik.
Hij nam me het kistje af en zette het terug op de plank. De mannen met het laken stonden al buiten. Ze waren nu met zeven, de laatste moest de trommelaar geweest zijn. Ze liepen naar het strand. Ik keerde me nog eenmaal naar dat vergevingloze bouwsel dat zo recht en zeker oprees tussen de sombere bomen. Even zag ik iets glanzen op het pad, ik bukte me, stopte het schielijk in mijn zak.
En nu? Terug naar Barra? Dat was te gevaarlijk.

voor de afleveringen die op Thiarchia spelen werd ik geïnspireerd door het schilderij Toteninsel V door Arnold Böcklin.