vertalen

Geplaatst op 8 oktober 2020 door Hella

Hoewel mijn actieve Engels (vooral spreken, maar ook schrijven) in de jaren dat ik terug ben in Nederland erg achteruitgegaan is, valt Engels lezen me nog altijd makkelijker dan Nederlands. Kindeke heeft dat ook, Nederlands voelt houteriger, minder soepel.
Daardoor vergeet ik wel eens dat Engels lezen lang niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Het is een van de redenen voor mijn project Vrouw en Kunst: al die inzichten uit Engelstalige literatuur – meestal niet vertaald – toegankelijk maken. Maar het geldt ook voor de gedichten die ik voor mijn boekjes gebruik. De essentie daarvan is lang niet voor iedereen te vatten. Vandaar dat ik ook het idee kreeg aangereikt om ze te vertalen. En dat valt niet mee!
Neem nu het gedicht Morning Poem van Mary Oliver, dat ik heb gebruikt voor mijn boekje met droogbloemen.
De titel alleen al: "Ochtendgedicht". Zo hard met die twee ch-klanken! "Morgenvers" dan? Ik denk meteen aan de warme bakker.

Ochtendgedicht

Elke morgen
wordt de wereld
geschapen.
Onder de oranje

staven van de zon
worden de ashopen
van de nacht
weer bladeren

en maken zich vast aan de hoge takken –
en de vijvers verschijnen
als zwart laken
waar eilanden op geschilderd zijn

van zomerlelies.
Als je van nature
gelukkig bent
zul je wegzwemmen langs de zachte sporen

urenlang, je verbeelding
strijkt overal neer.
En als je geest
de doorn

in zich draagt
die zwaarder is dan lood -
als je je maar nauwelijks
kunt voortslepen -

dan nog is er
ergens diep in je
een beest, schreeuwend dat de aarde
precies is wat zij wilde –

elke vijver met zijn laaiende lelies
is een overvloedig
verhoord en beantwoord gebed,
elke morgen

of je nu wel of niet
ooit gelukkig durfde zijn,
of je nu wel of niet
ooit hebt durven bidden.

Mary Oliver

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged , | Een reactie plaatsen

Arthur Japin – Mrs Degas

Geplaatst op 7 oktober 2020 door Hella

Mrs. DegasMrs. Degas by Arthur Japin
My rating: 3 of 5 stars

Arthur Japin Mrs Degas

Van het verhaal - de gebeurtenissen – heb ik wel genoten. Ik wist ook helemaal niet dat Degas in New Orleans is geweest, dat er daar zelfs een Degas-huis is. Maar als roman voldeed het toch niet echt. Dat had ik ook al bij De Gevleugelde, dat het meer een opsomming van feitenis dan een doorleefde geschiedenis vanuit een personage (zoals in Vaslav, of in mindere mate Kolja).
Er worden te veel feiten opgesomd, alsof niets van het onderzoek verloren mocht gaan. Van een literaire-non-fictie-boek (zoals Annejet van der Zijl die schrijft bijvoorbeeld) verwacht je dat, maar bij een roman houdt het je nodeloos op afstand.

"In de kandelabers brandden groene kaarsen, gemaakt van de was van wilde mirte die groeit op de zandengten in de baai van Biloxi." (p133)
"Mardi Gras was er in 1837 ingesteld als remedie tegen de depressie. Aanvankelijk waren het vooral bals en tuinfeesten, georganiseerd door de gegoede burgerij, maar binnen enkele jaren verspreidde de vrolijkheid zich door alle wijken, waar zij werd verrijkt met Afrikaanse ritmes en rituelen uit West-Indië. Ook oorspronkelijke bewoners van de streek begonnen het feest mee te vieren, de Houma en Biloxi, Choctaw, Chapitoula, Opelousa en Tanghipahoa. Zij waren verdreven naar drassige dorpen langs de Atchafalaya, maar hun mannen werkten als seizoenarbeiders in de haven en lieten met Vastenavond hun families overkomen om te dansen rond Congo Square, de plek waar hun voorouders hadden gedanst om de maïsoogst te vieren." (p181)

En dan is er nog de truc van de spanningsboog die er in feite alleen uit bestaat dat we willen weten wie de ik-vertelster is die de oude, blinde Edgar Degas komt helpen met het uitzoeken van zijn inboedel, omdat hij moet verhuizen. Omdat hij blind is, is het niet helemaal een truc, we bevinden ons als lezer in dezelfde positie als hij. Maar toch: was het nodig? En maakt het 't boek beter?
Dat denk ik niet. Ik zou het verhaal veel liever uit Estelle's (Mrs. Degas) mond hebben gehoord, of uit die van de vertelster. En dan helemaal vanuit dat personage, zonder tussenkomst van een schrijver die zo graag wil laten zien wat hij allemaal uitgezocht heeft.

View all my reviews

Geplaatst in recensies | Getagged , | 4 Reacties

trigger warning

Geplaatst op 5 oktober 2020 door Hella

Ik heb het "sterfbed" van mijn vader al eens beschreven. Het was een traumatische ervaring, die ik – dacht ik – jaren later met behulp van EMDR had verwerkt. Ik dacht er af en toe nog wel eens aan terug – zoals je voelt aan een zere kies: doet hij nog steeds pijn? – maar werd er niet meer door overweldigd.

Tot het "ziekbed" van Trump me onverwacht enórm triggerde. Ik voel het aan alles: hartkloppingen, heet hoofd, depressief naar boos machteloos gevoel, en niet kunnen stoppen met naar die video's en foto's kijken, alsof juist het kijken de angst kan beteugelen. De angst van niet geloofd worden, van beschuldigd worden, van niet mogen zien wat je ziet, laat staan vinden wat je vindt. Gij zult niet merken.

• Trump aan een spiegelend bureau "aan het werk" terwijl hij alleen met zijn viltstift een handtekening op een leeg papier zet.
• Trump die zich op de borst klopt als modelpatiënt die nu eindelijk in de leerschool van het leven heeft geleerd wat corona betekent. 200.000 doden hadden blijkbaar totaal geen indruk gemaakt.
Ik dacht aan mijn vader die altijd zo afgaf op huisvrouwen die altijd lekker in de zon zaten terwijl hij aan het werk was. Toen mijn moeder er niet meer was kwam hij erachter hoeveel werk huishouden eigenlijk was.
• Trump die zijn genezing een wonder regelrecht van God noemt. Die nep-vroomheid, breek me de bek niet los.
• Trump aan een vergadertafel met heel veel mappen. Paps aan de eettafel met een fort van boeken om zich heen.
Paps die in hospice en verzorgingshuis opschepte: ze vinden mij hier allemaal heel bijzonder. Klagen over het niveau van de mede-bewoners maar wel minzaam zwaaiend, want narcistische voeding is narcistische voeding, je neemt wat je krijgen kunt.
• Trump die met zijn wuifritje alle inzittenden van de auto in gevaar brengt (áls hij tenminste überhaupt corona heeft gehad). Paps die geen enkel oog had voor de opofferingen van de buren die zo goed op hem pasten.
• Trump die het gore lef heeft om te zeggen: We love what's happening.
Paps die – eenmaal in het hospice – te kennen gaf dat hij daar wel wilde blijven. Zulk heerlijk eten, zulke aardige mensen. Geen enkele gedachte voor de écht doodzieke medepatiënten, de hardwerkende vrijwilligers.

Ik dacht dat het zou helpen om het even op te schrijven allemaal. Maar het helpt niet.
Het is hooguit - hoop ik - informatief en inzichtgevend voor wie op dit moment ook gebukt gaat onder het grote toneelspel waartoe een narcist in staat is.
Lees al mijn blogs over narcisme. Vertrouw op je eigen gewaarwording. Geloof in de angst die je lichaam je laat voelen. Die angst is terecht.

Geplaatst in autobio, tijdgeest | Getagged , , | 6 Reacties

vragen

Geplaatst op 30 september 2020 door Hella

Ik maakte 3 lussenboekjes tegelijk, 1 blauwe en 2 oranje (de eerste daarvan staat hier). Die oranje waren bijna hetzelfde, ik moest van die tweede echt iets heel anders maken. Snuffelde in laatjes, kwam een doosje bladgoud tegen dat ik al lang vergeten was. Het is zó jammer dat goud zo slecht fotografeert, het boekje is in het echt zo stralend mooi. Ook kwam ik een bakje gedroogde tulpenblaadjes tegen. Zo teer en doorschijnend, ik maakte er doorkijkraampjes van.
Welke woorden moest ik hier in vredesnaam bij kiezen? Snuffel snuffel, blader blader, The Book of Questions van Pablo Neruda (El Libro de las Preguntas, 1974, vertaald door William O'Daly). Ik hoefde maar 4 vragen, ik koos de meest poëtische:

Is it true our desires
must be watered with dew?

Do tears not yet spilled
wait in small lakes?

Whom can I ask what I came
to make happen in this world?

Was it where they lost me
that I finally found myself?

Is het waar dat we onze verlangens
dauwwater moeten geven?

Wachten nog onvergoten tranen
in kleine meren?

Wie kan ik vragen wat ik hier
kom doen, moet laten gebeuren?

Was het daar waar ze mij kwijtraakten
dat ik mezelf eindelijk vond?

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged | 6 Reacties

The Fire in the Song

Geplaatst op 24 september 2020 door Hella

Ik was weer ergens een leuk nieuw modelletje tegengekomen. Ik maakte een proefexemplaar van printerpapier, zag er leuk uit. Dus ik zocht mooie gelli prints, construeerde een vierkant, dacht dat plakband niet stevig genoeg was om de vellen aan elkaar te houden dus zocht mooi papier voor de achterkant (oranje Eschervogels) en plakte dat erop.
Daar ging het meteen al mis: het werd een bobbelige boel. Bah. Toch maar het boekje gevouwen, in de hoop dat de pletter een en ander zou oplossen. Maar het werd met al die dubbele vouwen echt foeilelijk.

Ik vond het zó zonde van die mooie gelli prints! Dus ik heb alle pockets eraf gesneden, het resterende stuk doormidden gesneden, die beide repen aan elkaar geplakt en zo werd het weer een normaal harmonicaboekje.
Door het plakproces had ik mooie Mondrianige vakjes gecreëerd, die ik accentueerde met afbeeldingen in bijpassende kleuren. Verder wist ik het nog niet precies. Ik vlooide mijn laatje met niet-gebruikte uitknipsels weer eens door, en kwam het uitgeknipte silhouet van een vrouw tegen. (Nog van deze collage.) Dat knipte ik uit moerbeipapier. De beide kettingen kwamen ook uit het laatje.

En dan blijkt er altijd weer een gedicht te bestaan dat zich er moeiteloos bij voegt.

The Fire in the Song

The mouth opens
and fills the air
with its vibrant shape

until the air
and the mouth
become one shape.

And the first word,
your own word,
spoken from that fire

surprises, burns,
grieves you now
because

you made that pact
with the dark presence
in your life.

He said, "If you only
stop singing
I’ll make you safe"

And he repeated the line,
knowing you would hear
"I’ll make you safe"

as the comforting
sound of a door
closed on the fear at last,

but his darkness crept
under your tongue
and became the dim

cave where
you sheltered
and grew

in that small place
too frightened to remember
the songs of the world

its impossible notes
and the sweet joy
that flew out the door

of your wild mouth
as you spoke

~ David Whyte ~

HRB94/20 te koop voor €12,95

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged | 1 reactie

sterrenvissen

Geplaatst op 20 september 2020 door Hella

Poeh, wat heb ik een ruzie gehad met het ronde boekje. Ik begon met ronde vouwblaadjes op een strook wit karton te plakken, zodat ik kleine reepjes kon laten zitten om als scharnier te dienen. Toen leek het me wel leuk om gouden scharniertjes te maken: goudverf erop. Werd een slappe boel. Versterkt met goudkleurig aliminumfolie en in de pletter ermee. Alle scharniertjes gescheurd.

Plan B. Alle rondjes losgeknipt en van gaatjes voorzien, het geheel met touwtjes aan elkaar geknoopt die pasten bij de gelli prints en origamipapiertjes die ik inmiddels had uitgekozen. Maar met de touwtjes was het geheel zo wiebelig dat het niet rechtop bleef staan. Dan maar een plint, van hetzelfde karton als ik voor de kaftjes had gebruikt.
Gelukkig had tante Pos (ik heb zo'n leuke vrolijke tante Pos) inmiddels een prachtig boek gebracht: Kunstformen der Natur. Twee mooie oranje zeesterren uitgeknipt. Waarom ik er vervolgens het Sumeriëboek bij pakte? Geen idee. Op de een of andere manier werden de Sumerische minimannetjes een wandeling van de oorsprong van de aarde naar nu. Of zoiets. Ik moet mezelf niet kapot duiden.

En gelukkig had de onvolprezen Mary Oliver weer een een paar bijpassende dichtregels. Mensenkinderen, wat schrijft zij toch adembenemend mooie gedichten.

What good does it do
to lie all day in the sun

loving what is easy?
It never grew easy,
but at last I grew peaceful:
all summer

my fear diminished
as they bloomed through the water
like flowers, like flecks
of an uncertain dream,

while I lay on the rocks, reaching
into the darkness, learning
little by little to love
our only world.

from Starfish by Mary Oliver

HRB92/20 te koop voor €12,95

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged , | 4 Reacties

blue tribe

Geplaatst op 17 september 2020 door Hella

De september challenge in de boekbindgroep was envelopes and pockets, met een instructiefilmpje voor een snoezig envelopboekje. Ik heb het 2x zo lang gemaakt door 2 A4 gelli prints te gebruiken. Die koos ik gewoon op kleur, en dat ene origimapapiertje stond er prachtig bij. Ik had nog geen idee voor thema of gedicht, ik begon maar zo lukraak met inimini blauwe poppetjes uitknippen.
Dinsdagmiddag werd ik opeens door somberheid overmand. Gebeurt me niet vaak, maar het is wel heel naar. "Blue" in de ware zin des woords (terwijl ik alle reden had om blij te zijn, er was weer een collage verkocht op werkaandemuur). Het had ook nog alles te maken met het akkefietje met de onethicus.

Toen viel mijn oog natuurlijk direct op deze regels van Mary Oliver, uit haar gedicht Members of the Tribe:

I forgive them
their unhappiness,
I forgive them
for walking out of the world.
But I don’t forgive them
for turning their faces away,
for taking off their veils
and dancing for death —
for hurtling
toward oblivion
on the sharp blades
of their exquisite poems, saying:
this is the way.

HRB93/20 te koop voor €15,95

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged | 2 Reacties

narcist des vaderlands

Geplaatst op 14 september 2020 door Hella

Ik was nog maar net begonnen de ethicus des vaderlands te volgen, vanwege de mooie vraag (die ik ook mijn pagina gezet heb): Stel: u wordt zonder voorbereiding een groot podium opgeduwd. Over welk onderwerp kunt u dan 45 minuten spreken?

Toen iemand hem een paar dagen later vroeg wat hij ging doen met de antwoorden, antwoordde de ethicus: "Verwonderd zijn over hoeveel mensen zoiets denken te kunnen."
Denken te kunnen.
De hoogmoed.

Maar goed, dat had ik gisteravond nog niet gezien, toen ik de volgende tweet las:
Nee, u weet niet waar u het over heeft. De meeste vormen van meisjesbesnijdenis zijn minder ingrijpend dan jongensbesnijdenis.

Wát??? riep ik verbijsterd uit.

En hij: Is echt zo, lees hier maar.

En ik: Worden jongens ook met een stomp mes bewerkt en vervolgens dichtgenaaid zodat ze geen seksueel genot meer kunnen ervaren, nauwelijks meer kunnen plassen en compleet kapot scheuren als ze een kind krijgen???

Iemand vraagt of hij Ayaan Hirsi Ali heeft gelezen. Hij komt met de uitspraak dat zij zou hebben gezegd dat het voor jongens erger is dan voor meisjes.
Dat valt te controleren.

Ik confronteer hem hiermee:
wat Ayaan zegt is dat jongensbesnijdenis erger kan zijn dan incisie ("het prikje") bij meisjes
eerlijk blijven, graag!

Toen hij mij tenslotte blokkeerde, heeft hij de tweets met mijn bewijslast allemaal van zijn account verwijderd.

Zo beweert hij:
Besneden mannen hebben veel vaker seksuele problemen in vergelijking met mannen die niet besneden zijn.
Hij baseert zich hierbij op een artikel waarvan de conclusie een stuk genuanceerder blijkt:

RESULTS
There were no significant differences in sexual drive, erection, ejaculation, and ejaculation latency time between circumcised and uncircumcised men. Masturbatory pleasure decreased after circumcision in 48% of the respondents, while 8% reported increased pleasure. Masturbatory difficulty increased after circumcision in 63% of the respondents but was easier in 37%. About 6% answered that their sex lives improved, while 20% reported a worse sex life after circumcision.
CONCLUSION
There was a decrease in masturbatory pleasure and sexual enjoyment after circumcision, indicating that adult circumcision adversely affects sexual function in many men, possibly because of complications of the surgery and a loss of nerve endings.

Hij beweert dat het argument om mannen te besnijden omdat dat goed zou werken tegen HPV achterhaald is.
Een onderzoek uit juli 2020 beweert het tegendeel.

Hij beweert dat vrouwenbesnijden niet misogyn zou zijn. Alsof het énige doel van vrouwenbesnijden niet is om haar haar seksuele plezier te ontnemen.
Hij vindt dat onjuist en moreel irrelevant.

Op de cijfers die ik aandraag, reageert hij helemaal niet.

• van de ca. 650.000.000 besneden mannen gaan er tussen de 1300-26000 dood
• van de ca. 200.000.000 besneden vrouwen gaan er ca. 400.000 dood
ten gevolge van de besnijdenis

Hij blokkeert mij en haalt alle opmerkingen tegen mij weg.

Vervolgens word ik van 2 kanten op mijn vingers getikt. (De ene heeft de betreffende tweets inmiddels verwijderd.)
Gert van Dijk is een "gedegen" ethicus. Met andere woorden: wat ik zeg kan onmogelijk waar zijn.

Ik zeg namelijk dat iemand die zich ethicus des vaderlands durft te noemen, niet mag liegen, of sjoemelen met cijfers of citaten. Wie prat gaat op zijn filosofiestudie hoort niet te komen met manipulatieve argumenten als "dus jij vindt het okee als …" terwijl diegene dat nooit heeeft beweerd, of me lachend en kleinerend terecht te wijzen omdat ik niet wist dat vrouwen een voorhuid hebben, wat ben ik toch dom, het is duidelijk dat ik geen verstand heb en geen recht van spreken. (Deze tweets zijn allemaal door de auteur verwijderd.)

Het is het zoveelste voorbeeld van een zelfingenomen narcist, die door de juichaapjes in bescherming wordt genomen. Ik vond dat ik een en ander toch even moest vastleggen.

Geplaatst in tijdgeest | Getagged , , | 8 Reacties

ogen

Geplaatst op 13 september 2020 door Hella

Dit pianoscharnierboekje maakte ik van dubbelgevouwen gelli prints. En ik maakte een fout, ik dacht dat de buitenste bladzij gewoon als kaft kon dienen, maar toen kreeg ik enorme gaten omdat ik de overgebleven loshangende scharniertjes had weggeplakt. Ik moest ze er opnieuw bij verzinnen. Gelukkig had ik net prachtig washi plakband besteld waardoor het wel netjes opgelost is.
Het idee voor de ogen kwam van het beeld (Egyptisch, millennia oud) op bladzij twee. Elke keer als ik het tegenkwam in de tefafcatalogus (stel je voor dat je zoiets daadwerkelijk koopt en thuis neerzet …), kreeg ik het een beetje koud.
Ogen werd het thema, ik schreef de tekst en drukte hem af op vellum, wat een mooi effect geeft dat toch. En wat is het een wonderlijk gevoel, die ogen die je over al die eeuwen heen aankijken.

eyes
looking at me
through centuries
across borders
what did you see
who made you see
whose hands made you see
me so i can see
centuries and worlds

HRB91/20 te koop voor €17,95

Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged | 2 Reacties

zonder handen

Geplaatst op 11 september 2020 door Hella

Ik maakte 3 lussenboekjes tegelijk: 2 oranje (de eerste staat hier) en een blauwe. Voor die laatste had ik nog helemaal geen idee. Wel wilde ik weer een moerbeipapiertje gebruiken, al had ik nog geen idee hoe.
De vloer van het knutselkamertje is meestal bedenkt met uitknipsnippers, soms halve afbeeldingen, en daar lag de dame die nu uiterst rechts zit. Precies de goede maat, soms is dat het enige criterium. Nog drie vrouwenfiguren uitgezocht met de juiste schaal, druipsteenachtige sliertjes van lichtblauw moerbeipapier, nu nog een gedicht.

Met de gedichten gaat het eigenlijk net zo als met de plaatjes: gewoon doorlezen wat ik heb (ik spaar gedichten op Pinterest en ik verzamel ze nu ook voor Vrouw en Kunst - wil je meedenken? graag!). Opeens springt dan de juiste in het oog.
Girl without Hands van Margaret Atwood. Ik koos voor de laatste strofe:

Only a girl like this
can know what's happened to you.
If she were here she would
reach out her arms towards
you now, and touch you
with her absent hands
and you would feel nothing, but you would be
touched all the same.

En het was vast niet toevallig dat ik op een prachtig boek stuitte voor Vrouw en Kunst: Memories of Our Lost Hands: Searching for Feminine Spirituality and Creativity door Sonoko Toyoda.

HRB88/20 te koop voor €17,95


Geplaatst in gedichten, heldinne's reisboekjes | Getagged , | Een reactie plaatsen