the lunchbox

tiffin_tinsWat een heerlijke film is The Lunchbox! Ga hem eerst kijken, want ik verklap hier het einde.

* spoiler alert *

Zijn jullie weg?
Oké dan.
In Mumbai is een rondbrengservice van tiffinbakjes, de dabbawalla's. Gewoonte is dat vrouw luncht kookt voor man, dat in de stapelbare bakjes doet, en dat man dat op zijn werk krijgt afgeleverd. Vrouwloze mannen betrekken hun lunch van een restaurantje of zoiets.
Op een dag krijgt de mannelijke hoofdpersoon een andere lunch dan gewoonlijk. Verrukkelijk! Hij likt alle bakjes zowat schoon. De bereidster van dit heerlijks is verrast als ze de bakjes terugkrijgt. Haar man heeft altijd iets aan te merken op haar kookkunst. Al gauw blijkt haar lunch bij de verkeerde te zijn afgeleverd, en ze stopt een briefje in het bakje met de chapati's.
Er ontwikkelt zich een briefwisseling die van alles teweeg brengt in het leven van de eenzame weduwnaar en de jonge vrouw in het bedroevende huwelijk.
Alles lijkt aan te sturen op een Leni Sarisje (hoewel de film nergens sentimenteel is, maar bruist van humor en eetlust) – maar dat gebeurt niet. Juist een uur eerder begint opeens de aftiteling.
Even komt alles in opstand: nee! Ik wou dat ze mekaar kregen!
Maar erover nadenkend kom ik tot de conclusie: wat een ijzersterk einde. Ze hebben allebei elkaars leven beïnvloed en veranderd, en nu begint de rest van hun leven. Het is goed.
Zo leerzaam ook weer voor de schrijvende mens!

afbeelding

Geplaatst in recensies, schrijven | Getagged , | 3 Reacties

gelezen in 2013

lezende vrouwIn navolging van Anna mijn lijstje favoriete boeken van 2013.
Bij het verzinnen van de begeleidende zinnetjes zie ik een paar thema's verschijnen: locatie als personage, magie in de realiteit, verhalen die een tijdperk tot leven brengen. En schrijven, natuurlijk. Dat blijft.

non-fictie (in volgorde van eigenbelang)

1) Jan Willem Otten – De Bedoeling van Verbeelding
Een schrijfboek dat je naar nieuwe bronnen voert.

2) Victor Klemperer: Tot het bittere einde – Dagboeken 1933-1945
Indrukwekkend en beklemmend dagboek van een jood in nazi-Duitsland.

3) Sylvia Brinton Perera - Descent to the Goddess
Gelezen voor Heldinne's Reis, boordevol nieuwe interpretaties van de mythe van Inanna. Inspirerend!

4) Rita Charon - Narrative Medicine: Honoring the Stories of Illness
Kon je dat maar studeren: narrative medicine. Hoe de verhalen die mensen (zichzelf) vertellen zouden moeten meewegen in de behandeling van hun ziekten. Met veel compassie geschreven.

5) Jan Storms - Destructieve Relaties op de Schop
Verplichte kost voor iedereen die narcisme en psychopathie wil begrijpen.

6) Erwin Mortier – Wat voorbij is, begint pas : lichtzinnige meditaties over het schrijven
Fantastisch schrijfboek van een woordkunstenaar.

7) Christopher Vogeler & David McKenna - Memo from the Story Dept
Toch weer nieuwe inzichten op het Heldenreis-vlak!

fictie (in volgorde van leesgenot)

1) Alice Hoffman – The Dovekeepers
Indrukwekkend en sfeervol boek over de belegering van Masada.

2) Michael Cunningham – Specimen Days
Een van de beste schrijvers die ik ken. Onvoorstelbaar prachtig.

3) Dave Eggers – The Circle
Geen literair hoogstandje, maar een boek dat je ernstig aan het denken zet over privacy en sociale media.

4) Louise Penny – the Brutal Telling
Een van de mooiste delen uit de detective serie over de Frans-Canadese hoofdinspecteur Gamache.

5) Barbara Kingsolver – Flight Behavior
Al Kingsolvers boeken tintelen van leven en engagement en prachtige personages.

6) Geraldine Brooks – Caleb's Crossing
Aangrijpend verhaal over een Indiaan in 17e-eeuws Amerika, die wordt opgenomen in een blanke familie.

7) Kate Atkinson – Life after Life
Een magische tour-de-force van een boek.

8) Susanna Kearsley – The Winter Sea
Superromantisch boek dat me vooral zo aansprak vanwege de locatie: de oostkust van Schotland waar ik 7 jaar gewoond heb.

9) Oek de Jong – Pier en Oceaan
Wonderlijk meeslepend verhaal over een herkenbare Nederlandse jeugd.

10) Mario Vargas Llosa – the Storyteller
Betoverend (letterlijk) verhaal over iemand die zich een plek verwerft bij een Indianenstam in de jungle van Peru.

11) Gerwin van der Werf - Luchtvissers
Derde roman van deze trouwschrijver. Ook weer een fantastische locatie.

12) John Green - The fault in our Stars
Een ontroerend Young Adult boek over een meisje met kanker. Nergens melig of sentimenteel, juist vol humor en opstandigheid.

13) Margaret Atwood – Surfacing
Indrukwekkend verhaal, vooral door de slurpende invloed van de moerassige locatie. Locatie als personage: zo leerzaam!

(kan de herkomst van de afbeelding helaas niet terugvinden)

Geplaatst in lezen, recensies | 1 reactie

alle bijdragen aan de schrijftop2000 2013

3 Led Zeppelin – Stairway to Heaven
22 Meat Loaf - Paradise By The Dashboard Light
31 The Alan Parsons Project - Old And Wise
35 Rolling Stones - Sympathy for the devil
39 Beatles - Let it be
48 Pink Floyd – Another Brick in the Wall
51 Otis Redding - (Sittin' On)The Dock Of The Bay
53 Adele - Make you feel my love
59 The Beach Boys God only knows
65 Eric Clapton - Tears in Heaven
68 Moody Blues – Nights in White Satin
71 Black Sabbath - Paranoid
83 Procol Harum - A whiter shade of pale
97 Jimi Hendrix Experience All along the watchtower
129 John Miles - Music
130 Triggerfinger - I Follow Rivers
142 Cuby and the Blizzards - Window of my eyes
148 Kyteman - Sorry
156 Bob Marley - No Woman No Cry
165 Queen - Show must go on
177 Neil Young - Old Man
196 Rolling Stones - You can't always get what you want
218 Guus Meeuwis - Geef mij je angst
219 Kansas - Dust in the wind
232 Boudewijn de Groot - Verdronken vlinder
233 Bob Dylan – Like a Rollin' Stone
248 Kate Bush - The Man With The child In His Eyes
258 Peter Gabriel - Solsbury Hill
295 Santana – Samba pa Ti
313 Cat Stevens – Morning has Broken
343 Louis Armstrong What a wonderful world
360 Jim Croce - Time in a bottle
364 Sinead O’Connor - Nothing compares 2U
382 Fleetwood Mac - Albatross
387 Alain Clark - Father & Friend
395 Karin Bloemen - Geen kind meer
406 Yes – Owner of a Lonely Heart
449 Chi Coltrane Go like Elijah
460 ABBA - Thank You For The Music
469 Bob Dylan - The Times Are A-Changing
470 Art Garfunkel – Bright eyes
476 Joe Cocker - You are so beautiful
508 Crosby, Stills, Nash & Young - Our House
510 The Beatles - Fool on the Hill
517 Sting Russians
520 Led Zeppelin - Kashmir
536 Otis Redding - Dreams to Remember
541 Boudewijn de Groot - Jimmy
549 de 3 J’s - Watermensen
554 Nazareth - Love Hurts
555 Queen - We are the champions
555 Queen - We are the champions
589 Madonna - Frozen
591 John Denver – Take me Home, Country Roads
645 Simon and Garfunkel – Scarborough Fair
659 John Lennon - Working Class Hero
697 Poppys Non non rien n'a changé
702 The Beatles Lucy In The Sky With Diamonds
712 Bee Gees - Words
855 Boudewijn de Groot - Land van Maas en Waal
873 Bob Dylan - Subterranean Homesick Blues
883 Rolling Stones - As tears go by
887 Supertramp - Hide in your shell
949 Willie Nelson - Always on my mind
1012 Ella Fitzgerald & Louis Armstrong - Summertime
1024 Creedence Clearwater Revival - Long as I can see the light
1083 Creedence Clearwater Revival - Long as I can see the light
1160 Cliff Richard & The Young Ones Living Doll
1250 Marianne Rosenberg - Ich bin wie du
1281 Cat Stevens - Lady d’Arbanville
1309 Eric Clapton - Let it grow
1311 PSY - Gangnam style
1366 Weather Girls - It's Raining Men
1393 Shirley Bassey - This Is My Life
1330 The Script & will.i.am - Hall Of Fame 2012
1400 Ramses Shaffy - We Zullen Doorgaan
1445 Bette Middler - The wind beneath my wings
1526 City to City – The road ahead
1623 Rob de Nijs - Open Einde
1660 Boudewijn de Groot - Een tip van de sluier
1666 De Kast - Eltse Grins Foarby
1670 The Cats - End of the show
1784 Ilse de Lange - Puzzle me
1841 Chicago - You’ re the inspiration
1904 John Lennon & Plastic Ono Band - Happy X-mas
1939 Petula Clark - Downtown

2012:
1722 Nick en Simon - Vrij

alle bijdragen aan de schrijftop2000 per gedicht:
1 Halewijn
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks,
2 Egidiuslied
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara,
3 Wilhelmus
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara,
4 Gezwinde Grijsaard
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara,
5 Kinderlijk
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks,
6 De Pruimenboom
Adriaan Hendriks, Hella, Ferrara
7 De Zelfmoordenaar
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
8 Het Schrijverke
Hella, Ferrara
9 ik ween om bloemen
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks,
10 De Waterlelie
Hella, Ferrara,
11 Lang rolt
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks,
12 Zie je ik hou van je
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
13 O, als ik dood zal zijn
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks,
14 Het Huwelijk
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
15 De Dapperstraat
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
16 De Tuinman
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
17 Zwerversliefde
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara
18 Het Kind en Ik
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara
19 Marc groet
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
20 Woninglooze
Hella, Ferrara
21 Herinnering aan Holland
Hella, Ferrara
22 De Achttien Doden
Hella, Ferrara
23 Thebe
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
24 De Idioot in het Bad
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara
25 Oote
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
26 Voor Wie Dit Leest
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
27 Ik tracht op poëtische
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
28 Een Kinderspiegel
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara
29 Jonge Sla
Hella, Adriaan Hendriks, Ferrara
30 Voor Wie Ik Liefheb
Hella, Ferrara, Adriaan Hendriks
31 apotheose
Ferrara, Adriaan Hendriks, Hella

Hier staat hoe het in 2013 werkte.

Geplaatst in schrijftop2000 | Getagged | Een reactie plaatsen

ga niet weer slapen

31 rumi hundertwasser
Een van de allermooiste gedichten die ik ken is Openbaring is Verschrikkelijk van David Whyte.
Een goed gedicht is als die geliefde die je bij je goede naam noemt, die eindelijk blootlegt wat in je smeekte om geboren te mogen worden. Bijna alle gedichten van David Whyte hebben dat. Gedichten die je wakker schudden, die je verbieden weer te gaan slapen. Ga niet weer slapen!

Er zijn wel liedjes die voor mij die rol vervulden. Veel van Joni Mitchell (waarvan helaas alleen Big Yellow Taxi in de top2000), van Aimee Mann, nieuwe nummers van Neil Young – maar de top2000 is vol van zoetigheid en tranen en verdoezeling.

We zullen doorgaan tot we samen zijn: 1400 Ramses Shaffy - We Zullen Doorgaan.

ik dank Adriaan Hendriks en Ferrara voor hun deelname aan deze schrijftop2000!

Geplaatst in schrijftop2000 | 3 Reacties

it’s raining men!

Het is zo'n gedicht dat je als puber voor zoete koek aanneemt, met de uitleg van de leraar erbij. Binnen komt het niet, je maakt immers nog deel uit van die hechte groep mensen die allemaal je naam weten, en wat die betekent.
Je – ik schrijf altijd 'je' als het te dichtbij komt – weet nog niet van die latere tijd waarin je ervaart dat nog zo weinigen je naam weten, en je soms aan je eigen naam twijfelt. Of aan wat die nog betekent. Je hoopt dat het bestaat, dat zomaar iemand opeens de verlossende naam noemt waardoor alles op zijn nieuwe plaats valt, en alles opnieuw kan beginnen. Dat iemand je bij je diepste naam noemt, die je ook dan pas als de jouwe herkent.
Succes is een keuze, geluk is een keuze, liefde is een keuze. Maar je wilt zo graag nog eenmaal gekozen wórden.

1366 Weather Girls - It's Raining Men

Geplaatst in schrijftop2000 | 2 Reacties

scheutig

29 katjesWat ontroert er zo aan Jonge Sla? Is dat het beeld van die dappere, frisgroene blaadjes die zich moeten gaan verweren tegen winter en wormen? In hun vochtige bedjes nog zo veilig als baby's, en toch zoals wij allen ten dode opgeschreven?
Ik raak niet ontroerd van jonge sla, ik raakte ontroerd als ik in de tuin de eerste scheutjes narcis en tulp na de winter hun grote duw omhoog zag beginnen. Alsof je er zelf moed aan ontleent, en geloof in de orde der dingen. Dat het allemaal goed gaat in de natuur. Wat natuurlijk niet zo is: in Schotland kwamen de hertjes haphaphap alle tulpen opeten alsof het snoepjes waren.
Ik ben geen tuinier, en heb maar weinig tuinervaringen – al had ik thuis mijn tuintje met tuinkers – om poëtisch over te worden, maar dat is het enige wat ik mis op mijn balkonnetje: die eerste tekenen dat de winter toch echt vergangen is. Tja, en dat staat natuurlijk weer niet in de top2000, terwijl ik er toch zo'n mooie tweede stem op weet.

1012 Ella Fitzgerald & Louis Armstrong - Summertime

Geplaatst in schrijftop2000 | 2 Reacties

Luchtvissers

luchtvissersSoms is het lastig om een schrijfjuf te zijn. Je kunt nooit kritiekloos door een boek heenracen, en tegelijk voel je de eis om die kritiek te onderbouwen. Als schrijfjuf leg ik vooral de nadruk op wat de schrijver al wél goed doet, om hem te doen inzien dat de rest alleen een kwestie van oefening is.
Kritiek op een gepubliceerde schrijver ligt gevoeliger. Uitgegeven worden bij een literaire uitgeverij: dat ben je toch geslaagd voor je meesterproef? Wat zal zo'n schrijfjuf uit de provincie daar nog over zeggen? Die moet dan zelf ook voor iets slagen.
But here goes.
Ik vond Luchtvissers aanvankelijk volmaakt. Elke zin deugde, alle zintuigen leefden ('als geur geluid zou maken zou het een godvergeten herrie zijn in dit huis'), de personages werden scherp en trefzeker getekend. Om het kraakheldere verhaal zweefden andere verhalen, bijbelse, mythische, oeroude. Het boek was op dezelfde manier groot als het eilandje Lundines groot was in de zee.
Ik leefde met alle achterblijvers op het eiland mee: de geloofloze dominee Mattheus Quast, de aan zijn demente vrouw Marthe geketende Markus, het meisje Jo-Anne en haar nare vader Jens, en hoofdpersoon Joshua, vergeefs op de vlucht voor zijn schuldgevoel. De bijbelse namen verdiepen hun karakters, en de onzichtbare Vuurtorenwachter waakt over hun welzijn.
Ik genoot van poëtische beeldspraak die onnadrukkelijk de beelden schraagde.
En dan komt het eerste zinnetje dat haakt. 'Bot als een ouwe tentharing' (p108). We weten niet van Joshua of hij een kampeerder is. Hij is vertaler, leraar, zoiets. Het is een leuke vergelijking maar het is een darling van Gerwin.
Omdat ik zo verrukt was, veroorzaakte dit simpele zinnetje een kleine kentering in mijn lezen. De fictionele droom was heel eventjes verstoord, en dan kun je niet precies zo verder dromen. Als dominee Quast de drankfles aan zijn mond zet 'als een bibberende trompetspeler die slechts één keer in zijn leven de kans krijgt de taptoe te blazen,' is dat ook een darling van muziekleraar Gerwin. Het overkomt me nog een keer als het over Parsifal gaat. Joshua zelf is geen muziekman, we zien hier even heel duidelijk de hand van de schrijver een rekwisiet het toneel opschuiven om iets symbolisch' wat extra nadruk te geven. Mij stoorde dat.
Waar in het begin de schrijver ongelooflijk diep ging – tot in de kleinste details voelde wat zijn personages voelden – dat uitkerven van die letters! dat voorhoofd tegen die afzuigkap! die beestachtige hoofdpijn! – stond hier opeens de schrijver van bovenaf zijn personages in te kleuren.
De laatste scènes maken veel indruk, dat seinen met die koperen schaal een Homerisch detail, en ik blijf toch niet helemaal bevredigd achter. Het verhaal van Joshua is rond, dat is goed. En het meisje gun je alle goeds. Maar de anderen? Waren die uiteindelijk illustratieve poppen in het verhaal?
Ik blader nog eens terug. Zie onderstreepte prachtzinnen: een tijd van zee, de wond van een ander die in jouw zij brandt, dit eiland is een vlot van steen, duisternis in een woud vol wandelende bomen, de witte en zwarte tanden van de rotsen, de vuurtoren die zijn licht over zee maait …
Luchtvissers is een prachtboek. Gerwin van der Werf is zo'n schrijver die bij elk boek beter wordt. Dan worden die darlings steeds minder belangrijk.

Geplaatst in recensies | Getagged , | Een reactie plaatsen

oud en onwijs

28 staartgevoelOp welke leeftijd zeg je zulke dingen, als je voor de spiegel staat? Dat van die rimpels en die krullen, wanneer ga je dat opmerken? Ik herinner me een jongen uit de zesde, die tegen mij zei: Hella, je hebt een onderkin! Dat is dus sinds mijn twaalfde niet meer goedgekomen.
Dat van die hond, die poezen en de keutels van de geit klinkt nogal Pippi Langkouzig, in elk geval als van een jonger kind dan zij die zegt dat ze een vrij beroemde man wil. Die wil ik trouwens ook en kijk hoe oud ik ben, ik zag Gerard LeNorman voorbijkomen en vond hem schattig.
Ik dacht altijd dat ik mild en wijs glimlachend op een bankje in de avondzon zou zitten, samen, dacht ik, en dat dan alles toch nog goed gekomen was.
Nu weet ik dat je oud alleen maar meer jezelf wordt, teruggedroogd tot de essentie. En met een kat op je bureau.

177 Neil Young - Old Man

Geplaatst in schrijftop2000 | 2 Reacties

op de goede weg

27 trap2Al tijdens het leven zie ik een Stairway to Heaven voor me – typ ik, en wil de fout verbeteren, want ik bedoelde 'tijdens het lezen' van het gedicht van Lucebert. Maar tijdens het leven is ook waar, net zo waar als wat hij schrijft, dat je heel soms die weg even ontwaart, hem dan wilt vangen op poëtische wijze – met dat beeld van verlicht water in je achterhoofd – en dat dat niet kan, juist doordat je een mens bent, met de gebrekkige communicatiemiddelen van de taal.
Een stenen of vloeibare engel heeft geen woorden nodig, als die de weg gaat wordt hij de weg, straatweg of waterweg, wordt de weg zoals de weg is, met stenen en dieren en vogels. Wij worden héél soms, even, de weg.
Ik heb een spreuk van Rumi hier hangen: whatever purifies you is the right path. En dat is geen trap naar de hemel, alsof up! up! de enig juiste richting is. Dat is een weg door de wildernis, met af en toe een glimp van verlicht water. Een heldenreis wel.

3 Led Zeppelin – Stairway to Heaven

Geplaatst in schrijftop2000 | 3 Reacties

groots en meeslepend

26 brooklynIk houd wel veel van Leo Vroman, hij ontroert me op tv en in zijn dagboeken, al heel jong had ik zijn Brieven uit Brooklyn, 30-12-75 staat er voorin, ongetwijfeld gekocht in Groningen, waar wij ieder jaar in de kerstvakantie een dag naartoe gingen. Maar dat is een ander verhaal.
Ik lees dit gedicht en denk: het zal allemaal wel. Het kind is ziek en ik maak me zorgen, dat krabbelt aan de schrijfgeest, dat maakt wat van levensbelang leek verre van dat. Een gedicht, een schrijver, een lezer, en liefde. What else is new.
Niet eerlijk dit, maar zo werkt schrijven ook, het staat niet los in een parelmoeren toren, het staat met de poten in de drek en met de handen aan het kotsemmertje.
En dáár zullen wel helemaal geen liedjes over zijn. (Gedichten wel: ik ben Brahman, maar we zitten zonder meid …) Al die top2000-nummers gaan over de Grote Emoties, daarom stemmen we ook op ze. En geloof me, ik ben dol op Grote Emoties. Maar ze zijn doorprikballonnetjes en nep, eigenlijk. Feestverlichting. En dan weer door met het gewone. Daar maar gewoon muziek bij.

129 John Miles - Music

Geplaatst in schrijftop2000 | 4 Reacties