Wie is er bekend met en/of doet mee aan enige vorm van boekenruil?

dahab straatIk vind bookcrossing zo'n leuk idee, je zou er een boek over kunnen schrijven. En tegenlijk vind ik het voor mezelf te vermoeiend om me aan te melden, en leg ik mijn uitgelezen boeken – of liever de uite boeken want als ze uitgelezen zijn houd ik ze zelf – op een plek waar mensen ze mee kunnen nemen. Hier beneden op de brievenbussen bijvoorbeeld. Of ik breng ze naar de biep of de kringloop om te verkopen.
Maar waar ik bij het lezen van het stuk het eerst aan moest denken, was het boekwinkeltje in Dahab. Dahab is een sloom badplaatsje aan de Rode Zee, met een enkele slenterwinkelstraat, waaraan wat restaurantjes, supermarktjes, souvenir- en textielzaakjes, en winkels met duikbenodigdheden. Wij schopten het niet verder dan waterschoentjes en een snorkel. In de bloedhitte stonden we die plastic gevallen aan te passen, omringd door wanden vol uite Engelse paperbacks. Drie wanden vol smulboeken (ook wat Duitse en Russische erbij) tegen spotprijsjes. Dat had de snorkelman heel goed gezien. Niets heerlijker dan na een middagje snorkelen te genieten van de zilverroze kitschzonsondergang met een bijpassend boek.

dit in antwoord op 50books vraag 31

Geplaatst in lezen | Getagged | Een reactie plaatsen

op de koude steen

aleppoIk kwam een tweet tegen met een link naar het artikel van Petra Stienen: Eerste Hulp voor Syrische Monumenten.
Iemand anders reageerde op die tweet met: Ik kan zo moeilijk aan gebouwen denken als er honderden mensen doodgaan.
Want gebouwen zijn immers maar dode dingen, je zet er zo een nieuw voor in de plaats. Toch?
Af en toe heb je zo'n puzzelstukjes-vallen-op-hun-plek-ervaring. Ik was van de week in het Groninger Museum om de tentoonstelling Fuck Off 2 te bekijken. Jonge Chinese kunstenaars die hun ongenoegen uiten over de maatschappij waarin ze leven. Een keiharde, lelijke tentoonstelling. Niet voor niets stond er een waarschuwingsbordje met "sommige beelden kunnen als schokkend worden ervaren." Hoewel dat waarschijnlijk doelde op de expliciete boven-de-achttien-foto's.
Wat mij vooral schokte, was de totale losgeslagenheid van deze kunst. Hier was een jeugd losgewrikt van alle schoonheid en traditie die hun land eens had voortgebracht. De schoonheid was vervangen door megalomane bouwwerken waarvoor alle traditionele woningen (op een enkel 'spijkerhuisje' na) moesten wijken. Alle traditionele waarden waren door het regime ongeldig verklaard, maar kunstenaars zijn geen kunstenaars als ze de leegheid van regimeretoriek niet doorzien. Maar zij moesten vanuit een totale leegte, een totale innerlijke chaos, iets creëren om hun ongenoegen te verbeelden. Hun kunstwerken waren uitzichtloos, wreed en desolaat, omdat ze op geen enkele reuzenschouder meer konden staan.
Dát is, juist in een onmenselijke oorlog, juist onder een onmenselijk regime, het belang van het in stand houden van kunst realiseer ik me nu. Te kunnen vooruitzien op de schouders van dode reuzen. Glimpen opvangen van visioenen die eerdere kunstenaars bewogen. Het geloof in mensheid en menselijkheid bewaren, te zien dat mensen ook in staat zijn tot het scheppen van schoonheid.
Juist voor de nabestaanden van al die zinloze doden is het van belang de schoonheid te bewaren, de schatten die van wereldbelang zijn.

afbeelding

Geplaatst in kunst, tijdgeest | 4 Reacties

eyes wide open

ter apel witte vaasHet was de hoogste tijd voor een uitstapje, ik voelde gewoon dat de bron uitgedroogd was. Dus ik richting het klooster van Ter Apel. Het lijkt wel of ik tegenwoordig steeds verdwaal als ik ergens heenga – gelukkig kom ik er tenslotte toch. Het zal iets te betekenen hebben, ik ben er nog niet achter.
Het was er prachtig, ik was net voor een grote groep uit, en nee ik hoefde ook geen rondleidpapier mee, ik weet immers alles. Dat is laat gotisch, dat is barok, dat is negentiende-eeuws, en deze monstrans lijkt wel ... Als ik zo kijk, ben ik niet aan het genieten, dan ben ik Een Tegen Honderd aan het winnen, kijken of ik alles weet wat ik weet.
Dus kijk ik met een foto-oog. Ik kijk in beelden, in lichtval, in 'later photoshoppen,' ik neem foto's van een trap voor bij Heldinne's Reis, van vlinders en bloemen, van glas-in-lood lichtval op muren en vloeren. Van de dertig zijn er misschien vijf mooi, maar dat geeft niet. Ik heb genoten van het kijken, en van wie ik was terwijl ik keek.
's Avonds was er bij zomergasten Dido's Lament, gezongen door Jessye Norman. Het bezorgde mij kippenvel, dat gebeurt me niet vaak. Die stem, de tekst, en ook het beeld van haar als een oudgriekse Phoenicische koningin. Iemand met verstand van zingen twitterde: dat was vals! Ik heb het niet gehoord. Ik dacht later: zo reageer ik op taalfouten. Dan kan ik niet meer lezen wat er staat, dan sluit de criticus alle wegen af. Net zoals hij doet bij de kitscherige negentiende-eeuwse heiligen. Een criticus denkt in fout of goed. Terwijl voor genieten alles open moet staan, kritiekloos als een lens.

Geplaatst in autobio, creatief, kunst | 6 Reacties

Hoe lang nog voordat we niet meer weten hoe een boek te gebruiken?

banana boxesMooie vraag om me weer eens te realiseren hoe moeilijk het is om out of the box te denken. Het enige wat ik kan bedenken is een baby die kauwt op een boek, omdat dat vooralsnog zijn enige onderzoeksmethode is. Niet voor niets ruik ik trouwens ook aan tweedehandsboeken, je wilt geen stinkerd op je hoofdkussen.
Maar zouden we écht ooit vergeten dat een boek een boek is? Dan moet er wel eerst een verwoestende klap komen, van welke aard ook, die álle boeken ter wereld wegvaagt. Zolang boeken naast koopwaar ook heilig kunnen zijn, antiek, duur, primaire geschiedenisbron, zullen ze niet verdwijnen.
Ik ben eerlijk gezegd wel eens bang voor het omgekeerde, dat er in een wereld "na de klap" geen electriciteit meer is, en dat wij gewone mensen geen fluit meer hebben aan onze sleeky e-readers en boekenplanken vol showdesign.
Toch maar een bibliotheekje in stand houden, desnoods in een box. Een bananendoos vol, in elk geval.

dit in antwoord op vraag 30 van #50books

afbeelding

Geplaatst in lezen | Getagged | 3 Reacties

ik herinner me een badpak (sv)

1967 149 hella zwembad zwitserlandIk herinner me dit badpak écht. Het gevoel ervan. Het was geen gladde stof zoals de meeste badpakken, het was een beetje robbelig en hakerig, maar wel heel mooi. Ik herinner me de zoetige nylongeur ervan, en het brede witte bandje dat het broekje van het bovenstuk scheidde.
Ik denk dat ik het nieuw gekregen had, voor Zwitserland, waar we gingen logeren bij oom Marten en tante Lies. Ik weet dat het heel snel versleten was, het kontje doorzichtig, en de kleuren chloorverbleekt.
Het volgende badpak dat ik me echt herinner was mijn eerste bikini. Met van die vergietjes erin die indeukten als je op je buik had liggen zonnen. Oranje was hij, met witte bloemen, en met als extra perk een bermuda erbij. Die ik nooit aanhad want wat moet je met witte dijbenen. In het Nieuwe Zwembad was dat, daar lagen we met de halve klas op de zonneweide, de jongens voetbalden en de meisjes deukten hun vergietjes uit. Daar zijn nu villa's opgebouwd, die net zo dicht tegen elkaar aan staan als wij er lagen, destijds.
Chlorieuze tijden!

Geplaatst in autobio, schrijfveren | 1 reactie

money money money II

gratis-300x3001Oh ja, ik geef het eerlijk toe: als er in de nieuwsbrief van Get Clients Now staat aangekondigd dat je een Gratis E-book kunt bestellen met Vijf Tips om een Ton per jaar te verdienen, dan ben ik er als de kippen bij. Niets menselijks is mij vreemd.
Dus via een ingewikkeld systeem van linkjes en mailtjes en codes het Gratis E-book gedownload, verre reizen en dure schoenen al in het achterhoofd, en dan eindelijk! Daar is het!
Een reclamefolder van 23 bladzijden met 5 tips en de 5 onmisbare cursussen om ze zelf aan te leren. Is dat een e-book? Welnee, dat een een klantenbestandcheck, zo doorzichtig als glas. En deze klant voelt zich bekocht en genaaid.
Ook ik bied dingen gratis aan, om nieuwe klanten naar de website te lokken en om oude klanten blij te maken. Maar wat je dan krijgt is echt een geschenk, iets waar ik hard aan heb gewerkt en wat ik nu gratis uitdeel.
Het verschilt zo op het oog niet van het bovenstaande, maar inhoudelijk wel. Ik doe geen valse beloften, en met wat je krijgt kun je als schrijver werkelijk iets, ook als je géén cursus gaat bestellen.
Kwestie van ethiek, in feite. Dan maar geen tonnionair.
Deze maand gratis: Tweehonderd Verhaaltjes. Tweehonderd onderwerpen voor een complete autobiografie. Aan te vragen via het contactformulier.

Geplaatst in autobio, tijdgeest | Getagged | Een reactie plaatsen

money money money

Ik kom op twitter iemand tegen die graag beter zou willen leren bloggen. Hij zoekt wat rond, vindt een cursus die belooft dat je in 8 weken Supergoed kan bloggen, miljarden bezoekers, allemaal klanten, kortom: de Quote 500 komt in zicht. Nu alleen nog even €1500 dokken voor bespreking en correctie van 4 teksten. Ja, en webinarren en fora en videoconferenties en weet-ik-wat nog meer.
Ter vergelijking: mijn duurste cursus (de Heldenreis) kost €775 voor 14 lessen, waarbij ik een uur per les besteed aan de correctie.
En ja, ook ik ben geabonneerd op Get Clients Now, waarin me wekelijks wordt aangeraden om mijn cursussen ook steenduur te maken. Want dan gaan mensen denken dat het écht iets voorstelt, en krijg je écht serieuze klanten.
Terwijl ik daar juist mijn twijfels heb. Wat je dan vooral krijgt, zijn rijke klanten. Misschien een enkeling die het geld met moeite of crowdfunding bijeen gesprokkeld heeft, maar verder toch vooral mensen die zelf rijk willen worden van hun schrijverij. Het geld blijft in de hogere regionen rondcirculeren – the rich get richer - en de talentvolle armen vissen weer achter het net.
Voor mij zou dat niet goed voelen. Ik wil wel dat mensen voor mijn diensten betalen. Dat is ook waarom ik in principe tegen vrijwilligerswerk ben. Dat gaat in veel gevallen om werk dat noodzakelijk is, alleen heeft de overheid gemerkt dat als zij het niet meer regelt, het wel word opgepakt door mensen die de ellende niet kunnen aanzien. Leraar zijn is geen vrijwilligerswerk.
Maar ik doe mijn uiterste best om het betaalbaar te houden. Ik geloof ook in tienden. Daarom bied ik soms mijn diensten gratis aan, om zo mijn zelfgekozen goede doel te steunen.
Ik heb dit nog nooit zo voor mezelf op een rijtje gezet. Ik ben me bewust van en dankbaar voor het feit dat ik kan spreken vanuit een situatie van relatieve welvaart.
Ik ben wel benieuwd hoe anderen hierover denken.

Geplaatst in autobio, schrijven, tijdgeest | Getagged | 4 Reacties

Wat voor effect heeft de vakantieperiode op je leesgedrag?

Ik hoor steeds maar van mensen die op vakantie gaan dat ze stapels boeken meenemen waar ze door het jaar heen niet aan toekomen. Minstens de helft van die stapel – zware literatuur, bijblijvers – gaat ongelezen mee terug.
Ik begrijp daar niets van. Ik ga niet op vakantie om te lezen! Lezen doe ik thuis, elke avond. Wat ik meeneem op vakantie zijn een paar dikke smulboeken. Van die paperbacks met gouden letters, die je in iedere hotelkamer of ander toeristenverblijf kunt achterlaten. Want ik ga op vakantie om dingen te zien en mee te maken. Vakantie is voor mij: de bron opladen met nieuwe beelden. Kunst, architectuur, mensen, landschappen. En 's avonds ben ik dan moe en vol. Dan wil ik een boek dat als het ware een gordijntje is, tussen mij en mijn nieuwe indrukken. Even niks, even rust. En dan de volgende dag weer meer nieuwe dingen, dagboek schrijven, lezen. Ze krijgen elkaar of de speurneus vindt de schurk, en ik ga weer rustig slapen achter mijn woordgordijntje.

dit in antwoord op vraag 29 van 50books

Geplaatst in lezen | Getagged | 3 Reacties

IDEAAL

Het was een vraag die mijn denken openbrak: hoe houden jullie – schrijvers – rekening met mij als lezer? Ik dacht: ik houd helemáál geen rekening met publiek, ik schrijf wat ik wil hoe ik wil. Wat voor garantie kan ik dan de lezer bieden?
Toen schoten mij de woorden van John Gardner (The art of fiction) te binnen: schrijf boeken die voor stervenden geen tijdverspilling zijn. Wees je bewust van het feit dat een lezer alléén is met jouw boek en dat je hem kunt maken en breken. Die verantwoording moet je als schrijver nemen. Je boek moet mensen verrijken, niet cynisch of wanhopig maken. Het is een ethische kwestie, dat weet ik. Ik wil de lezer laten zien waarin ik geloof. Mijn lagere emoties – mijn wraakzucht en moordlust – mogen zich alleen ten dienste van die idealen in mijn boeken vertonen.
Iemand schreef over de overeenkomst tussen creatief schrijven en theologie, en ik denk dat deze niet ligt bij de dode blanke mannen, maar bij het bieden van een visioen. Zoals Hans Goedkoop het zo mooi zegt in Een verhaal dat het leven moet veranderen: "Mensen komen niet in opstand omdat ze het slecht hebben, ze komen in opstand omdat iemand ze een visioen geeft hoe het beter kan". Wat me doet denken aan Na de klap van Trinus Riemersma. Een verhaal zo gruwelijk dat de lezer er zijn eigen visioen tegenover stelt: dit mag nooit gebeuren!
Begrijp me goed: ik pleit niet voor boeken met een boodschap. Ik pleit voor boeken die uitmonden in een betere wereld. De innerlijke noodzaak die de schrijver drijft, moet samengaan met edele motieven. Wijsheid, grootmoedigheid en compassie, zijn de eisen die Gardner aan het karakter van de schrijver stelt.
Schone dromen, in een boze wereld. De vraag was gesteld aan alle schrijvers. Dit is het antwoord van een van hen, een ouderwetse idealist.

geschreven voor Trouw juni 2006
even in de herhaling voor Geert

Geplaatst in schrijven | 11 Reacties

the Finkler Question

The-Finkler-QuestionIk ben nu op bladzij 95 van The Finkler Question en heus, ik snap de grap, giechel soms zelfs luidop, begrijp dat er niet staat wat er staat want zeg nou zelf, zo blond ben ik nu ook weer niet.
Maar.
Why should I Care?
Om te beginnen is er in het verhaalheden nog nauwelijks iets gebeurd. Ja, Treslove is beroofd. Het in-gang-zettende incident heeft plaatsgevonden. Maar verder? Alleen maar backstory en grappige grapjes over Joods zijn, weduwnaar zijn (grimlachjes), op iedereen lijken. Allemaal leuk en aardig maar so what?
Ik sla er de recensies op na en oh wat zijn ze lyrisch over de grappige grapjes die – zoals grote mensen zullen begrijpen – helemaal niet zo grappig zijn als je erover nadenkt. Janee, het boek won de Booker Prize 2010 dus moet het wel schitterend zijn.
But why should I care?
Dat is toch dé hamvraag bij iedere roman: waarom zou het mij iets moeten kunnen schelen wat er met de hoofdpersoon gebeurt? Nee, dat begrijp ik verkeerd. Een goedgekeurde roman moet recensenten en prijzentoekenners een incrowd-gevoel geven. Wij snappen allemaal hoe bijzonder. Het staat er ook expliciet bij in het juryrapport, dat we niet zullen denken, godverhoede, dat dit een simpel boek is: The Finkler Question should not be seen as something that was "relentlessly middle-brow, or easy-peasy" because it was comic.
Woody Allen wordt vaak aangehaald in de recensies. Want ook Joods en ook grappig. Maar ook – en dat is het verschil – een liefhebbende doorziener van mensen. Een portretteerder van mensen om wie we gaan geven, wat voor klieren of sukkels het ook zijn.
Weest u maar gerust briljant in uw eigen tijd, meneer Jacobson. Ga ik intussen weer een echt boek lezen.

Geplaatst in recensies | Getagged , | Een reactie plaatsen