Wat spreekt jullie meer aan, het afgeronde verhaal of het open einde?

Geplaatst op 1 september 2013 door Hella

sneeuwwitjeLees eerst maar het stuk van Petepel want hij heeft prachtig verwoord waarom het Eind Goed Al Goed hem zo slecht bevalt.
Er doen over Het Einde heel verschillende uitspraken de ronde. Renate Dorrestein geeft af op het open einde: "Ik ben bang dat het een smoes is. Het open einde is een vluchtroute voor schrijvers die hun geduld met het verhaal hebben verloren. Of die niet kunnen achterhalen wat het wil zeggen."
Of neem de regels van Leo Vroman: "Het einde van een verhaal / is zo nutteloos als het kabaal / dat een symfonie besluit: / het wist het voorafgaande uit."
Hollywoodfilms emmeren vaak door tot ver na het duidelijke "enough for now." Waarmee vaak de kracht uit de verhalen gehaald wordt, denk bv aan Artificial Intelligence, die in feite slecht afloopt maar met 20 minuten sprookjesachtig gezemel alles weer teniet doet.
Voor een schrijver is het belangrijk om te bedenken: wat is het antwoord op de Story Question van mijn verhaal, ja of nee? En kan ik ook iets anders bedenken? Want zo'n Story Question is een handig stuk plotgereedschap, maar in feite moet een boek geen antwoord zijn, het moet alleen een vraag beter stellen dan ooit tevoren.
Voor Brandsporen was de meest leerzame kritiek die ik ontving: het loopt té goed af. Alle draadjes worden wel érg mooi aan elkaar geknoopt. Ik gunde het ze ook zo, mijn personages, zoals je je dierbaren ook gunt dat alles goed komt. Maar Petepel heeft gelijk, bij een afloop die al op een minder mooie toekomst vooruitloopt, kruipt het boek onder je huid en dreunt na.
Ik weet niet of ik het schrijven kan, maar voor lezen geldt het zeker: eind goed al goed is een saaie boel. Maar een té open einde mag je je lezer niet aandoen. En schrijvers: als je moet zoeken naar een einde, heb je het al geschreven. Vaak vele bladzijden eerder.

de afbeelding: Not so Happily Ever After
antwoord op 50books vraag 34

Geplaatst in lezen, schrijven | Getagged | 2 Reacties

mythes over schrijven (10)

Geplaatst op 31 augustus 2013 door Hella

Amphora_birth_Athena_Louvre_F32Jullie weten wel dat ik beter weet, en onder mijn bezielende leiding jullie ook. Maar het gros der mensheid lijkt nog steeds te denken dat schrijven anderser is dan alle andere takken van kunst of hobby.
Schrijven, weten mensen zonder het te proberen, is niets voor hen. Want schrijven is een aangeboren gave. Iemand wordt op een goede dag wakker met een heilige inspiratie en baart het boek zoals Zeus Athena baarde, in volle wapenrusting, uit zijn voorhoofd.
En mocht het al zo zijn dat je schrijven kunt leren, zoals blokfluitspelen of natekenen, dan is het product van dat onderwijs niet "echt." Ze weten het zeker. Shakespeare is echt, Goethe is echt, Sartre is echt, de AKO- of Libriswinnaar is echt, maar een doorsnee cursistje dat iets op papier krabbelt, dat is niet het échte schrijven.
Trouwens, blokfluit spelen is eigenlijk ook niet echt. Toen ik een jaar of 10 les had gehad vroeg de een na de ander: en wanneer ga je nu dwarsfluit spelen? Want iets wat kindertjes op school leren, om een beetje noten te leren lezen, dat is van hetzelfde kaliber als de opstelletjes: wat ik in mijn vakantie heb gedaan.
Het thema van de Week van het Schrijven is: het Dogma Voorbij. Dat gaat over de schrijfonderwijsdogma's. Show don't tell, story is conflict, van die dingen.
Maar het grote schrijfdogma dat nu eens tot iedereen moet doordringen is: schrijven is echt. Als de schrijver maar echt is. En ook: iedereen die dat wil, kan schrijven. En ook: schrijven is wél te leren. Maar vooral: schrijven is echt, zodra je écht schrijft. Honderd procent eerlijk, zonder op wie dan ook indruk te willen maken, terug tot de kern.

Geplaatst in schrijven | 2 Reacties

publiekstrekker

Geplaatst op 28 augustus 2013 door Hella

hundertwasser recensieTwee magere sterretjes toekennen aan Hundertwasser, je moet maar durven. En op grond waarvan?
De recensie (door Marina de Vries, Volkskrant 270813) begint al meteen badinerend. De tentoonstelling is een poging van een stelletje Oostenrijkse kunsthistorici om het imago van de excentrieke schilder af te stoffen. Net zoals het reclamebureau van de Mad Man dat zou doen met een versleten product. En lukt dat? Nee natuurlijk. Nu we door de tentoonstelling begrijpen dat Hundertwasser geworteld was in de fifties en sixties – goh, zo gek, tot nu toe hadden we altijd gedacht dat hij van de maan kwam! – zien we ook dat wat hij presteerde ver achterblijft bij andere kunstenaars.
"Zijn onder invloed van drugs gemaakte schilderij uit 1958 is broddelwerk vergeleken bij de film The Vipers (1955) van Tajiri." Welk schilderij dat is? Geen idee. Broddelwerk heb ik niet gezien, maar een schilderij met een film vergelijken vind ik wel broddelwerk.
"Zijn verfstreek is plat en armzalig." Je moet maar durven. Ik heb lang naar de adembenemende temperaglans op de schilderijen gestaard. Ach, maar dat komt omdat ik net zo dom ben als de rest van de massa, die Hundertwasser alleen bewondert omdat hij hét symbool is van een arme sloeber, van een miskend individu dat vecht voor het recht om anders te zijn.
Tuuk joh. Ook al ben ik kunsthistoricus. Ben benieuwd wat de recensent vond van Hundertwassers opmerkingen over de misdadige bouwkunst van Le Corbusier. Iemand die bij kunstgeschiedenis kritiekloos onder de heiligen geplaatst wordt.
Het is zo makkelijk voor een recensent om hooghartig te doen over de massa - publiekstrekker! gatsie! - want die massa weet niet dat de mening van de recensent zich conformeert aan een andere massa. Die van de kunsthistorici, die net als literatuurcritici zich laten voorstaan op het volgen van de "gevestigde" smaak. Kun je met de ogen dicht vaststellen dat de schilderijen van Hundertwasser niet zinderen.

lees mijn ervaring hier

Geplaatst in kunst, tijdgeest | Getagged | 1 reactie

Wat vinden jullie van auteurs die ook onder pseudoniem publiceren?

Geplaatst op 25 augustus 2013 door Hella

twitterheadersIn het gastblog waaruit deze vraag ontspringt, wordt het dilemma in meerdere vragen ontleed.
vraag: Moet je alle boeken van J.K. Rowling kopen omdat ze als Robert Galbraith zo goed schrijft?
antwoord: Natuurlijk niet. Je moet alleen boeken kopen/houden die je mooi vindt. Of ze nu onder 1 of meerdere namen geschreven zijn.
vraag: is het normaal dat je een schrijver onder pseudoniem beter vindt schrijven?
antwoord: De meeste schrijvers die ook onder pseudoniem schrijven, doen dat om een andere stijl of een ander soort boek te produceren. Daar houd je van, of niet, en dat zegt dan niets over het andere werk.
vraag: Waar zet je het in je boekenkast?
antwoord: Als deze vraag je werkelijk lijden bezorgt, zou ik zeggen: dubbelplaatsing. Twee maal aanschaffen zodat het zowel bij de G als bij de R kan.
en dan: Ik kan het me zo goed voorstellen dat je als schrijver iets anders wilt, maar in het uitgeefklimaat wordt gedwongen een soortgelijk boek als je eerste bestseller te maken. Dan is een pseudoniem dé oplossing. Zelfs Agatha Christie deed het, om tussen de moordzaken door wat chicklitjes te schrijven.
Zelfs ik doe het! Niet voor niets heb ik twee twitteraccounts. HellaKuipers doet alles wat schrijven en taal te maken heeft, en Heldinne loopt over van waar het hart van vol is, of dat nu de politiek, de teevee of de eindelijk volbrachte poetsbeurt van haar huis is.
Vrijwillige schizofrenie is voor schrijvers een zegen.

dit in antwoord op vraag 33 van 50books

Geplaatst in lezen | Getagged | 1 reactie

Hundertwasser

Geplaatst op 21 augustus 2013 door Hella

hundertwasser1Je hebt soms van die kunstwerken, daar bloeit je hart van open, je voelt het ontluiken als een bloem en helemaal blij worden. Ik heb dat gehad in de San Apollinare in Classe, in Wenen bij het zien van de Kirche am Steinhof, en ik geloof ook in Neuschwanstein.
Gister had ik het bij de schilderijen van Hundertwasser.
Wát is het, dat dit gevoel veroorzaakt? Zou het werkzaam blijven als je zo'n schilderij bezat? Of als het bij je om de hoek hing en je elke dag even ging kijken? Of is het juist de verrassing, de overrompelende schoonheid, die het gevoel bewerkstelligt?
De Hundertwassertentoonstelling is in het Cobra, en natuurlijk neem je dan Cobra zelf ook even mee. Maar niets daar deed mij iets. Het was een statement, en ik had heus wel geleerd welk statement, destijds met kunstgeschiedenis. Maar kunst die iets wil beweren spreekt zichzelf tegen.
Hundertwasser ís. Met al zijn hartstochtelijke meningen – zijn schilderijen zíjn zijn opvatting, helemaal van binnenuit. Cobra gaat uit van de toeschouwer, die iets moet worden meegedeeld. Hundertwasser niet, die laat zien hoe de wereld is als je Hundertwasser heet, en neemt je mee op zijn magische reis. Zoals de mozaïekmaker van Ravenna je meeneemt in de lenteweide uit de zevende eeuw, zoals Klimt je meeneemt in de blijde schoonheid waarmee hij de duistere dagen van psychiatrische patiënten wilde verlichten.
Wat een zegen als kunst daar in slaagt.

Geplaatst in autobio, kunst | Getagged | Een reactie plaatsen

overal woestijn

Geplaatst op 19 augustus 2013 door Hella

malawi museum plunderingWat me op de tentoonstelling van de Dode Zeerollen het meest ontroerde, was een stofomslag. Een lapje linnen,draad voor draad met de hand geweven, om een kostbare boekrol te beschermen. Tweeduizend jaar geleden omgezoomd en geborduurd, onder woestijnige omstandigheden waar ik me door het boek The Dovekeepers van Alice Hoffman een voorstelling van kan maken.
Er waren verschillende joodse bezoekers, zelfs uit Amerika, en ik vroeg me af voor welk voorwerp uit onze geschiedenis wij een reis zouden maken om het te kunnen zien. Wij zijn al blij met een regeltje in een Romeinse geschiedschrijving.
Mij fascineren voorwerpen die zo vol aanbidding door mensenhanden zijn gemaakt. Een gotisch gebedsei, een Egyptisch grafgeschenk in de vorm van een bootje vol roeiers, het ivoren inlegwerk in een koptische kerk.
Het opblazen van grote boeddhabeelden is als een atoombom, daar heb ik geen hanteerbare of benoembare emoties bij. Dat is te groot om te bevatten. Maar bij beelden van verwoeste Koptische kerken, van geplunderde Egyptische musea zie ik opeens al die nijvere handen. En een voet in een grove laars, die er moedwillig op gaat staan. Terwijl wij in onze rustige dreven netjes in de rij staan voor een stukje perkament van twee millennia oud, wordt elders in de wereld steeds meer voorgoed vernietigd. Niet alleen de voorwerpen, maar ook het gevoel dat bij die voorwerpen hoorde.
Overal woestijn.
koptische kerk Minya

Geplaatst in tijdgeest | Getagged , | 1 reactie

een half snobpuntje

Geplaatst op 18 augustus 2013 door Hella

paper-passion-perfume-150 books vraag 32:
Hoe hoog scoor jij op de schaal van boeksnob, en wat zegt dat?

Wat doe ik jullie aan, zulke tips door te geven. Deed me achteraf ook denken aan die lijst van kenmerken van de Perfecte Lezer.
Affijn, ik ben geen van beide. Pleit in elk geval voor mijn karakter;-)). Mijn antwoorden op de booksnobvragen:
E-reader heeft voordelen, papieren boek ook.
Literair beprezen boeken vind ik vaak helemaal niet zo goed, ik ga liever af op boekbloggers met ongeveer dezelfde smaak als ik en een talent voor scherpe besprekingen.
Bij Oprah's book club zitten soms heerlijke smulboeken, ze zijn in elk geval vakkundig geschreven. Echt slecht geschreven bagger kan ik niet lezen. Half snobpuntje? So be it.
Boek of film? In het ideale geval complementeren ze elkaar.
Ik vind het prachtig hoe poëzie zich alle kanten uit ontwikkelt, ook die van de rap.
Voor de geur van oude boeken kun je wat Paper Passion op je e-reader sleeve sprenkelen.
Ik koop bij Amazon omdat ze er alles hebben wat ik zoek, ik vind het ook heerlijk browsen daar, met al die customer comments. Alleen voor Nederlandse romans ga ik naar de plaatselijke boekhandel.
Over het trauma van breken, vouwen en scheuren heb ik het al eens gehad.
Ik ben blij als mensen überhaupt lezen, inderdaad. Het maakt mij persoonlijk niets uit waar iemand blij van wordt.
Een tv heb ik wel. Kan soms wel schrijftips of –ideeën opdoen van leuke series.
Ik lees alle boeken die ik leuk vind, ook smulboeken en young adult. En af en toe Samen op het eiland Zeekraai als de wereld te boos of onveilig wordt.louteringkuur
Blijft over de hamvraag: kan ik tegen boeken met een onsympathieke hoofdpersoon? Nee. Had er pas nog weer een hele discussie over met iemand, hoe ik een boek 'goed geschreven' kan vinden en toch 'slecht' (in morele zin).
Dit sluit aan bij wat Jan van Aken schreef in het laatste nummer van Schrijven Magazine. Het ging over schrijfdogma's, in dit geval "het enige goede personage is een zich ontwikkelend personage." En dat was juist niet zo, stelde Van Aken. Juist de door-en-door-slechteriken die het hele boek door niet veranderen, zijn de sterkste personages.
Zelf heb ik toch liever een louteringkuur.

dit in antwoord op vraag 32 van 50books

Geplaatst in lezen | Getagged | Een reactie plaatsen

schrijfveerhaiku

Geplaatst op 16 augustus 2013 door Hella

masker1

 

 

masker

zwerven door dreven
als de weerkat die ik ben
en die niemand kent

 

 

 

 

 

 

Geplaatst in schrijfveerhaiku | Een reactie plaatsen

tel je verliezen (sv)

Geplaatst op 13 augustus 2013 door Hella

één: een strandfort, opgeslokt door vloed
twee: alle andere dingen, opgekauwd door de tand des tijds, zoals
ouders, grootouders, huwelijksbed,
een knuffelbeer die Bobbel heette en
mijn lach daarbij,
het kastje dat een poot verloor, dat eerst
de schorten borg van voormoeders,
toen mijn T-shirts en mijn multomappen,
huizen en hun sleutels,
auto's op de sloop vermorzeld,
jurkjes met een grote strik
witte sandaaltjes en
mijn mooi daarbij,
alleen de zee en de tijd,
die niet
hella met bobbel

Geplaatst in autobio, schrijfveren | 1 reactie

macht (sv)

Geplaatst op 12 augustus 2013 door Hella

zomergastenMacht, is de schrijfveer van vandaag. Mooi moment om over machteloosheid te schrijven.
Ik pretendeer het allemaal prima voor elkaar te hebben. Mooi huis, fijn werk, de ene vrolijke facebook post na de andere. Zo zat ik gister na mijn zondagse uitje de mooiste foto's te delen toen er opeens een klap als een oordeel klonk. Ik dook nog net niet onder de tafel. Toen ik dat als een vrolijke stripheld met KlaBOEM! wilde delen op twitter, bleek internet dood te zijn. Net als de tv en de telefoon.
Als online werker heeft men noodoplossingen, dus dat nog even den volke kond gedaan via de dongel, en me toen teruggetrokken met een filmpje. Geen zomergasten, niet daarover twitteren, en ik stond machteloos, afgesneden van mijn virtuele vrienden die vaak genoeg echte vrienden blijken.
Stille zondag. Wat deed ik vroeger met mijn meningen?
Nét op tijd verdween het gele verkeersbordje bij de verbindingsbalkjes, ik kon weer online, en oh wonder, de tv deed het weer. Toch had het harnas wel een buts opgelopen.
Ik kon helemaal niets met de zomergast. Teeuwen heb ik niet gezien, maar bij Noordervliet had ik het gevoel dat zij mij wilde laten delen in wat haar bewoog, wat haar raakte. Ik voelde me toegelaten en verrijkt. Bij De Graaf zag ik iemand die vanaf het begin bezig was met bewijzen dat zij dingen het beste wist. Ook dingen die zij minder goed wist omdat ze toen nog niet geboren was. Met een steenlawine aan 'feiten' versperde zij voor mij de weg. Zij ging geen dialoog aan, zij was enkel bezig met te laten zien dat zij geweldig was omdat zij zoveel (beter) wist. Op mij maakte dat een onaangename indruk.
Toen ik daar over twitterde kreeg ik voor de voeten geworpen dat ik zeker jaloers was op zo'n mooie intelligente vrouw. Pardon? Ik geloof niet dat ik ooit jaloers ben geweest op iemand. Ja, op sommige schrijvers. Maar op feitenkennis? Op een uiterlijk van iemand die twintig jaar jonger is? Het zei waarschijnlijk meer over degene die dat zei, dan over mij. Ik besloot het aapje maar op haar schouder te laten.
Maar het raakte me vanwege de eerdere buts in mijn harnas. Vanwege het sippe gevoel van door niemand gered te worden van een weekend dat gered moest worden door zomergasten.
Vandaar dit machteloze stukje.

Geplaatst in autobio, schrijfveren, tijdgeest | Getagged | 4 Reacties