Het volgende boek op de plank is Proust. Ik lees nu de Engelse vertaling maar heb het nog niet verder geschopt dan hoofdstuk 1.
Daarnaast staat Amos Oz, een schitterend boek dat ik zeker niet wegdoe.
Ook Storm in Juni is zo'n dikke leeslintjesturf. Ik heb het gelezen tot bladzij 314 (van de 508). Sommige boeken hoef je misschien niet uit te lezen. Ik herinner me wel dat ik ervan onder de indruk was, en dat het me een stukje geschiedenis bijbracht dat ik niet kende: de vlucht van de Parijzenaars voor de Duitsers, in juni 1940.
De schrijfster van het boek kwam om in Auschwitz. Haar dochter besloot het tweeënzestig jaar nadien te publiceren. Misschien juist in deze tijd een boek om weer in te duiken.
storm
ingenieurs van de ziel
Ingenieurs van de ziel by Frank Westerman
My rating: 4 of 5 stars
Dit was een fascinerend boek. Het eerste dat ik van Westerman gelezen heb, vanwege de leesclub. Ik heb nu eenmaal vaak grote moeite met non-fictie. Maar niet als het als reisboek vermomd is, als zoektocht, als de schrijver duidelijk laat uitkomen waar zijn eigen fascinatie vandaan komt, als hij de lezer aanwezig laat zijn bij de interviews zodat de informanten haast boekpersonages worden.
De ingenieurs van de ziel waren de schrijvers die van Stalin met hun grootse en meeslepende romans over de technische hoogstanden van de SovjetUnie de mensen moesten verbouwen, zoals de fysici het land moesten verbouwen (door de loop van de rivieren om te keren). De productie van zielen is belangrijker dan de productie van tanks. "De ingenieurs van de ziel gaven de nieuwe orde vorm door de wereld opnieuw te benoemen. Gewoon van voren af aan, zoals Adam in het paradijs."
De nieuwe romans moeten aansluiten bij het volk, het proletariaat komt immers het monopolie van de smaak toe. Zo'n zinnetje dat treft: gaan wij nu die kant ook niet uit? Met Halbe Zijlstra die meent dat wat het gros mooi vindt, maatgevend is voor waar het geld aan besteed moet worden? Weg met de elite?
Koran, bijbel en Dostojevski worden verboden – is de glorixpipo ook geen voorstander?
Tijdens zijn studie in Wageningen hoort Westerman van een docent de stelling dat irrigatie tot tirannie leidt. "Hoe kolossaler de waterwerken die een staatsmacht ter hand neemt, des te despotischer haar heersers." Geen twijfel mogelijk als het over Rusland gaat, of over Egypte (het waren Russen bij de Assoeandam, hebben zij ook die farao's opgehesen?) – maar denk eens aan de Hooverdam? De Deltawerken? Gaat de stelling alleen op voor oosterse despoten? Weer een voorbeeld van iets dat tot nadenken stemt.
En meteen ook de rode (blauwe) draad in het boek: de reis die Westerman onderneemt om met eigen ogen te zien wat er is geworden van de Baai van Kara Bogaz.
Uit mezelf was ik dit boek nooit gaan lezen – had er nooit van gehoord – maar nu heb ik het gevoel dat ik zoveel meer weet van zoveel meer! Mijn kennis van de Russische literatuur reikte niet verder dan Anna Karenina, Dokter Zhivago, en een dame met een hondje en een monoloog van een grootinquisiteur. Nu heb ik het gevoel dat ik met Westerman door land en tijd gereisd ben. Blijkt ook uit hoe goed hij schrijft: zintuiglijk, en van zo dichtbij mogelijk. En springerig, zodat je geen tijd krijgt om weg te suffen.
Goethe
Ik moet eerlijk toegeven dat ik verder niets van Goethe gelezen heb. Of het moest Erlkönig zijn, omdat ik als dertienjarige (het was een schoolconcert) helemaal wegzwijmelde bij dat prachtige lied. Krijg er nog altijd kippenvel van.
Deze Italienische Reise heb ik natuurlijk ook weer van Deutschlehrer Vati geërfd. Ik ben erin begonnen en het was heerlijk. Wat is dat toch met oude reisboeken. Een wereld die nog zo ongerept lijkt, de reizigers nog zo naïef en onblasé open voor nieuwe indrukken. Zelfs de beroemde Goethe. Ik ben nog niet verder gekomen dan bladzij 89 (leve het leeslint), maar die schonken mij vreugde.
levenloze baksteen
Het is natuurlijk een prachtig boek, Emo's Reis. Ik ben ooit naar een lezing van de schrijver geweest en heb ontzaglijk genoten van 's mans verhalen en enthousiasme. Het is een boek over de tijd van 'mijn' Friese kerkjes, en ik heb ook (toch? even checken … ja) de Kronieken van Emo's abdij Bloemhof in Wittewierum.
Het boek doet in dwarsliggervorm verslag van Emo's reis van Wittewierum naar Rome.
Ooit ga ik het lezen. Net zo 'ooit' als ik eens een historische roman zal schrijven die in het Friesland van de twaalfde/dertiende eeuw speelt.
Wat blijft is de vraag: waarom schenkt het niet meer vreugde? Of zelfs: waarom schenkt het geen vreugde? Is het verdriet om niet-gekozen paden? Jalousie de métier? Of gewoon de enigszins dorre tekst die zo in tegenspraak is met de levendige verteltrant van de auteur? Het boek voelt als een levenloze baksteen (zo heel anders dan de levende stenen waar de kerkjes van gebouwd zijn). Misschien wacht het gewoon op mijn levensadem.
Lees hier de mooie bespreking van Anna van Gelderen.
filosofie
Hij was in een tv-programma geweest, aanstekelijk en inspirerend, die Peter Sloterdijk. Ik had de titel van zijn boek meteen opgeschreven, en nam het dus blij mee uit de kast van paps (die nooit een boek uitleende). En op een drieëntwintigste maart (2013 vermoed ik) ben ik er vol goede moed in begonnen, om al op bladzij twaalf te constateren dat het me boven de pet ging.
Misschien is boven de pet niet de goede uitdrukking. Ik kan, als ik aandachtig lees, de betekenis van de zinnen wel ontcijferen. Als ik er tentamen in moest doen, kreeg ik dit boek vast onder de knie.
Ik ben nu alleen oud en wijs genoeg om te zeggen – gelijk de maandverbandreclame – "maar het hoeft niet, hoor."
Het is als met zoveel filosofieboeken: ze zijn me te cerebraal. Er zijn verwoed denkende hersens aan het woord die vooral uit zijn op een kloppend en spitsvondig betoog. Niet op communicatie – of tenminste niet met mij. Ik word geacht de woorden zwijgend – liefst bewonderend – tot me te nemen. In plaats van mee te denken, mee te voelen, mee te schrijven.
Filosofie is niet mijn kopje thee. Eens vragen of kindeke het alsnog wil erven.
Rilke
Dit is een boek uit 1946 (eigenlijk best wel verbazend, zo kort na de oorlog), en ik scoorde het bij de Slegte in Leeuwarden. Mijn Rilke-fascinatie begon met de mooie uitgave van Letters to a Young Poet die ik in Houston kocht, op een warme avond, daarna gingen we nog even koffiedrinken en ik zat het daar al vol verrukking te lezen.
Later heb ik brieven van hem gelezen (geloof ik) over zijn reis naar Egypte, en ik herinner met ook mijn verrukking over een gedicht van hem daarover, kan ik dat nog ergens vinden? Maanlicht op woestijnzand, de schaduw van een pyramide of een sfinx … Iemand?
En toen dat prachtige gedicht over de torso van Apollo. En Wie nu geen Huis Heeft …
Waarmee ik onbeholpen probeer uit te drukken hoe weinig ik feitelijk van Rilke weet, en hoe hij toch zo belangrijk voor me is, in citaten, in gedichten. Ik heb pas nog de Sonnetten aan Orpheus gekocht.
Geplaatst in autobiobibliografie, lezen
Getagged marie kondo, rainer maria rilke
Een reactie plaatsen
schatkist
Van Anima tot Zeus is zo'n boek waarvan je denkt dat je het altijd al hebt gehad, en het pas in 2008 blijkt te hebben aangeschaft. Stikvol interessants over Heldenreis-achtige dingen: mythologie, archetypen, goden en godinnen … Ik weet nog wel dat ik me liet verleiden door de achternaam van de auteur, die dus niet de Timmers is van Christelijke Symboliek en Iconografie. Deze Timmer heeft gewoon alles wat hem zijn leven lang gefascineerd heeft, in één boek willen onderbrengen. Zo'n boek dat in je handen aanvoelt als een schatkist. Blijvertje!
Nederlandse Literatuur
De leeslintjesboekenplank wordt niet de meest interessante, blogsgewijs. Want ook dit is weer een peperdure geërfde turf. Een schrijfjuf moet tenslotte wel alles weten van de Nederlandse Literatuur, nietwaar?
Niet waar.
En zeker niet in lange, geleerde stukken.
Een schrijfjuf hoeft alleen maar gevoel te hebben voor wat goed is en wat niet, en dat komt voort uit heel veel lezen en heel veel schrijven. Zelf opgedane eruditie, niet de eruditie die Etty Hilleseum een "aangetrokken pak" noemt, waarbij iemand blind vaart op de geleerdheid van anderen.
Dus het mag weg, ik slaak nu al een zucht van verlichting. Iemand die het wil overnemen?
degelijk
Ik snap wel dat ik het heb meegenomen uit de kasten van paps. Psychiatrie, religie en spiritualiteit interesseren met alledrie. Maar nu ik het opensla denk ik: niet in handboekvorm. Een handboek heb je nodig voor je werk, daar staan degelijke onderzoeken in, met conclusies en aanbevelingen. Niet de inspiratie die ik zoek, en vind bij bijvoorbeeld Thomas Moore of David Whyte.
Het is een boek van €52,00. Maar eens zien of iemand op Marktplaats er belangstelling voor heeft.
stut en schraag
"De Hollandsche vrouw in Indië" het staat daar zoo eenvoudig en het beteekent zoovéel. Het beteekent strijd en moeite, het beteekent een tot het uiterste volhouden om niet geestelijk af te sterven, het beteekent een in zichzelve zoeken naar voedsel voor hoofd en hart …
Zo begint "Indrukken van een zwervelinge" van Marie van Zeggelen uit 1910. Het citaat geeft precies de reden weer waarom ik de Brieven van Van Gogh aanschafte voor we naar Oman gingen. Ik kon me niets voorstellen bij een leven zonder werk, zonder zinvolle bezigheden. Ik was niet lang daarvoor afgestudeerd, en had tijdens de studie uitgebreid onderzoek gedaan – als onderdeel van een team dat een promoverende docent werk uit handen nam – naar de relatie tussen Vincent van Gogh en Anton Mauve. Zo kwam ik in aanraking met de brieven, en met een fascinerend kunstenaarsleven.
Ik heb geloof ik alleen het eerste deel gelezen, maar deze boeken horen weer bij de afdeling Stut en Schraag. De cassette is een ideale boekensteun in exact dezelfde kleur als de bank. Grapje.
