Plank 11, linksonder, is de een na laatste plank van de grote boekenkast. Meest kunstboeken, toch nog wat erfstukken ook zie ik nu, en wat overblijfselen van de studie kunstgeschiedenis. Ben heel benieuwd wat ze allemaal teweeg zullen brengen, het is soms zo onverwacht wat er bovenkomt als je stilstaat bij een boek.
Ik kan me nooit voorstellen wat mensen doen die niet lezen. Hoe vul je dan je uren en je dagen? Als ik schrijf probeer ik wel van mijn personages niet zulke boekenwurmen te maken als ik zelf ben. Maar als ik niet de troost en het onderkomen van lezen had, wist ik niet wat ik moest beginnen. PMR kan ook eng worden en je ogen aanvallen, dat gruwt mij nog wel eens aan, midden in de nacht.
de elfde plank
blijde boodschap
Dit is geloof ik het laatste boek uit de nalatenschap van paps. Ik denk dat ik het meegenomen heb omdat ik dat boek van Nicolaas Matsier over het leeghalen van zijn ouderlijk huis zo mooi vond. En dat dit mij toeviel / opviel bij het leeghalen van mijn eigen ouderlijk huis. Maar nu ik het zo doorblader, springt mij niets in het oog dat vreugde schenkt.
Ik ben geloofloos opgevoed, daarvoor ben ik nog altijd dankbaar. Alles wat ik aan geloof of spiritualiteit bezit komt uit mezelf (nou ja, of van boven dan hè). Wat ik van de bijbel weet, of van het evangelie, komt aan de ene kant via de kunstgeschiedenis (verplicht bijbellezen daar!) en aan de andere kant via de muziek. Mattheus, Jesus Christ Superstar, Messiah, Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat, Paulus van Mendelssohn. Vooral dat laatste is magisch oudtestamentisch, met die wachters op de muren.
Ik geloof niet dat de persoonlijke ervaringen van Matsier daar iets aan toevoegen. Ik vond hem in het marathoninterview ook niet echt sympathiek, bedenk ik nu. En ik heb wel vier bijbels. Dus.
prat
Nog altijd heb ik nooit iets van Dostojevski gelezen. Of hooguit een paar bladzijden Grootinquisiteur. Het is ook zo beladen allemaal. Zodra de jeugd van tegenwoordig – ik – zich weer eens oppervlakkig gedroeg kwam paps met de mededeling dat hij al Dostojevski las toen hij zestien was. Prat gaan (hé, bedenk ik nu, is 'prat' verwant aan 'proud'?) op wat je in je jeugd deed, en dat levenslang volhouden, dan is er niet veel groei geweest, denk ik met de kennis van nu die ik in mijn oppervlakkige jeugd natuurlijk niet bezat. Ik las Hans de Groot-Canté en Jos Vandeloo, geen Dostojevski.
Waarom ik juist deze twee boeken heb bewaard en niet de complete werken? Ik houd op zich wel erg van brieven en herinneringen van schrijvers, maar zal ik deze ooit lezen?
Zal ik ooit ver genoeg gegroeid zijn om al die bagage van me af te schudden, of moet ik daarvoor elke herinnering eraan loslaten?
Wat zeg je, Marie? Of ze joy sparken?
Nou nee. Of hooguit die brieven, omdat dat mooie dundrukpapier zo'n vreugde schenkt. Die vergeelde – verbruinde – mevrouw Dostojevski verduistert hier de boel.
выронить!
andere tijden
Voor mijn gevoel schreef ik al over Stadsliefde maar dat was alleen op goodreads. Een prachtig boek dat zeker blijven mag. Daarnaast staat Dertien Dagen om een Spetterend Feest te Organiseren, een gesigneerd exemplaar, verkregen op een superfeestelijke boekpresentatie, voor mij nog extra leuk omdat hij plaatsvond in het landschap van mijn vroege jeugd: het Nylân in Leeuwarden. Lang geleden alweer, pas anderhalf jaar.
Meer dan ooit zijn boeken nu mijn reisvoertuigen naar andere landschappen en tijdperken.
weg
Dit is nu zo'n twijfelgeval: weg of niet weg? Ik kocht het een tijd geleden bij Terre des Hommes, dus het is niet zo dat ik meteen €25 weggooi. Maar ik moet het om een reden meegenomen hebben: iets goeds over gehoord, of gelezen.
Ik blader het door en zie heel veel vermoeiende attributies. Mompelde, knikte, waarschuwde, bromde, meende, lispelde, mopperde, waarschuwde, fluisterde, verklaarde, besloot, murmelde, spotte, snifte, vulde aan, kon ze niet laten op te merken.
Zei ze vriendelijk, klaaglijk, moeizaam, verwonderd, lachend, stoer, achteloos, volhardend, opgelucht, een tikje uitdagend, geprikkeld, wars en een tikje bezorgd, volmondig, beslist, sussend, luid, onverbiddelijk, praktisch, uit het ongerijmde, bedachtzaam.
Riep hij luid.
Ik geloof dat het nu niet meer goedkomt.
Weg met weg.
vergeetboek
Herken je dat? Iemand vertelt vol enthousiasme over een bepaalde schrijver, je gaat een beetje snuffelen op amazon, je ziet een mooie titel staan voor €1,46, die bestel je, hij komt drie weken later uit ergens in Amerika, inmiddels is je enthousiasme alweer bekoeld – of tenminste, je weet het niet meer precies – je zet het boek in de kast, je denkt nog eens 'oja, ik had toch pas een boek besteld, waar heb ik dat ook weer neergezet,' en met een beetje geluk ga je weken later de planken langs en valt het je weer in het oog.
Zo ook dit.
Tijd om het te gaan lezen dus. Voor de vruchtbare duisternis van de winter weer voorbij is.
zwoegen en ploeteren
Ik heb een tijdje gerecenseerd voor Literair Nederland – ben er mee gestopt omdat ik me toch gedwongen voelde te positief te schrijven over boeken die ik niet goed vond – en dit is een recensie waar ik wel trots op ben. Of tenminste: ik ben er trots op dat ik dit boek onder de knie wist te krijgen. Want dat is het mooie van gedwongen boeken lezen die je zelf niet uitkiezen zou: je moet ze uitlezen, en je moet er ook nog iets mee. Dat zorgt voor een leeservaring die beklijft, en een boek dat beklijft. Daarom bewaar ik deze Enquist ook, omdat hij me herinnert aan die specifieke ervaring, die van de overwinning op een boek. Uit mezelf ga ik die strijd maar zelden aan.
Kom er maar in voorvaderen! Jij bent lui, jij zet niet door, jij wil nooit ergens moeite voor doen …
En wie weet hebben ze gelijk. Maar ik geloof ook dat wanneer dingen 'vanzelf' gaan – dat je zonder ijzeren discipline in flow raakt en uren genotvol doorwerkt - dat een teken is dat daar je ware pad ligt. Zwoegen is op zichzelf geen verdienste.
cadeautje
Het volgende boek op de plank is Ik Kom Terug. Dat las ik alweer een jaar geleden, en ik schreef erover in de Heldenreis Nieuwsbrief.
Daarnaast staat C'est la Vie, een vrolijk stemmend (Joyce Parker!) boekje over de verweven levens (waar ik niets van wist) van de families Van Kooten en Campert, in de vorm van emails tussen de dames. Zo'n boekje dat je bewaart vanwege de inhoud, en vanwege de liefheid en goede timing van het cadeautje dat het was.
ieder jaar opnieuw
Het is zo'n mooie titel: een tafel vol vlinders. Maar het boekje ligt als een dooie rups in mijn hand, het heeft me niets te zeggen. Of ik het ooit gelezen heb? Vast wel. Geen idee. Het enige boek van Tim Krabbé dat me bijgebleven is, is Het Gouden Ei.
Buiten dwarrelt heel fijne motsneeuw, een koolmees scharrelt in de hortensiapot waar de zaadbol ingerold is na mishandeling (missnaveling) door een dikke kraai. Pjotr zit op zijn papyruseetkastje en volgt het getjilp nauwlettend. En nee, ik doe de balkondeur niet open want het is min vier. Hij drukt zijn neusje tegen het raam.
Al die boekenhypes – ze gaan voorbij en beklijven maar nauwelijks. Misschien zou je je beter kunnen beperken tot een paar meesterwerken, en die ieder jaar opnieuw lezen. Zoals je ieder jaar opnieuw geniet van sneeuw en vogeltjes.
harde kern
Waar en waarom heb ik De Harde Kern gekocht? Ik weet het niet meer. Vermoedelijk bij de Slegte. Op verlof, met het idee mijn tanden weer eens te zetten in een Nederlands boek.
Het is er tot op heden niet van gekomen, en de kans was groot dat ik het zou wegmariekondoën. Ware het niet dat in een reactie op mijn blog iemand Vogels aanprees. Toch maar laten staan dan. Voor als de stroom eens langdurig uitvalt en eboeken geen optie meer zijn.
