Hier ben ik wel heel trots op: een boek dat mede door mijn schrijfcoach-schap is ontstaan. De schrijfster heeft eerst irl een cursus bij me gevolgd, en later hebben we online verder gewerkt aan wat uiteindelijk dit boek is geworden. Een mooie roman over een vrouwenleven in de polder, met heel veel oog voor de geschiedenis van die speciale grond. Typisch zo'n verhaal dat alleen door die ene schrijver geschreven kon worden, met haar specifieke achtergrond en belangstelling. Het is altijd zo mooi om te zien hoe een verhaal een schrijver uitkiest.
trots
doormekaar geroerd
Van Eerst Grijs dan Wit dan Blauw waren we allemaal erg onder de indruk op de biep, herinner ik me nog. Dat boek verscheen in 1991, lees ik op wikipedia, en toen zaten wij al hoog en breed in Oman, dus hoe kan dat dan? Schreven mijn trouwe ex-collega's dat, en bestelde ik het vervolgens voor de clubbibliotheek? Wat een doormekaar geroerd zootje is het toch in mijn hoofd!
Wel hoopgevend dat Margriet de Moor pas met 50 jaar een beroemde schrijfster werd. Ik vond niet alles van haar goed, maar wel De Verdronkene en vooral De Schilder en het Meisje.
Deze essaybundel heb ik wederom georven, het wordt hoog tijd dat ik hem ga lezen.
Gister deed ik een oproep wat ik in vredesnaam moest lezen na The Book of Strange New Things, en kreeg de raad om even wat non-fictie tussendoor te doen. Nu lees ik non-fictie meestal tussendoor, en ik besefte dat ik het heel erg nodig heb om te weten dat ik al weer nieuw onderdak gevonden heb in een roman. Dat heb ik al van kinds af aan. Ben nu dus maar even in een lekkere thriller begonnen. Speelt in Houston, wat wil ik nog meer.
Doormekaar geroerd stukje ook, dit.
een immens droevig boek
Heb ik nu in januari al het beste boek van 2016 gelezen? Het zou zomaar kunnen. In een heel grijs verleden heb ik The Crimson Petal and the White gelezen – of geprobeerd, ik kreeg het niet uit en heb Faber sindsdien links laten liggen.
Over The Book of Strange New Things las ik zoveel enthousiaste dingen dat ik het toch maar op het lijstje zette. Vooral het interview in VN maakte veel indruk.
Faber zegt dat dit zijn laatste boek is. Hij schreef immers alleen maar voor zijn vrouw. Zij stierf terwijl hij aan dit boek werkte. In zekere zin verhuist iemand die kanker krijgt ook naar een andere planeet, vertelt hij.
Op de Boekendeler staat ook een goed stuk, plus een mooi interview waarin Faber veel vertelt over wat hem bewoog bij het schrijven.
Tot mijn verbazing zegt Faber daarin dat hij atheïst is. Hoe wonderlijk is het dat hij in dit boek zo'n grote troostrol toekent aan het geloof. Wat hij ook zegt, is dat een boek bij hem begint met wat hij wil dat de lezer voelt als hij het boek uit heeft. En wat zou dat in dit geval moeten zijn? Verbazing en dankbaarheid voor dat wonderbaarlijke lichaam van ons, dat zichzelf geneest van alle wonden, antwoordt hij.
Ik ging bij mezelf na of dat mijn hoofdgevoel was.
En nee.
Laat me eerst even kort vertellen waar het over gaat. Een Engelse predikant, Peter Leigh, gaat op een missie naar een verre planeet – Oasis - om de aliens daar het evangelie te brengen. Zijn vrouw blijft achter, en ze kunnen alleen communiceren via de mail (zonder foto's). Naarmate hij zich meer thuis gaat voelen op Oasis, en meer contact krijgt met de aliens, vergaat het Beatrice steeds slechter. Op aarde vinden steeds meer apocalyptische gebeurtenissen plaats, en de maatschappij desintegreert. De aliens zijn een wonderlijk, lief volkje, zeer ontvankelijk voor de blijde boodschap, met hele tere lijfjes waar ze voorzichtig mee moeten omspringen. Het is verder totaal geen standaard SciFi boek, niks over de techniek van ruimteschepen of wat ook, het is ook geen klassieke dystopie, daarvoor is de aarde te ver weg. Het is een volstrekt origineel en prachtig verhaal.
Mijn hoofdgevoel na het lezen was vooral droevig. Ik vroeg me af of ik als ik niet had geweten van Fabers vrouw ook zoveel rouw had opgepikt. Rouw om alles wat er mis kan gaan in een mensenleven, in relaties, tussen mannen en vrouwen, ouders en kinderen, en in de wereld.
Oasis is, ondanks de naam, een vrijwel volkomen kale planeet, en staat daarmee symbool voor de lankmoedige bewoners, en ook voor het soort mensen - kalm, niet gauw geëmotioneerd - dat door USIC wordt uitgekozen om op missie te gaan. (Alleen Peter hadden ze misschien niet helemaal goed ingeschat.)
Faber schrijft zo effectief, zo meeslepend, het was voor het eerst in tijden weer zo'n boek waar je je op verheugt.
(Ik vond ook nog een mooi interview met Faber en Mitchell, ook zo'n meesleperd, maar toch op een minder diep niveau.)
Ik heb geen idee wat ik nu moet lezen.
klein blauw boekje
Ik heb het ooit gelezen toen ik nog thuis woonde, Twee Meisjes en Ik van Martinus Nijhoff. Ik vond het mooi, en ik heb geen idee meer waar het over ging.
Mijn vader heeft het aan mijn moeder gegeven toen hij haar nog Stella noemde – dat was voor mijn tijd. Hij heeft er ook haar gewone naam in geschreven, in zijn gewone handschrift, A. Bergsma.
Het is hier dik aan 't sneeuwen terwijl ik dit schrijf, en tegelijk schuiven voor het raam de beelden van de ouderlijke woonkamer, er stond een muurtje van witte kistjes voor het achterraam en daarin stonden de boeken van mijn moeder, dit kleine blauwe boekje ook.
Ik kan me nauwelijks meer voorstellen hoe het was om deel uit te maken van een gezin, om langzaam oud genoeg te worden om alle boeken uit alle kasten te mogen lezen. Er werd veel gelezen thuis, ik las toen – bedenk ik nu – ook overdag. Lezen werd niet gezien als niets doen, integendeel.
Die huisvrouwnormen van mij zijn er later ingeslopen.
lichtvoetig
Ik had mijn eigen gratis Nederland Leest Het Leven is Vurrukkulluk ingeruild voor de mooie gebonden uitgave van paps (die natuurlijk geen lid was van de bibliotheek), en zie nu pas dat er een dvd achterin zit. Campert is zo'n held, zo'n lichtvoetige schrijver die ook lichtvoetig oud wordt met nog altijd de gave om de tijdgeest in niet-boze woorden te vatten. Ik zal hem nu maar naast Campert Compleet zetten, op de bovenste plank.
goede voornemens
Schreef ik al niet eens over de Metamorfosen van Ovidius, en hoe blij verrast ik was dat ze in mijn kast bleken te staan? Het is dé bron voor de klassieke mythen, en ook voor andere auteurs (zoals Jung, en mijn geliefde Thomas Moore) .
Moore schrijft in Care of the Soul over de mythe van Daphne die in een boom verandert om aan een man te ontkomen.
Toen ik Ovidius ontdekte nam ik me voor om elke dag een verhaal te lezen, en zo staat het alweer sinds maart vorig jaar op mijn currently reading lijst.
Waarom werken zulke voornemens toch niet? Met Proust ben ik ook helemaal de mist in gegaan, daar schaam ik me dan weer voor.
Deels heeft het ermee te maken dat ik nog steeds moeilijk zomaar midden op de dag ga zitten lezen. Overdag werkt men, of dat nu werkwerk of huishoudelijk werk is. Overdag zit men niet. Nog altijd dat gevoel dat je je plek op aarde verdienen moet. Ongetwijfeld staat ook daarover iets in de Metamorfosen. Toch maar terugleggen op het nachtkastje, dan.
Hoe Akelig en Hoe Naar – de service van PostNL
Toen ik op zondagavond een nieuwe prulli bestelde, kon ik nog niet vermoeden dat we een ijzelweek voor de boeg hadden. Ik koos voor een aflevertijd op maandagavond, omdat ik maandagmiddag wilde sporten. Ik kreeg al snel zo'n fijne track and trace code, en de verzekering dat mijn pakket heus die avond komen zou.
Ik ging niet sporten want het was spekglad, en ik had er alle begrip voor dat het pakket niet zou komen. Al bleef de website beloven dat het onderweg was. Excuses voor de vertraging maar we komen er heus aan.
Dinsdag hetzelfde verhaal. Belofte, hoop, niks.
Woensdag hetzelfde verhaal. Belofte, hoop, niks.
Donderdag hetzelfde verhaal. Belofte, hoop, niks.
Vrijdag hetzelfde verhaal behalve dat halverwege de dag het afleveringsmoment opeens niet meer beschikbaar was. Ik maar eens bellen. De juffrouw aan de lijn stroomde werkelijk over van begrip voor Hoe Vervelend het wel niet voor mij was en Hoe Akelig en Hoe Naar. En intussen las ze mij voor wat er op de website stond die ik zelf ook voor mijn neus had.
Vanmorgen weer nieuwe hoop. Alle ijzel weg tenslotte, en de verheugende mededeling dat het pakket zou komen, tussen half 9 's ochtends en half 10 's avonds. Plus halverwege de dag nog een mailtje van de bezorger zelf: het zou echt komen! En wel tussen 18 en 21.30uur! Echt en heus!
Heb je geen code rood heb je wel code postnl. Hele dag thuis, hele dag wachten. Huishoudelijke klusjes gedaan, blogje geschreven, dutje geslapen, maaltje gekookt, teeveetje gebuisd.
Klokje gekeken. Tik tik tik. Negen uur, twaalf over negen …
Track en trace weet nog steeds zeker dat de bezorger onderweg is.
21.23u. Hij is nog altijd onderweg. Op weg naar mijn huis moet je vanaf de snelweg 2x rechtsaf slaan, daar kan het niet aan liggen.
21.31u. Uw Tijd Is Om.
PostNL heeft wederom lopen liegen zoals ze al de hele week hebben gedaan. Zeg dan gewoon eerlijk: sorry, onze hele pakketbezorging ligt overhoop en we bellen wel als we komen. Maar hou mij niet een hele week aan huis gekluisterd met elke dag een nieuwe valse belofte, PostNL. En nu niet weer zeggen dat u begrijpt Hoe Akelig en Hoe Naar. Want ik geloof er helemaal Niks meer van.
21.36u. Uw pakket wordt bezorgd op de volgende werkdag.
En bedankt.
nawoord: op maandag kwam hij dan eindelijk!
Dubliners – James Joyce
Voor de leesclub lezen wij Dubliners van James Joyce. Met algemene instemming gekozen, omdat we allemaal weleens wilden kennismaken met die beroemde schrijver met zijn moeilijke Ulysses.
Gisteravond las ik het uit. Het laatste verhaal – The Dead – sprak me nog het meest aan.
Maar al met al vond ik het taai. En voelde ik me dom. Niet voor niets is Joyce toch gelauwerde Wereldliteratuur, dan moet er met mij wel iets mis zijn.
Ik erger me in elk verhaal aan zijn manier om personages te introduceren. Namelijk met een lange beschrijving van hun uiterlijk. Iets wat je meteen weer vergeet. Zijn perspectiefwisselingen zijn vloeiend en onvoorspelbaar, iets wat de verhalen zweverig maakt, moeilijk vast te pinnen op een hoofdpersoon. Ze zijn nogal slice-of-life-achtig ook, ze beginnen en ze eindigen en ertussenin is vaak niets wezenlijks veranderd.
Wel schept hij duidelijke beelden in mijn hoofd, en zijn er af en toe pareltjes van zinnen. Maar niet genoeg om me niet een zucht van verlichting te laten slaken als ik het uit heb.
Dan ga ik op zoek naar duiding, en voel ik me met de minuut dommer worden. Alle symboliek en thematiek is aan mijn blonde hoofd voorbijgegaan.
Wat me leidt tot de aloude vraag: moet een boek, een verhaal, niet helemaal op zichzelf kunnen staan om gewaardeerd te worden? Voegt de duiding door literatuurwetenschappers iets onmisbaars toe?
Tegelijk moet ik bekennen dat ik het heerlijk vind om op soortgelijke wijze zelf met een verhaal aan de gang te gaan. Heel soms, hoor, maar toch. Ik snap wat de literatuurwetenschappers bezielt.
Ik geloof dat mijn vraag eigenlijk is: mag ik Dubliners taai vinden, mag ik het 'maar' drie sterren geven, of verraad ik daarmee alleen mijn eigen blondheid?
the beautiful and damned
Dit boek dateert uit de tijd dat wij dweepten met Hemingway en Fitzgerald. Dat was een vorig leven, dat waren andere smaken, iets kan zo verknoopt zijn met andere aspekten van het leven – de studie, de mensen met wie je samen leeft – dat het zo boem op de grond valt als het web scheurt.
Ik herinner me wel dat ik van dit boek onder de indruk was, het maakt me intussen wel nieuwsgierig, ooit wil ik het eens herlezen maar dan in het Engels. Tot die tijd maar bewaren, denk ik. Als geheugensteuntje.
lieve Vroman
Natuurlijk doe ik ze niet weg, de Vromans. Wat een dierbare man, echt zo'n mens waarvan de wereld erop vooruit zou gaan als er meer van waren. De gedichten komen uit de kast van paps, het dagboek kreeg ik op mijn verjaardag, en Brieven uit Brooklyn schafte ik zelf aan op 30 december 1975. Dat is me het dierbaarst, die wonderlijk springerige manier van schrijven sprak me toen al zo aan, het is een van de pijlers, ik heb het onlangs nog herlezen en het heeft niets van zijn frisheid verloren.
Het dagboek heb ik gek genoeg lang niet uitgelezen (de boekenlegger zit op bladzij 107 van de 695), maar natuurlijk blijft het.
