de held met de duizend gezichten

hero 2016-06-18 11.53Ja, wanneer heb ik het gekocht, mijn exemplaar van het Heldenreis standaardwerk: The Hero with a Thousand Faces. Het is een Britse pocket uit 1993, dus het moet in Aberdeen geweest zijn, en nadat ik het boek van Vogler had gelezen.
Wat zal ik er nog over schrijven dat ik niet al heb geschreven?
Misschien handig om hier een stuk te citeren uit mijn online Heldenreiscursus.

Campbell is een geleerde, Vogler is een praktische man die ooit een memo'tje van anderhalve bladzij schreef om de script-beoordelaars in Hollywood van dienst te zijn. Vogler met Campbell vergelijken is een vakantiewoordenboekje vergelijken met een universitaire studie in die taal, of Dr. Phil vergelijken met C.G. Jung. Alles wat Campbell schrijft, resoneert met alles wat hij weet, en dat is bijna alles. Ik bewonder hem zeer, en lees hem graag.
[…]
Waar eens de mythe diende om sociale cohesie te bevorderen, dient hij nu om al die individuen de zin van het leven aan te reiken, niet langer via opgedrongen gezamenlijke visies maar via de hoogstpersoonlijke visie die een scheppend mens in staat stelt zijn kunstwerken voort te brengen. Dat is wat Campbell verstaat onder zijn veelgeciteerde motto Follow Your Bliss: zoek jouw eigen, persoonlijke, authentieke, niet opgedrongen of afgedwongen, zin van het leven, en zoek die daar waar je talenten liggen.
Natuurlijk kun je tegen Campbell dezelfde bezwaren inbrengen als tegen Vogler. Iedere wetenschapper kun je ervan beschuldigen dat hij kijkt met zijn eigen bril op. Maar wanneer de resultaten van wetenschappelijk werk de wereld verrijken, mooier, kleurrijker en dieper maken, kun je er volgens mij maar het beste van profiteren, en er met je eigen werk een zoveelste dimensie aan toevoegen.

Geplaatst in autobiobibliografie, schrijven | Getagged , | Een reactie plaatsen

een bijzondere leeservaring

steadWat ben ik verschrikkelijk blij dat ik dit boek uitheb. Ik begon eraan omdat Tim Parks (Waarom Ik Lees, besproken in de nieuwsbrief van juni 2016) zo hoog opgaf van deze Australische schrijfster. Omdat ik dol ben op boeken die in Australië spelen.
Teleurstelling nummer één: The Man Who Loved Children speelt in Amerika.
Het gaat over een wonderlijk gezin met (even tellen) zeven kinderen, hun wereldvreemde vader, en hun ontzettend gefrustreerde moeder.
Mijn uitgave had een ellenlange inleiding die meteen weggeeft wat nog een klein beetje als Story Question kan dienen, "hoe zal deze gedoemde relatie aan zijn eind komen" want dat voel je vanaf het begin. Dit huwelijk houdt geen stand.
Maar wat is het een wonderlijk onevenwichtig verhaal. Eerst wonen ze op goede stand onder de rook van Washington, dan gaat vader voor negen maanden naar het verre Oosten, dan verhuizen ze noodgedwongen naar een bouwvallig huis aan de Chesapeake Bay. We krijgen een aaneenschakeling van scènes over het dagelijks leven van deze rare familie. Hoe de dochters zowat het hele huishouden doen, hoe vader Sam alle kinderen aan het werk zet als hij weer een of ander wonderlijk plan heeft bedacht zoals het verven van het hele huis, of het uitkoken van een grote marlijn voor visolie, hoe moeder Henny door de straten zwerft, hoe de zuster van de vader …
Sam praat in een verzonnen kindertaaltje tegen de kinderen, Henny denkt over hem alsof hij zich Jezus zelf waant, The Great I Am.
Voor mijn gevoel is Louie, de oudste dochter (uit Sams eerdere huwelijk), eigenlijk de hoofdpersoon, tenminste als je daaronder verstaat degene die de grootste ontwikkeling doormaakt, en de meeste invloed heeft op de gebeurtenissen, en ik denk dat het een veel mooier boek was geworden als Stead zich op haar had geconcentreerd. Want nu is het van alles niks: we weten niet waarom Henny doet zoals ze doet, we weten niet waar Sam "vandaan komt" en ook niet waar hij heen zal gaan, het is eigenlijk alsof je naar een documentaire kijkt waarbij de filmer geen boodschap of verhaal wil vertellen, alleen maar laat zien wat er te zien is.
Het doet in die zin wel een beetje denken aan The Children's Book van A.S. Byatt (ik las achteraf in de introductie dat Stead's vader ook lid was geweest van de Fabian Society, net als de hoofdpersonen in dat boek), maar daar had ik veel meer het gevoel getuige te zijn van wereldgeschiedenis. Hier speelde de buitenwereld nauwelijks een rol, of hooguit een beetje in de eugenetische ideeën van Sam (het boek is uit 1940, maar speelt een paar jaar eerder).
Wel schrijft Stead op zich heel mooi en zintuiglijk, en er zitten vanaf het begin voorafschaduwingen in van wat er uiteindelijk zal gebeuren (zo ontdek ik, als ik zie welke zinnen ik allemaal heb onderstreept). Ik houd het er maar op, dat het een bijzondere leeservaring was.

Geplaatst in recensies | Getagged , | 2 Reacties

grote mensen

mark 2016-06-16 10.40Wat was het ontzettend leuk toen we in 2011 een mini-reünietje hadden met onze juf van de lagere school. Wel bleek ik veel meer vergeten dan ik dacht – ik dacht eigenlijk dat ik een onfeilbaar geheugen had en nu bleek de trouwerij van juf er zomaar uit gevallen, zo raar!
Anderhalf jaar heb ik bij haar in de klas gezeten (we verhuisden in januari 1966 van Leeuwarden naar Heerenveen) en ik heb er goede herinneringen aan. Het was een ouderwetse school, dat wel, we zaten nog in schoolbanken en schreven met inkt. Je mocht met rood of groen als je 5x achter elkaar netjes gewerkt had.
Juf had voor ons allemaal het boek meegenomen dat ze pas had geschreven over de enorme tuin bij het huis waar ze woonde, een boek dat perfect aansloot bij mijn tweede … ahum. Ooit.
Ik had Brandsporen meegenomen voor juf.
Het is wonderlijk hoe we allemaal ouder zijn geworden en toch opeens allemaal even oud waren.

klas juf vd mark 1967 72

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | Een reactie plaatsen

schitterend

atlas 2016-06-15 10.36De Atlas van de Belevingswereld is natuurlijk geen schrijfboek. Maar met geografische namen als "verboden gebied" of "bronnen van inspiratie" nodigt het wel uit tot creatief nadenken, en daar kun je over schrijven of kleien of plakken, wat je maar wilt. Bij elke kaart staat bovendien een mooie, filosofische tekst over het betreffende gebied, over geheimen, kennis, doen en laten, avontuur, vergankelijkheid en noem maar op.
De laatste kaart is die van Elders, met plaatsen als Daar, Ultiem en Ginder. De vuurtoren heet Schitteren.

er staan heel veel kaarten online, doe er je voordeel mee!

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged , | Een reactie plaatsen

mythisch

power of myth 2016-06-14 10.06The Power of Myth is de neerslag van een serie interviews die Bill Moyers hield met mijn grote heldenreisheld Joseph Campbell. Het staat stikvol mooie illustraties, en het is of je Campbell hoort praten: enthousiast, bevlogen, erudiet, wijs. En juist daardat Moyers hem bij de les houdt, dwaalt hij niet af in de krochten van zijn geest – omdat hij zo verschrikkelijk veel weet, legt hij verbanden die voor een normaal mens haast niet te volgen zijn. Ik ben al anderhalf jaar bezig in Creative Mythology, elke keer een bladzij, dan ben ik alweer verdwaald.
Mythologie is zo'n rijke tak van wetenschap, het gaat werkelijk over alles dat met mens-zijn te maken heeft. Eén leven is niet genoeg om dat allemaal te bevatten, en toch lukte dat Campbell wel.

Geplaatst in autobiobibliografie, schrijven | Getagged , | Een reactie plaatsen

boogschutter

twelve songs 2016-06-13 09.53Ik ben zelf helemaal niet zo into astrologie (al had ik natuurlijk vroeger wel die mooie Johfra poster van de Boogschutter op mijn kamer hangen), maar in dit boek worden de twaalf tekens zo uitgebreid beschreven dat het een ideaal boek voor schrijvers is.
Bij ieder teken staan ook een aantal verschijningsvormen met naam en toenaam genoemd. Bij de Boogschutter zijn dat bijvoorbeeld Professor Penelope, Kruisvaarder Chris en Maximale Millie. Je kunt ze zo aan het begin van hun Heldenreis neerzetten.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged , | Een reactie plaatsen

binnenzee

deena metzgerWriting for you life: a guide and companion for the inner worlds is zo'n boek dat je openslaat, en meteen slaat de inspiratie toe. Het staat vol onderstrepingen en ik denk opnieuw, ja! Daar moet ik NU over schrijven!
Toch zit de boekenlegger (van de Half Price Books) halverwege.
Waarom en wanneer ben ik gestopt met lezen?
Het staat vol mooie oefeningen, vol prachtige citaten, ik moet er gewoon opnieuw in beginnen. Het gaat immers over alles wat me lief is, alles wat ik belangrijk vind: creativiteit, verhalen vertellen, archetypen, mythen, en schrijven als spirituele oefening.

deena 2016-06-12 11.21

Geplaatst in autobiobibliografie, schrijven | Getagged , , | Een reactie plaatsen

levensbomen

prinsenberg 2016-06-11 10.30Biografisch Leren en Werken is een van de mooiste boeken over autobiografisch schrijven. Of werken, want het gaat niet alleen schrijvend, het gaat ook beeldend. Houd in gedachten dat je niet bezig bent te bewijzen dat je talent hebt om te schilderen of tekenen. Je bent bezig iets uit te drukken dat (nog) geen woorden heeft. Denk er niet teveel over na, begin gewoon en 'duid' de schildering later alsof het een droom was (ik denk soms dat ik dat met mijn collages zou moeten doen).
Maak bijvoorbeeld een tekening van je levensweg. Hoe is het landschap, de lucht? Wat kom je onderweg tegen?
Of maak een schilderij van je levensboom. Wat is het voor boom, en is hij kaal of zit hij vol in blad?
Het is een boek voor mensen die zelf met hun autobiografie aan de slag willen, en voor wie daarin – al dan niet therapeutisch – andere mensen wil bijstaan. Prinsenberg schrijft wijs en inspirerend, ik heb er veel aan gehad.

Geplaatst in autobiobibliografie, schrijven | Getagged , | Een reactie plaatsen

gedegen

burroway 2016-06-10 09.46Van de moeren-en-boutjes-school is Writing Fiction denk ik het meest gedegen schrijfboek. Het wordt op Amerikaanse universiteiten veel gebruikt, en overal aanbevolen. Het leert je door voorbeelden wat goed schrijven is. Het leert je een verhaal om te keren alsof het een wandtapijt is, en te zien hoe de kleuren zijn aangebracht en de scènes aan elkaar verbonden.
Burroway is streng, je kunt er de moed door verliezen. Maar je kunt haar ook zien als een lerares die zo streng is omdat zij het beste uit jou wil halen, datgene wat er alleen uitkomt door veel studeren en veel oefenen.
En het eerste hoofdstuk van dit boek geeft die moed wél: dat gaat over inspiratie en het schrijfproces. Over de vruchtbare schatkist die de autobiografie is. Burroway geeft lange citaten uit boeken van Anne Lamott (Shitty First Drafts) en Annie Dillard, geeft onderwerpen voor discussie, en een bladzij vol prachtige schrijfopdrachten.
Maar daarna begint het echte werk. Uiteindelijk moet je van alles de techniek gewoon aanleren: de viool moet gestemd, de verf moet gemengd, het garen moet in de naald. Het is zonde om je goddelijke inspiratie met een gebrekkige techniek voor het voetlicht te brengen. Je bent het aan je talent verplicht om werk af te leveren dat zo goed is als jij het maken kunt.
Verhaalstructuur, Showing en Telling, Karakterisering, Locatie, Vertel-perspectief, Vergelijkingen, Thema en Revisie: in ieder hoofdstuk vind je complete korte verhalen die het onderwerp illustreren, bij ieder onderwerp staan discussievragen en schrijfopdrachten. Achterin staat een fantastische bibliografie van boeken over schrijven en schrijvers. Een onmisbaar schrijfboek.

Geplaatst in autobiobibliografie, schrijven | Getagged , | Een reactie plaatsen

lees het nog eens

lees 2016-06-09 10.22Lees Het Nog Eens (ik schreef erover in de nieuwsbrief van oktober 2009) is een prachtig boek voor schrijfdocenten die zich met hun cursisten aan gedichten willen wagen. Het behandelt kort wat theorie over poëzie in het algemeen, maar het bestaat toch vooral uit drie cursussen, waarin aan de hand van verschillende thema's verschillende manieren van gedichten schrijven worden aangereikt.
En dit is een walgelijk prozaïsche manier om dit poëtische boek te omschrijven. Ik heb er zoveel aan gehad, het gaf me ook nieuwe ideeën voor lessen en voor het schrijfcafé, het gaf mij het zelfvertrouwen – waar het me bij prozateksten niet aan ontbrak – en vooral ook de zin om met gedichten aan de gang te gaan.
Omdat poëzie nodig is, en wel hierom.

Geplaatst in autobiobibliografie, gedichten, schrijven | Getagged | Een reactie plaatsen