Er is bijna geen schilderstroming waar ik zo dol op ben als op de Vlaamse Primitieven. Early Netherlandish Painting, jawel. Ik kan me haast niet meer voorstellen hoe het was om te studeren, om al die wetenschap in lenige, ontvankelijke hersentjes te proppen, en in elk geval tot en met het tentamen oproepbaar op te slaan.
En ik weet er nog wel veel van, hoor. Maar niet meer dat ik nog blindelings – ziendelings – een Rogier van der Weyden van een Hans Memling kan onderscheiden.
Deze boeken stonden op de verplichte literatuurlijst, ik denk dat het nog steeds hét standaardwerk is. Maar schenkt het me nog vreugde? Ga ik het ooit nog lezen?
Of moet ik nu maar eens bloedeerlijk worden?
En ophouden met die het-staat-zo-goed-in-de-kast-bewaarderij?
Het deel met de afbeeldingen is in zwart-wit, daar word ik alvast in geen enkel opzicht blij van.
Ik denk dat ik het maar eens op Marktplaats probeer. Wie biedt?
bewaarderij
kijken
Berenson is een van de beroemde namen uit de kunstgeschiedenis. Up there with Gombrich, Panofsky, Krautheimer en noem ze allemaal maar op. Wij moesten The Italian Painters of the Renaissance aanschaffen voor kunstgeschiedenis. Een boek dat ik nu nergens meer kan vinden, misschien ook de verkeerde kant op gereisd.
Dit boek vond ik in Inverness, of all places. Er is daar (kindeke is er afgelopen zomer geweest) een schilderachtige boekwinkel in een oud kerkgebouw. Toen wij er waren, een jaar of twintig daarvoor, verkochten ze er ook heerlijke soep (Scotch Broth).
En daar stond A Passionate Sightseer. Een verrukkelijk boek, vol foto's en enthousiaste beschrijvingen van alles wat Berenson op zijn kunstreizen gezien heeft. Kunstgeschiedenis is vooral de kunst van het kijken.
door naar de kunstboeken
Nu ben ik door de bronnenkast heen. Wel heb ik sinds het doorlezen van mijn dagboeken nog wat boeken opnieuw aangeschaft (destijds geleend van de biep, maar wat ik erover schreef maakte me nieuwsgierig), maar die heb ik nog niet gelezen, en bovendien is dat wel héél razend mariekondoën, om ze meteen na aanschaf alweer weg te doen.
Wat allemaal niet wil zeggen dat ik door de boeken heen ben. Maar vinden jullie het nog steeds leuk?
Dan ga ik nu door met de kunstboeken die ik – destijds voelde dat zo revolutionair! – min of meer vanwege hun rugkleur in de zwart/bruine kast heb verzameld. Eens kijken of ik er nog een stel kan vrijmaken voor collages.
In de kast verder nog een kleine verzameling jaren-vijftig aardewerk. Westraven, Ravelli, jeugdherinneringen. (Ik heb er ook een stuk of zeven bloempotten van, die zijn gewoon in gebruik, als bloempot of als pennenbak.) Verder MacIntosh lijstjes uit Schotland met kindeke erin, de koning en de koningin van de Lewis Chessmen (destijds door paps aangeschaft in Stonehaven), en een trommel met ansichtkaarten.
de meisjes
Ik vond The Girls een fantastisch boek.
Het is mij een raadsel hoe iemand van 25 zich zó goed kan inleven in een oudere vrouw die nu terugkijkt op de traumatische gebeurtenissen in haar jeugd, en ook in die andere tijd, eind jaren zestig. Aanvankelijk dacht ik dat het misschien afstand zou scheppen, dat terugkijken vanuit het verhaalheden. Maar het mooie is juist dat je ziet wat het met deze vrouw heeft gedaan, hoe ze de rest van haar leven heeft moeten leven met die verschrikking.
Zelf wist ik niet precies waar het over ging, toen ik aan het boek begon, dus ik wil hier ook niet te veel van het verhaal weggeven.
Iets anders waar ik af en toe aan twijfelde, was of het misschien té mooi geschreven was. De vergelijkingen zijn soms zo schitterend – her face as blank as a spoon – the grey blush of a dead molar – wanting him to weigh down the flapping corners of my thoughts - dat ik denk: is dit de schrijver showing off?
Maar het past ook bij het karakter van Evie, de hoofdpersoon. De toekijkster, degene die mensen snel en juist inschat, die de omgeving tot in de kleinste details tot zich neemt omdat er verder niets te doen is.
De oudere Evie past op een huis van een oude vriend, en onverwacht komt de zoon des huizes met zijn vriendinnetje langs. In het meisje herkent ze veel vanzichzelf, en Cline zegt veel rake dingen over hoe het is om een meisje te zijn – vandaar The Girls. Zomaar wat zinnetjes:
At that age, I was, first and foremost, a thing to be judged, and that shifted the power in every interaction onto the other person.
Ans that was the difference between me and the black-haired girl – her face aswered all its own questions.
I knew just being a girl in the world handicapped your ability to believe yourself.
I would always be like this, I thought, the person who closed the refrigerator. The person who watched from the steps like a spook.
Lezen!
toktoktok
Ik ben al zo lang ik me kan herinneren – nee dat is niet waar. Maar al heel lang. Een stresskip. Hyperventilatie, hartkloppingen.
Kennismaken met geleide meditaties over rustgevende tuinen en zulks. De mooiste die ik heb gevonden heb ik overgenomen van een cd achterin een biepboek, in Schotland. Relaxation into wellbeing, ik ken hem bijna uit mijn hoofd. Daarin moet je voor elke soort ontspanning – lichamelijk, geestelijk en emotioneel – een symbool bedenken. Zodat het symbool een shortcut wordt naar de staat van ontspanning die je wilt bereiken.
Ik had inmiddels geen idee meer van wie het boek was, of wie de cd had ingesproken, een kalme Amerikaanse vrouwenstem met een licht southern accent.
Ik googelde een stukje van de tekst, vond het boek, en zag een oudere uitgave (zonder cd) op amazon voor €1,88.
Op 7 december 2013 heb ik het besteld. Nu is het nog de kunst om op momenten van stresskipperij weer op tijd aan mijn symbolen te denken.
werk, zelf, relaties
Mei 2012 staat er voorin The Three Marriages, en ik ben verbaasd, ik dacht dat ik het al veel langer had. Maar op zich ook wel weer logisch om een goeroe-boek te kopen als je net zelf wees bent geworden.
David Whyte schrijft zo wijs over het leven, hij was onlangs in Amsterdam, het speet me echt dat ik er niet heen kon. Maar zulke verre reizen zijn nog geen optie, dus dan maar verder reizen in de geest. En op papier.
En je houden aan wat hij schrijft: Read and admire, but then go back to first principles and ask the question yourself, in your own way. Dare to disagree.
muzeloos
Waar heb ik deze zakmuze gekocht, in Londen of in New York? Ik weet het niet meer, het staat al heel lang in de kast, het is prachtig, het staat vol goede ideeën en tips, en ik heb er nog nooit iets mee gedaan. De hersentjes zijn van klei vandaag en toch zie ik nog de mogelijkheden bij elke writing prompt en elke foto die erin staat.
fix
Ik zat me piek te sufferen waar ik dit doosje met intuïtiekaartjes vandaan had, tot ik het omdraaide en het stickertje van de Marshall's zag. Oh, die outletwinkels in Amerika, ik droom er nog vaak van. De Tuesday Morning voor hebbedingetjes, de Ross Dress for Less, en de Marshall's voor kleren én hebbedingetjes. De prachtigste schrijfschriften voor heel weinig, linnengoed, serviesgoed, glazen, kaarsen … alles wat de hebzucht maar kan opwekken.
En wat je dan daarna weer allemaal moet wegdoen van Marie Kondo. Het is een "fix" zoals een sigaret een fix kan zijn, of een groot glas wijn. De Action is niet hetzelfde omdat daar alles goedkoop is omdat het goedkoop is. Bij die outletwinkels had je al shoppend toch het gevoel dat je bespaarde.
Wat inhoudelijk natuurlijk allemaal helemaal niks te maken heeft met deze intuïtiekaartjes. Waar ik zo te zien ook nooit iets mee gedaan heb. Ik word er zelfs een beetje iebelig van, als ik ze doorlees, ze zijn niet schrijfverig, eerder positieve-affirmatie-ig. Ik denk dat ik ze maar eens de kringloop van het leven instuur. (De Kringloop geeft me ook af en toe zo'n fix. Een Westraven bloempot scoren voor vijftig cent!)
Het past niet door de brievenbus dus opsturen kost €6,50!
hite hei
Ik kocht Writing as Resistance vorig jaar, met het vage idee dat ik misschien een soort van schrijfcursus zou kunnen verzinnen met Etty Hillesum als uitgangspunt. En dan niet met haar als halfheilige profetes, die geëxalteerde benadering waar ik zelf zo weinig mee kan, maar meer over creativiteit, depressie, zelfdiscipline, dat soort dingen.
We noemen dat in het Fries een hite hei – een soort van opvlieger eigenlijk, die dan ook weer afkoelt. Ik was iets soortgelijks van plan met Hildegard von Bingen, vooral omdat de afbeeldingen in haar boeken me zo aanspraken. (Bedenk nu – hite hei – dat ik die best 'even' allemaal op Pinterest kan zetten. Je kunt daar niet en bloc uploaden, dat moet allemaal een voor een, dus dat kost me zo een dag.)
Maar goed, dit boek over vier joodse schrijfsters en hoe zij zich verhielden tot de jodenvervolging bleek tamelijk interessant maar zeer slecht geredigeerd. Verschrikkelijk veel herhalingen, en ook wel wat ongefundeerde beweringen. Ik had gehoopt dat ik wijzer zou worden mbt Anne Frank en Etty Hillesum, maar dat viel tegen. Wel heeft het me veel geleerd over Edith Stein en Simone Weil, over wie ik zelf niets wist.
een persoonlijk verhaal
The Situation and the Story kocht ik vorig jaar, ik weet niet meer hoe ik eraan kwam, misschien erop gewezen door Brainpickings. En het bleek een schitterend boekje over twee verschillende soorten persoonlijke geschriften: het essay en de memoires.
Over hoe een persoonlijk geschrift pas literair wordt als het van een situatie – de gebeurtenissen zoals ze plaatsvonden – een verhaal maakt, d.w.z. een geschiedenis van zelf-ontdekking, met een schrijver die niet als zichzelf figureert, maar als een personage dat het verhaal een eenheid en een doel verleent.
Dit klinkt theoretischer dan het boek is. Gornick schrijft zo helder en bevlogen, en ze citeert de prachtigste essays en memoires en legt duidelijk uit waarom ze zo goed zijn, en hoe dat bewerkstelligd wordt.
Een boek dat je doet wensen dat je meer tijd had om te lezen, omdat er zoveel moois geschreven is. Het staat nu stikvol onderstrepingen.
