uren lezen

Geplaatst op 3 maart 2013 door Hella

Hoeveel uur ik gemiddeld per week lees? Het hangt ervan af wat je meetelt. Alleen romans? Dan een uur of tien, elf. Ook non-fictie erbij? Dan een uur of veertien, vijftien. Krant erbij geteld, en tijdschriften? Dan een uur of twintig.
Maar ik lees ook voor mijn werk. Verhalen van cursisten, boeken in wording, mails over schrijfproblemen, materiaal voor workshops en cursussen (hoewel dat deels ook in de categorie non-fictie zit). Tel er maar rustig vijfentwintig uur bij.
Dan nog andermans blogs, mijn timeline op twitter en op facebook, en ik kom in totaal wel op vijftig uur per week.
Maar het echte, het heerlijke? Anderhalf uur per dag, 's avonds in bed. Zie hiervoor ook Waar Lees je Het Liefst.
En kijk bij Petepel voor meer antwoorden op deze vraag, en voor tips om meer leeskilometers per dag te maken.

Geplaatst in lezen | Getagged | 5 Reacties

Dorresteins Writer’s Block

Geplaatst op 2 maart 2013 door Hella

Vorig weekend werd De Blokkade van Renate Dorrestein gelanceerd. Ik vind het knap, ik ben zelfs jaloers. Geen boek schrijven, daarover een boek schrijven, en dan landelijke pers én publieke omroep in één weekend allemaal weten te boeken! Voor mij begon het feest bij Opzij. Ik vind het altijd leuk om iets van/over Renate te lezen, sinds Echt Sexy is ze wel een heldin van mij, en haar Het Geheim van de Schrijver is een van de weinige Nederlandse schrijf-boeken waar je iets mee opschiet.
Ze had dus een Writer's Block. En het duurde even (zo begreep ik uit alle interviews) voor ze erachter kwam dat dit te wijten was aan Angst. Ja, als je nooit aan WB hebt geleden hoef je ook niet uit te zoeken waardoor het komt. Ik heb het altijd gezegd: Writer's Block ontstaat wanneer je niet durft op te schrijven wat je weet.
Dat gebrek aan durf kan met van alles samenhangen, maar uiteindelijk komt het erop neer dat je bang bent om aan het licht te brengen wat je diep van binnen altijd al wist. Dat aan het licht brengen zal verandering veroorzaken, in jezelf én in je relatie tot andere mensen.
Ik kan me wel voorstellen dat het zinvol is om daarover te dagboekeren. Duistere zaken aan het licht brengen doe je het liefst privé. Maar Dorrestein hangt het aan alle grote klokken. Ik heb De Blokkade niet gelezen, maar ik stel me voor dat daar nog steeds niet in staat wat zij werkelijk vreest. Alleen het feit al dat zij in alle interviews zowat letterlijk hetzelfde zei, zei mij genoeg. Het was al gestold. De rauwe wond was alweer dicht. Terwijl het nieuwe boek juist moet voortkomen uit bloed en pus.
We wachten het af!

Geplaatst in schrijven | Getagged , | 1 reactie

helden en heldinnen

Geplaatst op 1 maart 2013 door Hella

Heel erg leuk, die grafische weergave van synoniemen en woordassociaties.
Totdat je eens gaat kijken wat dat oplevert voor Held, respectievelijk Heldin.
Zelfs een woordenboek is niet genderneutraal.

Geplaatst in schrijven, tijdgeest | Getagged , | Een reactie plaatsen

schrijfveerhaiku

Geplaatst op 1 maart 2013 door Hella

vingerhoedjes
 
 
 op en neer de naald
zilveren deukjes vangen
draden van zonlicht




 
Geplaatst in schrijfveerhaiku | Een reactie plaatsen

mythes over schrijven (7)

Geplaatst op 27 februari 2013 door Hella

VROUWEN SCHRIJVEN GEEN LITERATUUR

'Haar boeken waren vooral geliefd bij vrouwen,' aldus de ANP-nieuwslezer bij het verscheiden van Marianne Fredriksson in 2007. Ondertiteld: dus, heren, van groot belang was zij niet.

Zeiden ze dat ook toen Jan Wolkers en Harry Mulisch doodgingen: zijn boeken werden vooral gelezen door vrouwen? Nee. Maar het zou de waarheid zijn, want vrouwen lezen veel meer dan mannen. Hoe is het dan toch mogelijk, dat het literaire veld nog steeds door de heren der schepping gedomineerd wordt, dat mannelijke schrijvers, lezers èn recensenten nog steeds de maatstaf vormen? Fallisch woord eigenlijk ook, maatstaf.
Mannelijke vooroordelen hebben altijd al bepaald wat Literatuur is. Criteria zijn bijvoorbeeld vernieuwing en normverandering – bij het slechten van barricaden vergeleken is de keukentafel vanzelfsprekend van geen belang. Of nou ja, alleen voor vrouwen. Ook originaliteit is een typisch mannelijk criterium, dat geen plaats toekent aan de vrouwelijke neiging tot het zich inbedden in een herkenbare leefwereld. Ach nee, dat kan onmogelijk literatuur zijn, zo'n  familie- of streekroman. Die hoort thuis buiten de literatuurgeschiedenis. Vooral meneer Knuvelder mogen we hartelijk danken voor zijn inspanningen in dezen. In de Nederlandse literaire canon in Honderd (en enige) Werken (dbnl, 2002) zijn slechts 15 van de 108 gecanoniseerde auteurs vrouw.
Vrouwen lezen gemiddeld twee keer zoveel als mannen; in de lijsten van meest verkochte of uitgeleende auteurs is ongeveer de helft vrouw. Toch wordt het vrouwelijk aandeel in het literaire veld nog altijd niet voor vol aangezien. Integendeel: succes wordt nu opeens een verdacht criterium. Als zoveel mensen (vrouwen) iets lezen, zal het wel niks wezen. Onbegrijpelijkheid is namelijk ook een typisch mannelijk literatuurcriterium, want dat noopt tot het doen van veel Poëticale Uitspraken.
Blijft de vraag of vrouwen wel moeten streven naar de minzame goedkeuring van zo'n zelfingenomen maatstafhanteerder. Conformering aan mannelijke normen is immers de grootste fout geweest van het feminisme.

Even een oude Trouw-column in de herhaling in aanvulling op Mannen en Vrouwen en Literatuur van Michelle van Dijk

Kijk hier eens wat een fijne statistiek!

 
Geplaatst in literatuur, schrijven, tijdgeest | Getagged | 3 Reacties

gemiddelde dagen

Geplaatst op 24 februari 2013 door Hella

De mooiste boeken bieden als een caleidoscoop zicht op een schitterend heelal erachter. Sense of an Ending was er zoeen. De Schilder en het Meisje ook, The Dig van John Preston, The Secret River van Kate Grenville, Norwegian Wood van Murakami, en zo nog een heleboel die me nu niet te binnen schieten.

Kleine boeken met een groots achterland. Virginia Woolf spreekt in haar dagboek van een kleurige, schitterende grot achter elk personage. Een juwelen planeetje in een enorm universum
Nou ja, zoiets.
Ik had het weer met Specimen Days van Michael Cunningham. Ik zal het moeten herlezen, in elk geval nog een keer met Whitman in de hand, want pas bij het googelen van de titel (even kijken hoe die vertaald is) kwam ik erachter dat Specimen Days een titel van Whitman is.
Stralende Dagen, heet het in 't Nederlands. Dat geeft niet weer wat het echt betekent: zomaar een dag als voorbeeld van hoe een gemiddelde dag er in die tijd uitgezien moet hebben. Het boek bestaat uit drie verhalen, met in elk verhaal een Simon, een Catherine, en een jongen die Luke heet.
En een witte porseleinen kom met geheimzinnige tekens.
En New York. Een negentiende-eeuws New York met een brand in een hoedenmakerij, en gruwelijke armoede onder fabrieksarbeiders, een eenentwintigste-eeuws New York met terroristische aanslagen, en een futuristisch New York dat na de meltdown een pretpark is geworden waarin je je in Central Park voor de lol kunt laten beroven.
Het is de manier waarop in al deze settings mensen én aliens hun levensloop lopen, met bij de lezer het besef van wereld op wereld op wereld, die het boek zo'n kosmische lading geeft. Terwijl er gewoon dingen gebeuren, en nergens wordt gepreekt of diepzinnig gedaan. Begenadigd. Lees ook vooral The Hours.
Geplaatst in recensies | Getagged , | 1 reactie

Lees je altijd in het Nederlands?

Geplaatst op 24 februari 2013 door Hella

Boeken van Nederlandse schrijvers lees ik in het Nederlands, natuurlijk. En boeken uit verre landen meestal ook, ik denk hierbij bv aan Murakami. Ik pas Lenz en Zweig gelezen, en de vertalingen waren goed, ik had nergens het gevoel dat er een sukkelige houterige tolk tussen mij en het verhaal instond.
Want dat heb ik bij boeken die uit het Engels vertaald zijn. Ze worden vaak zo debiel vertaald (denk aan mijn kruistocht tegen de fouten in The Artist's Way, maar ook bv dat vreselijke boek van Haar naam was Sarah),  dan staan er zinnen in die NIETS betekenen of volslagen onlogisch zijn, en toch wordt de vertaling goedgekeurd en uitgegeven.
Bij non-fictie is het Nederlands vaak zo onbegrijpelijk dat ik het maar wegleg (ik denk hierbij aan Bronnen van het Zelf, van Charles Taylor. Kreeg ik van paps, hartstikke lief, maar ik kon er niets mee, zat steeds wanhopig te bedenken wat er in het Engels gestaan kon hebben zodat ik het wel zou begrijpen).
Soms is de Nederlandse vertaling van een boek uit een andere taal zo houterig dat ik de voorkeur geef aan een Engelse vertaling. Heb de hele Proust ook in het Engels liggen (met dank aan Anna van Gelderen).
Het zal ermee te maken hebben dat ik écht net zo makkelijk Engels lees als Nederlands. Niet verbazend na 15 jaar Engelstalige landen. Daar komt nog bij dat ik maar weinig echt mooie Nederlandse boeken tegenkom. Ze zijn er wel hoor, pareltjes, vooral onder de Belgen. Maar ik denk dat ik 80% Engels lees en 20% Nederlands. Heb gisteravond Specimen Days van Michael Cunningham uitgelezen, en de nieuwste Barbara Kingsolver (Flight Behavior) ligt klaar voor vanavond, kan niet wachten!

 

dit in antwoord op vraag 7 van Petepel in het kader van 50books

Geplaatst in lezen | Getagged , | 2 Reacties

mythes over schrijven (6)

Geplaatst op 23 februari 2013 door Hella
WRITER'S BLOCK IS VOOR WATJES
"Een writer's block is Gods manier om je duidelijk te maken dat je geen schrijver bent." (Ben Elton)

Als je dat maar nooit gelooft! Writer's block ontstaat door dat je niet durft op te schrijven wat je weet. Wat ook de precieze reden, de diepliggende oorzaak is altijd dat je bang bent. Writer's block is géén gebrek aan wilskracht. Discipline mag nooit de motor zijn waarop je schrijven draait. Het moet zo zijn dat je niets liever wilt dan gaan schrijven, en dat bereik je door te schrijven over wat werkelijk van belang is. Voor jou.

Writer's block is een soort depressie, maar je kunt hem niet behandelen met prozac. Prozac doet de deur dicht naar wat er diep van binnen wroet, wat naar buiten wil. Prozac verhindert introspectie. Probeer je depressie te zien als een winterperiode, waarin wat diep in de aarde ligt, langzaam tot rijping komt.
Om writer's block te voorkomen moet je naar je lichaam luisteren. Niet voor niets noemen we het totaal van geschreven werk van een auteur zijn corpus.

"Zoals een mens verandert in zijn lichaam, ouder en rijper wordt, zo verandert een schrijver ook in zijn oeuvre – dat zijn tweede lichaam is." (Oek de Jong)

Probeer na te gaan waar jouw block vandaan komt. Met welke bewering ben jij het eens?

"Het is beter niet te schrijven dan slecht te schrijven."

Onzin! Door oefenen en slecht schrijven word je steeds beter.

"Dit is te moeilijk om onder woorden te brengen."

Probeer aan een kind uit te leggen wat je wilt schrijven.

"Ik heb geen ideeën."

Doe elke dag je schrijfveer.

"Better murder an infant in its cradle than nurse an unacted desire." (William Blake)

Je zit vast omdat je bang bent op te schrijven wat je weet.

"Het moet vanaf de eerste zin volmaakt zijn."

Schrijf de eerste versie helemaal af zonder te redigeren.

"Schrijven zonder plan is als bouwen zonder bouwtekening."

Compositie hoort bij revisie. Je kunt het geheel pas overzien als het er eerst helemaal is.

"Ik heb geen idee hoe het verder gaat."

De details die je kiest, wijzen de richting aan waar dit verhaal naartoe moet. Details zijn je kompas in het verhaal.

"Een schrijver móet een onderscheidend idee hebben, en origineel zijn."

als je 100% eerlijk bent, is het per definitie 100% origineel.

"Een bestseller of niets."

Dan ben je geen schrijver. Dan wil je 'geschreven hebben' in plaats van schrijven.

"Wat heb ik te melden na al die grote schrijvers?"

Moet de krokus niet bloeien omdat hij geen orchidee is? (Marsman)


Dit naar aanleiding van het gesprek met Renate Dorrestein over haar boek De Blokkade.

 
 
Geplaatst in schrijven | Getagged | 4 Reacties

mythes over schrijven (5)

Geplaatst op 22 februari 2013 door Hella
HERSCHRIJVEN MOET JE VOORKOMEN

Het is handig om vantevoren je perspectief te kiezen, want dat scheelt tijdrovend herschrijven, zo beweert de tipschrijver op schrijvenonline. Ik moest meteen denken aan het interview met Barbara Kingsolver, waarin ze vertelt dat ze voor alle personages in The Poisonwood Bible alle gebeurtenissen vanuit het perspectief alle personages heeft uitgeprobeerd. 
Hoezo, vantevoren bedenken en hopla, pennen maar.
Mijn eigen boek Brandsporen heb ik van ik naar zij naar ik-vorm geschreven, het duurde heel lang voor ik precies wist hoe ik het ging doen. En dat leerde ik weer van twee andere romans: Holes en Crossing to Safety. Van Louis Sachar leerde ik hoe je levendige scènes uit het verleden tussen het heden door kon vlechten, en van Wallace Stegner leerde ik hoe een ik-personage zijn verhaal aan iemand anders kan vertellen, waardoor het ingekaderd wordt.
Een schrijver die vantevoren zeker weet welk perspectief hij gaat gebruiken, staat volgens mij niet meer open voor verbeteringen. Hij heeft het verhaal in zijn hoofd al in steen gehakt en als er iets funest is voor de inspiratie en voor het toelaten van mooiere en betere oplossingen, is het dat wel.
Maar ja, dat tijdrovende herschrijven. Had je intussen al met je volgende bestseller bezig kunnen zijn!

Geplaatst in schrijven | Getagged | 1 reactie

mythes over schrijven (4)

Geplaatst op 19 februari 2013 door Hella
SCHRIJVEN LEER JE OP SCHRIJVEN ONLINE

Het is natuurlijk niet verstandig. Het is me eerder overkomen, ik zei in een column iets van het gebrekkige taalgebruik van een gevestigde schrijver, en wel zeer kort daarna werd ik wegbezuinigd. Dus grote kans dat ze me uit het expertpanel knikkeren bij Schrijven Online, of me nooit weer als adverteerder in hun blad willen hebben.

Ik kan alleen maar hopen dat zal blijken dat we uiteindelijk hetzelfde doel hebben: beginnende schrijvers dingen bijbrengen waar ze verder mee kunnen.
Hoe vaak ik het  niet van cursisten hoor, die bij 'gerenommeerde instellingen' een cursus hebben gevolgd waar ze niets van opstaken, behalve kritiek incasseren: wat heerlijk dat jij zegt wat ik wél goed doe. Wat heerlijk dat jij zegt hoe ik andere dingen kan verbeteren.
Dat is mijn enige doel. Bij Schrijven Online heb ik daar mijn twijfels over. Ik heb nog niet een van hun schrijfboeken kunnen betrappen op werkelijk praktische tips. Ze houden het vaag, zodat een ander boek weer iets anders kan aanstippen. Voor mijn valkuilen was geen belangstelling want tips-boeken, nee, die wilden ze niet uitgeven.
Op internet geven ze wel tips. Ze sturen een nieuwsbrief rond, waarin met aplomb de nieuwste tip wordt aangekondigd. Vandaag ging ik voor het eerst eens kijken, bij die tips.
Die van vandaag verbijsterde me. Hij zou moeten gaan over Schrijfprobleem #36: geen onderscheidend idee hebben.  Niet alleen was ik het al oneens met de probleemstelling, het tekstje bij de tip leek op geen enkele manier de vraag te beantwoorden. Reden om de rest van de tips eens onder de loep te nemen. Geschokt zette ik het ene na het andere citaat op twitter. Je bent het énige schrijftijdschrift in Nederland en dit is hoe je je lezers bedient?

Hou je vast:

Want in vrijwel elk vakgebied wordt je pas opgemerkt als je iets anders dan de rest doet. [sic]

Velen gebruiken een writer’s block als excuus, maar vaak komt het neer op een kwestie van geduld. [sic]

Als je deze overgangen duidelijk weet te formuleren, dan zal de lezer weten of ze een flashback of herinnering voorgeschoteld krijgen [sic]

Als auteur is het van belang dat je weet welke van de twee technieken je wilt of moet gebruiken. [sic]

De schrijvers heeft met dit perspectief veel vrijheid in welke informatie er wordt vrijgegeven. [sic]

Als de protagonist aan het einde van het verhaal exact dezelfde persoon is als dat zij op het begin was, ... [sic]

Houd dus altijd één perspectief aan. Kies deze voordat je aan je verhaal begint om tijdrovend herschrijven te voorkomen. [sic]

Toen ben ik maar gestopt. Deze teksten zijn geschreven door iemand met een "minor in creatief schrijven."  Dat lijkt al net zomin een garantie voor kwaliteit als redacteur zijn bij Schrijven Online.
Arme beginnende schrijvers.

Geplaatst in schrijven | Getagged , | 5 Reacties