Uit 1965 zijn ze, deze Heidi's. En wat maakten ze veel indruk. Nu ik er zo over nadenk waren ook dit boeken waardoor ik zelf ging schrijven. Ook over weesmeisjes bij oude oma's hoog in de bergen, en dat het dan vreselijk ging onweren.
(Ik had nog een ander boek uit deze serie, dat heb ik niet bewaard geloof ik. Kinderen van de Grote Fjeld heette het. Een soort Independent People voor kinderen, als ik het me goed herinner, veel kou en ellende.)
Mijn gedachten gaan verder langs boeken die ik niet bewaard heb, Het Huis in de Holle Boom bijvoorbeeld, van Enid Blieton (want zo zeiden we dat). Dat speelden we na in een grote klimboom, op de vlucht voor onze gemene tante. En Ellen op Ballet, dat schreef ik weer na, balletmeisjes die hun benen breken en nooit meer kunnen dansen. Ik hield wel erg van zielig.
zielig
eiland
Ik kreeg Samen op 't Eiland Zeekraai op dezelfde verjaardag als waarop ik Heidi kreeg, en ik herinner me dat ik het eerst in Heidi begon omdat dat me het mooist leek. (Daarover morgen meer.) Ik denk dat ik tien werd, of misschien zelfs negen. In het boek staan foto's uit de film, en op het originele omslag prijkten Mops en Bootsman, die ik toen nog niet kende, dus geen wonder dat ik de snoezige Heidi prefereerde.
Maar toen ik er eenmaal aan begon … Wat een schitterend boek.
Het is een van de weinige kinderboeken die ik nog regelmatig herlees, omdat alles eraan zo fantastisch is. De personages die allemaal hun eigen verhaal en ontwikkeling hebben, en elkaar allemaal beïnvloeden, de warmte en de gezelligheid en de jaloersmakende omgeving, de gebeurtenissen die spannend en ontroerend zijn, de grapjes en de liefde en alles …
Naar het spreekwoordelijke onbewoonde eiland zou ik Zeekraai zeker meenemen.
stemmetjes
Over Minoes heb ik al uitgebreid geschreven.
Ibbeltje kwam pas uit in 1996, een ideaal voorleesboek voor kindeke, en het laatste dat Annie MG schreef.
Ibbeltje is een heel gewoon meisje, enigst kind net als kindeke, en haar moeder is vroeger een kat geweest. Allemaal heel herken- en genietbaar.
Wat vond ik voorlezen toch heerlijk. Ik kon ook heel veel stemmetjes.
willen schrijven
Gertie Evenhuis was de eerste schrijfster bij wie ik het gevoel kreeg dat ik dat ook wilde: schrijven. Wij Waren er Ook Bij is een aangrijpend en tegelijk onderkoeld geschreven boek over een groep scholieren in WO II.
Toen ik het won (van die tweede keer dat ik aan de voorleeswedstrijd mee deed, herinner ik me niets meer), was ik er misschien nog wat jong voor, nog geen elf. Ik heb er in de brugklas nog eens uit voorgelezen, ik heb de bladzijden in potlood aangegeven.
Het was vooral De School van Schellebelle (gekregen op Sinterklaas 1969), over een dorpsschool in Zeeuws-Vlaanderen die dreigt te worden opgeheven, dat zo indrukwekkend van sfeertekening was dat ik ook zulke verhalen ging schrijven, met veel mist en vrieskou.
Verhalen die verder nergens heen gingen, maar het verlangen was er.
Flipperdeflap!
Oh wat ben ik altijd een groot fan geweest van Winnie de Poeh. En een groot vijand van de Disney-Pooh. En een groot vijand van die nieuwe vertaling waarin de Flipperdeflap opeens zo nodig een Klontemiggel moest worden.
In deel 1 (12e druk 1967) staat nix, in deel 2 staat: Voor het prachtige kerstrapport, van mamma en pappa, 8-12-'67.
Het is zo prachtig en zo heerlijk vertaald, ook nu nog blijf ik doorlezen als ik maar een beetje begin. En de personages lenen zich prima voor de uitleg van het enneagram, een handig hulpmiddel voor schrijverkens!
Wiplala
In Wiplala staat helemaal niets, behalve het jaar van uitgave (1963). In Wiplala Weer staat een prijs (4,90) en een datumaanduiding van de boekwinkel (3/65).
Zou ik ze tegelijk gekregen hebben? Of de ene op Sinterklaas en de andere op mijn verjaardag? Ik weet ook niet of ik ze bij eerste lezing zo mooi vond als ze verdienden. Ik weet wel dat je Annie MG altijd kunt blijven lezen, hoe oud je ook wordt.
Van de Wiplala-film heb ik ook erg genoten, al werd het scenario met een soort van Heldenreisthematiek overgoten die er te dik bovenop lag. Personage heeft levenshandicapje dat door het avontuur wordt overwonnen en aan het eind zien we dat het gelukt is. Ik kon me dat uit het boek totaal niet herinneren. Als Annie ergens wars van was, dan wel van moraliteit in boeken.
Ik heb ergens een citaat van haar dat luidt: "Elke goede schrijver heeft naar mijn mening zijn eigen waarheid. Heeft hij die niet, dan wordt het een soort vervalste realiteit, die kinderen trouwens onmiddellijk herkennen."
‘Twas brillig
Hij is prachtig, deze uitgave van Alice in Wonderland met ingekleurde illustraties. Hebben we hem voor kindeke gekocht? Hadden opa en oma hem voor kindeke gekocht? Ik weet het werkelijk niet meer.
Ik heb Alice wel gelezen in mij jeugd, maar herinner me niet dat het veel indruk maakte. Of is het raar om dat te zeggen? Veel later leerde ik wel Lewis Carroll waarderen, en vooral Jabberwocky. Hebben we dat met Engels op school gehad? Of in het eerste jaar Engels in Groningen? Of kwam ik het pas tegen toen ik de film Jabberwocky had gezien?
Mensenkinderen wat een vraagtekens. Het boek zelf, hoe mooi ook, roept bij mij geen enkele emotie op. Ik zal het maar eens uitventen onder de achternichtjes.
Kleurtje Beer
Dit schitterende Bruintjebeerboek kreeg ik van achternicht Ida uit Canada (tegelijk met een onvergetelijke roze nylon jurk), toen zij in Nederland waren, ik was denk ik een jaar of 4,5.
Ik kende Bruintje Beer van de bruine boekjes in een doos bij opa en oma op zolder, maar dit was andere koek. Al die mooie kleurenplaten, al die draken en Chinese prinsessen! Het maakte geloof ik helemaal niet uit dat ik de woorden niet kon lezen, of misschien werd het mij voorgelezen, ik weet het niet meer. Maar het boek voelt nog steeds gelukzalig.
Annie
Het is van 1957, dit bundeltje gedichten van Annie M.G. Schmidt. Helemaal vintage dus. Maar hoe kom ik eraan?
Plaatjes van Wim Bijmoer, ik herinner me dat die ook de Pipo-pockets van Wim Meuldijk had geïllustreerd. Toch? Ik heb ze niet meer, ik heb veel van de echte kinderpockets weggedaan.
De Toren van Bemmelekom zegt me niet zoveel, niet een van de gedichtjes rings a bell. Maar ja, Annie M.G., die doe je niet zomaar weg.
koorts
Er staat niet in wanneer ik Bessewang kreeg, nee, Het Lapjesbeest bedoel ik. Het meisje heet Bessewang. Ik had zelf een lapjesbeer die Bobbel heette. Ik heb een vage herinnering dat ik dit boek las terwijl ik met koorts in bed lag, dat de koortsige zoektocht van het meisje naar haar knuffelbeest met mijn dromen samenviel.
Er zit een plakkertje in van Boekhandel de Tille in Leeuwarden, maar de herinnering is uit Heerenveen. (We verhuisden in januari 1966.)
