Het zat me toch niet lekker met die mislukte image resist prints. Dus nog een middagje geknutseld, en ik kan er nog steeds geen peil op trekken! Een boek dat het eerst wel deed, deed het nu niet. En geprinte afbeeldingen die het eerst niet deden, deden het nu wel! Tenminste … soms. De ene kleur wel, de andere niet. De ene afbeelding wel, de andere niet. Soms blijft de afdruk op de gelli plate maar komt niet op het papier. Soms neem je met de afbeelding meteen alle verf mee en blijft er niets achter. Dus het blijft een raadsel. Toch had ik wel een paar die gelukt waren, plus fijne uurtjes "patronen en motieven" zoeken op Pinterest.
gelli plate revisited
plaatjes
Ik lees vaak bij mede-collagisten dat ze plaatjes sorteren, in mappen of dozen of laatjes. Geen idee wat de categorieën dan zijn: huisjes, boompjes, beestjes? Eten, lezen, tuinieren?
Ik doe dat met opzet niet. Ik heb intussen meer kunst- en andere plaatjesboeken dan ik kwijt kan, maar voor elke collage of elk boekje pak ik er eentje waarvan ik denk dat die erbij kan passen, en bladerdeblader tot ik een vonkje krijg. En dat kan van iets totaal anders zijn dan ik in mijn hoofd had. Het is elke keer een verrassing, het gaat elke keer intuïtief. Wat dat aangaat werkt het net als bij schrijfveren: de Censor uitzetten, en het luister-oor (kijk-oog) aanzetten. En meegaan met wat zich aandient.
wasdadan, een gelli plate?
Eigenlijk ben ik geen echte gelli plater. Ik doe maar wat, en de ene keer wordt het mooi en de andere keer … mwah. Anderen maken er echte, zelfstandige kunstwerken mee, bij mij dienen de prints voornamelijk als achtergrond. De ene keer drukken sjablonen prachtig af, of lukt de image resist geweldig, de andere keer wordt het een vlekkerige boel, al zijn de kleuren nog steeds mooi. Zo ging het vanmiddag.
Ik heb 3 gelli plates: een kleine, een ronde en een grote. Die laatste gebruikte ik voor de grote collages, maar nu met de boekjes gebruik ik voornamelijk de kleine. Het is een plaat gemaakt van een soort gelatine (je kunt hem ook zelf maken). Vrij prijzig, maar goedkope namaak is hard plastic, dat werkt niet.
Verder heb je een roller nodig, acrylverf, papier, sjablonen en allerlei andere leuke dingen waarmee je patronen in de verf kunt aanbrengen. Plastic placemats, behangstaaltjes, verzin het maar.
Je rolt een poepje verf uit op de plaat, legt er (bijvoorbeeld) een sjabloon op, en maakt daar een afdruk van door een stuk papier er op de kop op te leggen en aan te drukken. Daarna blijft er nog verf achter op de plaat, en kun je er met een andere kleur overheen voor een mooi effect. Druppeltjes water uit de plantenspuit geven ook een leuk resultaat. En goudverf is natuurlijk mijn lievelings.
Image resist is als je eerst een dunne laag donkere verf aanbrengt, daar een afbeelding uit een tijdschrift of boek op aandrukt. Als het werkt (en heel vaak werkt het niet, sommige doen het wel, andere niet en ik kan er geen peil op trekken) komt de afbeelding op de plaat. (Op de foto zie je een piepklein stukje waar het gelukt is.) Dan laat je de verf even drogen, en gaat er overheen met lichtgekleurde verf.
Als het lukt krijg je de afbeelding prachtig op je print, zoals op deze oude voorbeelden. Als …
Gistermiddag lukte het allemaal niet zo, maar dat geeft niet. De kleuren vinden hun weg wel weer.
restjes opmaken
Ik had een verjaarskaart gemaakt van fragmenten gelli print die erg mooi bij elkaar stonden. En van zulke fragmenten had ik legio! Veel prints zijn niet helemáál mooi, ze hebben witte vlekken of het sjabloon heeft niet goed gepakt of wat ook. Toch bewaar ik ze allemaal. En wat is nu leuker dan ze op kleur bij elkaar zoeken? (Ik begrijp opeens waarom kindeke vroeger haar kraaltjes zo graag op kleur sorteerde.) En zo worden ook half-mislukte prints opeens prachtige achtergronden. Zonder dat ik nog een thema weet of wat ook.
rode stof
Hoe ik bij het maken van de boekjes te werk ga, is elke keer verschillend.
Soms ga ik uit van de gelli prints en zoek ik ze op kleur bij elkaar. Zelfs de kleuren zie ik dan al als een verhaal, van licht naar donker naar licht, of juist andersom, of beginnend bij donker. Of van druk naar rustig. Dan kies ik een tekst, en daarbij weer de afbeeldingen.
Soms ga ik uit van een tekst en zoek naar bijpassende kleuren.
Soms krijg ik een opdracht en pas ik het aan de smaak van de koper aan, en ook de afbeeldingen passend bij het verhaal van de koper.
En soms heb ik zin om een nieuwe techniek te proberen en denk ik nog helemaal niet aan het onderwerp. Zo vond ik laatst een lap rode stof met glittertjes onderin een doos.
de gouden draad
In het vorige boekje (HRB34 – Timelessness) gebruikte ik gouddraad omdat op 1 van de bladzijden in het midden het opgeplakte figuur begon te kreukelen. Maar ik was bijna door mijn klosje gouddraad heen. Gauw nieuwe gekocht bij de Wibra. En sloot dat niet prachtig aan bij dat gedicht over de draad? Zo ontstond dit boekje. Ik vind alleen "de gouden draad" een beetje Leni-Saris-achtig klinken, dus het heet maar gewoon The Way it Is.
hoe het begon
Ik maakte al een tijdje kleinere collages, in tweevoud, als tweeluik, toen iemand in de Dutch Collage Group op Facebook liet zien hoe je heel simpel een miniboekje kunt maken. Ik was meteen enthousiast.
Alleen had ik nog geen onderwerp. Toen dacht ik aan het schild dat ik een jaar eerder gemaakt had voor Yima, de hoofdpersoon uit mijn fantasyroman-in-nooit-wording. Ik gebruikte de verschillende collages die ik gemaakt had voor de paneeltjes van het schild als bladzijden voor mijn eerste boekje. (Meer hierover op mijn Pinterestbord Yima.)
Ik noemde het Het Boek van de Reis I, en zo kwam ik op de naam #HeldinnesReisboekjes.
Geplaatst in creatief, heldinne's reisboekjes
Getagged collage, plakboekje, yima, yima's begin
Een reactie plaatsen
voor alle niet-facebookies
Ik heb een nieuwe Facebookpagina gemaakt, omdat ik het leuk vind om te vertellen hoe ik Heldinne's Reisboekjes en collages maak. Maar daar hebben mensen die niet op Fb zitten natuurlijk nix aan! Dus ga ik die stukjes ook hier plaatsen. Voor wie het leuk vindt. Categorie creatief, tag Heldinne's Reisboekjes en/of collage. En gedichten natuurlijk.
Stukje 1:
dit gedicht ga ik binnenkort in een boekje verwerken (gouddraad gekocht bij de Wibra)
The Way It Is
There’s a thread you follow. It goes among
things that change. But it doesn’t change.
People wonder about what you are pursuing.
You have to explain about the thread.
But it is hard for others to see.
While you hold it you can’t get lost.
Tragedies happen; people get hurt
or die; and you suffer and get old.
Nothing you do can stop time’s unfolding.
You don’t ever let go of the thread.
By William Stafford, from The Way It Is, 1998
Geplaatst in creatief, gedichten, heldinne's reisboekjes
4 Reacties
leeservaringsverhaal
Na 't Hooge Nest wist ik niet zo goed wat te lezen. (Het lijkt wel of ze me bij de NBD vergeten zijn, maar dat laat ik even zo, vind het wel relaxed.) Het gevolg is dat mijn Currently Reading lijst nu op 91 titels staat. Ik was al bezig in the Garden of Evening Mists, en heus, het is prachtig. Interessant gegeven, boeiende personages, poëtische stijl. Toch liet ik me maar wat graag afleiden met Daddy Longlegs, een oud meisjesboek dat geheel aan mij voorbijgegaan was. En trouwens, het tweede deel van de Lockwood-serie begon ook fijn. Dear Enemy, het vervolg op Daddy Longlegs, kon me lang niet zo bekoren. Niets kon me bekoren, bah!
Dan grijpt men terug op een oude liefde. Rumer Godden, welke kende ik nog niet? The River.
Eergisteravond begonnen, gisteravond gehuild en gehuiverd en luidop gezegd: Godallemachtig, wat is dit mooi.
Het is maar een dun boek, en het verhaal is zo simpel. Een jaartje in het leven van een Engelse familie in India. Focus ligt bij Harriet, de op een na oudste dochter. Grote zus Bea is het spelen voorbij, en zelf is Harriet eigenlijk een beetje te oud geworden voor broertje Bogey, en klein zusje Victoria leeft in haar eigen fantasiewereldje.
Harriet droomt ervan om schrijfster te worden, af en toe borrelen er gedichten op die groter zijn dan zijzelf. Captain John, een gewonde oorlogsveteraan (het verhaal speelt ten tijde van de Eerste Wereldoorlog) die veel bij hen over de vloer komt, is eigenlijk de enige die haar zieleroerselen een beetje duiden kan, en dat helpt hem op zijn beurt ook weer om over zijn trauma's heen te komen.
Het verhaal begint met de twee zusjes die met Latijnse vervoegingen bezig zijn: bellum en amare. Liefde en oorlog. Daar breekt Harriet zich het hoofd over. Liefde en oorlog, geboorte en dood. En de rivier absorbeert alles en houdt nooit op met stromen. Ze wonen aan de rivier, vlakbij de jutefabriek.
Het verhaal wordt voorafgegaan door een lange inleiding, waarin Rumer Godden uit de doeken doet hoe autobiografisch dit verhaal is. Op één ding na: ik had geen broertje dat door een cobra gedood werd.
En daar breek ik mij nu nog steeds het hoofd over.
Ze heeft dat niet voor niets vermeld. Het werkt door tijdens het lezen. Je ziet de haviken in de lucht en denkt … foute boel. Bogey is altijd de insecten en andere beesten in de tuin aan 't bestuderen, en drukt Harriet op het hart dat ze niks mag zeggen over de cobra die hij gezien heeft. Ze vertelt over begrafenissen die ze gezien heeft.
De kennis beïnvloedt hoe je leest, hoe je meekijkt, -voelt, -luistert, -ruikt, -denkt met Harriet.
En toch kreeg ik kippenvel toen het echt gebeurde.
Godallemachtig, wat is dit mooi.
moedig leven als een dagelijkse keuze
Eind jaren zestig of begin jaren zeventig was er op tv een documentaireserie over de Tweede Wereldoorlog. Van mijn vader moest ik verplicht kijken. Het was verschrikkelijk. Sommige beelden staan nóg op mijn netvlies, ik denk dat ik er te jong voor was. Toen dezelfde serie op school vertoond werd, mocht je gelukkig de klas uit.
Gewelddadigheden, martelingen … ik kan er nog altijd niet tegen om er beelden van te zien. Bevoorrecht ikje in mijn veilige warme huis.
Toch las ik wel veel over de oorlog. Anne Frank natuurlijk, Etty Hillesum, Hanny Michaelis, Victor Frankl, Victor Klemperer, Erich Maria Remarque … Ik luisterde naar de Mauthausen liederen, gezongen door Liesbeth List. En later durfde ik wel beter te kijken naar documentaires, zoals pas naar Het Geheugen van Auschwitz. Na verloop van tijd denk je dat je wel op de hoogte bent, en kun je je niet voorstellen hoeveel jongeren dat tegenwoordig niet meer zijn.
Ik begon aan 't Hooge Nest een beetje op mijn hoede. Weer een geschiedenisboek over de oorlog …
Bovendien heb ik het niet zo op literaire non-fictie of hoe dat ook heet. Met Annejet van der Zijl zal ik nooit vriendinnen worden.
Maar dit was anders.
Hoe heeft Roxane van Iperen dat klaargespeeld?
Ik geloof vooral door het gebruik van nietsontziende zintuiglijke details. Ik weet nog wel hoe de eerste kleurenbeelden van de bevrijding van Dachau indruk maakten doordat het opeens zoveel echter leek. Desalniettemin bleven de beelden in mijn hoofd zwart-wit, geluidloos en geurloos. Plechtig en verschrikkelijk, tot stilte en contemplatie nodend maar nauwelijks invoelbaar voor een naoorlogs boomertje.
Maar nu. Geen onderbroek, en hoe koud dat was. (Bij OVT vertelde Selma de Perre hoe ze een vestje terugkreeg dat haar moeder gebreid had, en dat ze dat de rest van haar kamptijd als onderbroek gedragen had.) Hoe verschrikkelijk vies het was, hoe het stonk, hoe het jeukte. Hoeveel pijn er was, hoeveel vernedering en ontmenselijking. En hoe een mens dat tóch overleven kan.
De zussen Lien en Janny zijn heldinnen, met hun gevoel voor rechtvaardigheid gekoppeld aan heldenmoed. De stem van Janny, waarvan haar zoon zei: "Je hebt de stem van mijn moeder gevonden."
Dat mooie huis, de natuur, de muziek, de omgang met zoveel mensen onder een dak.
De stijl waardoor het leest als een roman (Zodat ik af en toe aantekende: hoe weet ze dit dan? Maar dat wordt achterin uitgebreid toegelicht.).
De ontroering om de afloop.
Dat allemaal ook.
Maar toch vooral dat nietsontziende, nietsverbloemende.
Ik heb het marathoninterview met de schrijfster teruggeluisterd, en daarin vertelt ze dat ze in de vorm van het boek heeft geprobeerd invoelbaar te maken hoe het is gegaan, die jodenvervolging. Het eerste deel is vrij zakelijk en afstandelijk. Precies zoals de meeste mensen de eerste maatregelen ervoeren, het viel wel mee en het zou hier vast niet zo erg worden als in Oost-Europa.
Maar langzamerhand blijkt het een fuik, en die beleef je als lezer bijna lichamelijk mee.
(Alleen één puntje eraf voor dat mooie citaat aan het einde. Van Albert Camus. In het Engels.
"Midden in de winter heb ik eindelijk geleerd dat er in mij een onoverwinnelijke zomer schuilgaat.")
PS voor onze leesclub heb ik een leeswijzer voor dit boek gemaakt
voel je vrij om hem te gebruiken
