HONDERD VALKUILEN THE E-BOOK

Geplaatst op 9 oktober 2009 door Hella

Mijn Honderd Valkuilen zijn niet geschikt bevonden voor uitgave in de Schrijfbibliotheek van uitgeverij Augustus. Daar geven ze boeken uit van 'echte' schrijvers, die vertellen over hun métier. Lezers worden verondersteld deze boeken in een avondje of twee uit te lezen, om dan weer iets wijzer geworden te zijn omtrent het geheimzinnige vak van de echte schrijver.
Voor de visie dat een groot deel van het schrijven te leren is door oefenen - net zoals je etudes speelt op een muziekinstrument – en door technische aanwijzingen, is helaas nog steeds geen ruimte.
Beginnende schrijvers moeten allemaal zelf het wiel uitvinden, dan komen tenminste alleen de werkelijke talenten bovendrijven. Al die anderen dragen immers toch niets bij aan het economisch uitgeefklimaat. Ik vind dat een cynisch uitgangspunt. Ik vind dat een schoffering van de honderdduizenden schrijfliefhebbers die Nederland kent.
Dat er voor alle creatieve vaardigheden theorieboeken zijn, wordt normaal gevonden. Stel je voor dat je de techniek van schilderen zou moeten leren uit de brieven van Van Gogh, stel dat je moest leren beeldhouwen uit The Agony and the Extasy, en dat je enige muziekboek een biografie van Mozart was!
Literair Nederland heeft ongelijk. Ik heb dat in Amerika kunnen zien, ik zie dat dagelijks bij mijn cursisten. Schrijven is te leren, talent ontwikkelt zich veel beter en sneller, door te oefenen en door simpele technische aanwijzingen. Omdat ik vierkant achter mijn overtuiging sta, omdat ik mij gesteund weet door de vele schrijvers die er al naar hebben gevraagd, bied ik vanaf nu als e-book aan:

HONDERD VALKUILEN
100 tips
100 opdrachten
over techniek en theorie
van het schrijven van fictie

Kijk voor de bestelwijze op mijn site.

Geplaatst in schrijven | Getagged | 3 Reacties

openrijten

Geplaatst op 4 oktober 2009 door Hella


waarom voel ik mij nog zo vaak
voor de leeuwen geworpen
die likkebaardend klaarzitten om mij*

*onschuldig lam
onnozel schaap
uithalen naar wat gewenst wordt

te verscheuren
terwijl ik nu toch geleerd dacht te hebben
dat veel leeuwen vegetariër zijn

Geplaatst in gedichten | Een reactie plaatsen

Wat is literatuur?

Geplaatst op 2 oktober 2009 door Hella


Bij elke nieuwe lichting cursisten komt op zeker moment de vraag: wat is literatuur? Ik heb voor die gevallen inmiddels een mooie handout ontwikkeld, en ik hoop op jullie positieve bijdragen en toevoegsels. Komtie:
WAT IS LITERATUUR?
Definities die ik in de loop der jaren verzameld heb.
Literatuur =
1. creatief schrijven dat algemeen beschouwd wordt als waardevol
2. het beroep dat een schrijver uitoefent
3. geschreven werk dat gewaardeerd wordt vanwege vorm en stijl
4. geschreven werk dat bijzonder van vorm of uitdrukking is, en dat bijzondere ideeën bevat
5. geschreven werk zoals toneel, poëzie, essays en verhalen, die een blijvende artistieke waarde hebben
6. de beste uitdrukking van de beste gedachten – in geschreven vorm
7. elke tekst die het waard is om bestudeerd te worden door studenten literatuur
8. wordt gekarakteriseerd door zorgvuldig taalgebruik, zoals vindingrijke beeldspraak, grammaticaal mooie zinnen, fraaie woordkeus etc.
9. bedoeld door de schrijver om gelezen te worden op een esthetische manier
10. gesproken of geschreven werken die zich bezighouden met universele menselijke problemen
11. geschreven werken die gewone taal veranderen en verrijken
12. geschreven werken die ons bewust maken van gebruik en betekenis van taal, en die tevens gaan over eeuwige vraagstukken, zo herkend door lezers.
13. een vorm van onderzoek door middel van de verbeelding
14. heeft de macht om vragen op te roepen, nieuwe standpunten aan te reiken, begrip voor mensen te vergroten, de verbeelding te stimuleren en de geest te vernieuwen
15. een goede schrijver combineert deze drie: verhalenverteller, leraar en tovenaar. Maar het is de tovenaar die de boventoon voert en een schrijver groot maakt (Nabokov)

VRAAGTEKENS
die ik daar in de loop der jaren bij geplaatst heb.
Wie beschouwt en waardeert hier? (1,2,6)
Na hoeveel tijd begint "blijvend"? (5)
Waarom zijn er zoveel Dode Blanke Mannen in de literaire canon?
En die lezers (12)? Ook DBM's?

WAT DAN WEL?
Mooiere antwoorden die ik in de loop der jaren gevonden heb.

Literatuur helpt ons te groeien, zowel persoonlijk als intellectueel.
Literatuur helpt ons het leven en de wereld te begrijpen, in cultureel, filosofisch en religieus opzicht.
We kunnen kennisnemen van menselijke dromen en strijd in tijden en plaatsen die we anders nooit zouden kennen.
Literatuur helpt ons gevoel en meegevoel te ontwikkelen voor alle levende dingen: mensen, dieren en planten.
Literatuur laat ons zien en waarderen hoe mooi iets kan zijn dat goed geconstrueerd is.
Literatuur brengt ons begrip bij voor de waardigheid van alle menselijke doelen.
Literatuur laat ons alle verschillende emoties ervaren door interesse op te wekken, of bezorgdheid, sympathie, spanning, opwinding, spijt, angst, lachen, en hoop.
Literatuur moedigt ons aan creatieve en getalenteerde mensen te helpen die onze erkenning en steun nodig hebben.
Alles wat we lezen vormt onze doelen en waarden door ons onze identiteit duidelijk te maken, op een positieve manier door bewonderenswaardige personages, en op een negatieve manier door ons verschrikkingen te tonen.
Literatuur helpt ons een mening te vormen over gebeurtenissen zowel plaatselijk als mondiaal, en schenkt ons daardoor begrip en zelfbeschikking.
Literatuur is een van de dingen die ons vormen in het leven.
Literatuur maakt ons menselijk.

Geplaatst in literatuur | 5 Reacties

Hypertext?

Geplaatst op 23 september 2009 door Hella

Ik ben al die stukjes die ik al geschreven heb voor mijn tweede boek aan het doorlezen, sommige zijn zo prachtig dat ik denk: die moeten erin, en hoe zorg ik dat ik ze niet vergeet, en ik bedenk: zou ik het aandurven om een echt modern boek te schrijven, een interactief, of hoe heet dat, non-lineair verhaal, waar je via links door heen en weer vliegt, met schetsjes en langere scènes, met poëtische stukjes, met plaatjes misschien zelfs, om zo als lezer een verhaal deelachtig worden zoals je het zou opgraven uit een archief, of van een zolder die leeggeruimd wordt.
Ik zou ze allemaal als aparte stukjes op mijn blog kunnen zetten, en steeds heen en weer linken naar andere stukjes, en het zou niet uitmaken of je eerst het einde leest, of eerst het begin, of eerst al die stukken over de personages, en zo zou je een heel ander soort boek scheppen, een werkelijk, hoe heet dat toch, dat linken, dat heen en weer springen, ik moet die terminologie eerst eens even opzoeken.
Het heet hypertext, geschreven met behulp van hyperlinks.
Het zou zich uitstekend lenen voor de schrijfveervolgers onder ons, en je zou zelfs kunnen linken naar andere websites, voor gedichten of afbeeldingen ofzo (alleen kun je dan niet teruglinken).
Vraag ik me nog wel af of zo'n verhaal inhoudelijk ook 'modern' moet zijn, science-fiction-achtig, of absurdistisch, of zou het ook werken voor een verhaal dat uiteindelijk gewoon is wat mijn verhalen moeten zijn: verweven levens die elkaar beïnvloeden, waarbij voor een van de personages het leven totaal over de kop gaat, en voor de anderen ook wat grondvesten schudden.
Mag ik eens even wat kritische input van mijn medebloggers en andere lezers?

Geplaatst in schrijven | 7 Reacties

I cracked the Da Vinci Code

Geplaatst op 18 september 2009 door Hella

Even een oude valkuil in de herhaling, speciaal voor Anna. Helaas staat het originele artikel niet meer op het web. Komtie:

Ik wilde een theoretisch stuk over de valkuil van te weinig spanning schrijven, deed wat onderzoek op het web, en stuitte op een geestige column van ene Dave Barry, columnist voor de Miami Herald. I cracked the Da Vinci Code heette het stuk, en ik vond het een perfecte illustratie van de manier waarop spanning vaak gecreëerd wordt. Kunstmatig. Trucjes. Maar ze werken wel. Lees en leer!

HOOFDSTUK 1. De knappe maar toch ongehuwde historicus Hugh Heckman stond in het Nationaal Archief in Washington DC, en tuurde door het kogelvrije glas naar de Grondwet van de Verenigde Staten. Plotseling deed hij een verbazende ontdekking. "Mijn God!," riep hij uit. "Dit is ongelooflijk! Ik zal binnenkort vertellen wat er aan de hand is."
HOOFDSTUK 2. "Wat is er?" vroeg een vrouw die Heckman nooit gezien had, maar die daar toevallig ook stond. Ze was bijzonder mooi, maar droeg een bril om te laten zien dat ze intelligent was. "Mijn naam is Desiree Legume," zei ze. Heckman voelde dat hij haar kon vertrouwen. "Moet je kijken," zei hij, wijzend op de Grondwet. "Mijn God, dat is ongelooflijk!" zei Desiree. "Dat wordt een enorme verrassing als we straks vertellen waar we het over hebben."
HOOFDSTUK 3. "Ja," zei Hugh, "want hoe ongelooflijk het ook klinkt, er zijn extra woorden geschreven in de marge van de Amerikaanse Grondwet, en niemand heeft dat tot nu toe ooit gezien! Het lijkt wel een soort code." "Laat eens kijken," zei Desiree, "ik ben niet alleen een schoonheid, maar ook een getrainde codebreekster. Oh mijn God!" "Wat is er?" vroeg Hugh, op een opgewonden maar ook bezorgde toon. "De boodschap," zei Desiree, "is ..." Op dat moment eindigde dit hoofdstuk.
HOOFDSTUK 4. "Het is een gemeen ingewikkelde code," legde Desiree uit. "Zoals je ziet, staat er: Witte Huis Witte Huis Lang Niet Pluis Pli Pla Pluis Veel Geruis Wie Wa Witte Huis." "Ja," zei Hugh, met een frons van verbijstering, "maar wat kan dat te betekenen hebben?" "Als ik het goed begrijp," zei Desiree, "slaat het op ... het Witte Huis!" "Mijn God!" zei Hugh, "Daar woont de president! Denk je dat ..." "Denk ik wat?" zei Desiree. "Geen idee," zei Hugh, "maar dat zullen we snel uitvinden!"
HOOFDSTUK 5. Hugh en Desiree in het struikgewas bij het Oval Office. "We moeten dit mysterie nu snel ontraadselen," merkte Desiree bezorgd op. "Nog even en iemand merkt dat de Grondwet weg is!" In het Nationaal Archief had ze het document in haar tasje gestopt toen de suppoost de andere kant op keek. "Het antwoord moet hier ergens te vinden zijn," zei Hugh. Hij bestudeerde het eeuwenoude document, dat bruin was van ouderdom en de Chocomel die Desiree erop gemorst had. "Wacht eens even," zei hij, "ik hèb het!" "Wat?" zei Desiree met zwoegende boezem. "Het antwoord!" zei Hugh. "Het is ..." Maar toen klonk er een schot.
HOOFDSTUK 6. "Dat was dichtbij!" zei Desiree. "Wat een geluk dat dat schot helemaal niks met ons verhaal te maken had!" "Ja," zei Hugh. "Maar goed, zoals ik net zei: het antwoord is dat je de Grondwet omhoog moet houden, zodat hij één lijn vormt met het Witte Huis en het Washington Monument. Kijk eens, snap je wat ik bedoel?" "Mijn God!" zei Desiree. "Het is ..." "En mondje dicht!" zei de president van de Verenigde Staten.
HOOFDSTUK 7. "... en nu begrijp je," besloot de president, "dat jullie een schokkend en fascinerend geheim hebben ontdekt dat de loop der geschiedenis zou kunnen veranderen."
"Mijnheer de President," zei Desiree, "dank u voor uw boeiende en bevredigende uitleg, die we in detail zullen onthullen zodra we een uitgever gevonden hebben." "En," zei Hugh, "we kunnen natuurlijk iets anders drinken dan Chocomel, afhankelijk van de productnaamcontracten die we zullen sluiten." "Goed," zei de President, "Mag ik nu de Grondwet terug?" En ze moesten alledrie hartelijk lachen, want het filmcontract werd ook al opgesteld.

Geplaatst in schrijven | Getagged | 10 Reacties

Als tv-kijken pijn doet …

Geplaatst op 15 september 2009 door Hella


Waarom denk ik nog steeds dat Boer Zoekt Vrouw leuk is? Komt dat door het enthousiaste stemmetje van Yvon, komt het door de verlokkende droom van Nederland op zijn mooist, horizonten en wolkenbergen alom?
Aan de boeren kan het niet liggen: de enige knapperd kan nauwelijks een woord uitbrengen, en de enige echte vent is naar mijn smaak te erg In God. En sommigen doen pijn aan mijn tenen – niet door erop te gaan staan, maar door ze vergaand te krommen.
Als het Koot en Bie was, of Draadstaal, had je er opgelucht om kunnen lachen, zo van: wat weer een heerlijk overdreven typetjes. Maar om in levenden lijve zo'n gezin aan het volk te tonen grenst aan mishandeling. Vader spichtig met dunne lippen, moeder bijna een kerel met een grofgeporied hoofd, en daartussen de Boer, sweet thirty-six and never been kissed, zijn onbehaarde wangen blozend van ongemak en verlangen.
Moeder aanschouwt het fleurig-stadse Yvonnetje met gepast wantrouwen. Maar afwachten of 't een droog koekje of een appeltaart wordt, decreteert zij langs haar vlezige lippen. Yvon heeft een stuk of tien brieven in de aanbieding. Typisch een geval van trockener kecks, maar dapper zegt moeder (tenslotte moet hier iemand het hoofd boven water houden) dat ze ook daarvan wel appeltaart maken kan. Hoogrood denkt de jonge boer aan die tien begeerlijke vrouwenlijven, en de camera zwenkt langs schoteltjes met gebak de kamer uit.

Geplaatst in tijdgeest | Getagged | 3 Reacties

Waardoor ging ik schrijven?

Geplaatst op 3 september 2009 door Hella

In een poëtisch artikel in Trouw (in de serie 'De Beslissende Foto') schrijft Willem Jan Otten: " ... het kan ook zijn dat ik ben gaan schrijven door dit soort scènes, wat zeggen wil: door het wonderlijke vertellende, fictionaliserende bewustzijn van mijn moeder."
En, zoals dat gaat tijdens het lezen van goed proza, meteen sloegen mijn gedachten die richting in.
Waardoor ben ik gaan schrijven? Ook een kenmerk van goed proza is, dat je het leest met je onderbewuste op een kier. Het leest mee, denkt mee, voelt mee. En weet op een dergelijke vraag meteen het juiste antwoord omhoog te schuiven: ik ben gaan schrijven om alles wat verzwegen werd. Ik ben gaan schrijven om de razende stilte op salontafels het woord te geven. Ik ben gaan schrijven om taboes als tableaux vivants tot leven te wekken, om voorbij de grens te onderzoeken wat waar is.
Andere kunsten geven expressie aan een gevoel dat nog geen taal geworden is. Taal – poëzie of proza, fictie of autobiografie – geeft expressie aan de zoektocht naar bron en doel van zulke gevoelens.
In mijn autobiografieklas gaf ik eens de schrijfopdracht: als je je leven zou weergeven in een schilderij, hoe zou dat schilderij er dan uitzien? Er waren cursisten die konden schilderen, zij schilderden eerst, en duidden daarna de kleuren van hun droom. Wie begon met opschrijven wat er in de geest opdoemde, raakte heel dicht aan de essentie van het leven.
Schrijven is voor mij de enige manier om de waarheid te weten te komen. Zoals Heldinne eens dichtte:

het was de schrijver die
het ongewetene begon te formuleren
de innerlijke mens gestalte gaf
ver voor de uiterlijke mens begreep

Al is het natuurlijk ook weer niet zo eenduidig. Ik begon oorspronkelijk –als kind- met schrijven om te laten gebeuren en mee te maken wat ik wenste. Om de droom te scheppen die de nacht mij niet gaf. Om te beleven wat ik niet durfde, niet mocht.
In mijn roman Brandsporen laat ik gebeuren wat niet gebeurde. Het openbreken van versteende familiemythes, het uitspreken van alles wat onbespreekbaar leek, maar uiteindelijk niet bleek. Nu maar hopen dat ik daarmee, net als God bij de Michelangelische Adam, net als de kleine Willem Jan bij moeder Otten, een toekomstige werkelijkheid leven inblaas.

Geplaatst in schrijven | Een reactie plaatsen

Huisstijl

Geplaatst op 30 augustus 2009 door Hella


ja leuk
alles hetzelfde
herkenbaar hetzelfde
zeker weten dit zijn wij is ons
en niemand die het nog moet wagen zelf
zelf
nee
huisstijl boven alles
zodat alles
op elkaar lijkt en niemand
zelf
moord

Geplaatst in gedichten | Een reactie plaatsen

Nostalgie

Geplaatst op 29 augustus 2009 door Hella


Hoe het was toen Hella haar vleugels uitsloeg op Schrijf!, en hoe het was toen Heldinne een prijs won met coachen, en hoe een andere gecoachte later een prijs won met haar gedicht ...

Geplaatst in schrijven | Getagged | Een reactie plaatsen

Freed op ‘e radio

Geplaatst op 14 augustus 2009 door Hella

Op vrijdag 14 augustus was ik op de radio, in het programma Omnium, op Omrop Fryslân. Voor wie het gemist heeft is het interview hier te beluisteren.

(dit is een proef met opnemen met het fototoestel van de computer, omdat de gemiste uitzendingen er toch na verloop van tijd afgehaald worden, en het lukte mij niet om ze te 'saven')

hier staat de mp3

Geplaatst in schrijven | Getagged , | 2 Reacties