Sinds De Stille Kracht (de tv-serie met Pleuni Touw) ben ik altijd dol geweest op tempo doeloe, op films en boeken en batik en wajang en rijsttafel. En nooit in Indonesië geweest! (Het dichtste bij kwam ik tijdens mijn bibliotheekstage bij Nusantara in Delft.)
Ik kon Aan den Oedjoeng dan ook niet laten liggen.
Hier staat een mooi stukje over dit boek.
tempo doeloe
Carry van Bruggen
Nog zo'n antiquiteit van de kringloop (ook voor €0,60): de Klas van Twaalf van Carry van Bruggen, van wie ik natuurlijk wel grotemensenboeken had gelezen en Uit het Leven van een Denkende Vrouw maar niet dit knusse verhaal uit 1926 over een HBS-klas.
Wie het leuk vindt, kan het boek hier downloaden.
Corsari
Sommige oude meisjesboeken heb ik nog helemaal niet lang. Ik scoor ze bij de kringloop, waar ze vaak geen idee hebben wat ze wegdoen. Deze Willy Corsari kostte 60 cent! En het was ook vanwege die naam dat ik het meenaam, mijn moeder had vroeger verschillende Corsari's in de kast staan, die ik na verloop van tijd ook lezen mocht. Ik was er van onder de indruk, het waren zwaartillende boeken over moeilijke dilemma's, ik herinner me vooral De Man Zonder Uniform.
Bobbed en Shingled (1927) is zo lichtvoetig als het maar kan, over een "grootmamaatje" en haar gekortwiekte kleindochters.
Sanne van Havelte
Ik ben gestopt met Sanne van Havelte toen het over de kinderen van de eerste generatie begon te gaan, toen vond ik ze saai worden. Maar oh, wat is die eerste serie geweldig. Van mijn moeder heb ik In de Storm en Toen kwam Tjeerd, en die twee zijn nog altijd mijn lievelings. Ik kan ze dromen, en toch ontroeren ze bij elke herlezing.
Ik heb wel eens gedacht om zelf zo'n serie te schrijven (mijn tweede boek speelt in hetzelfde dorp als het eerste), het leek me zo heerlijk om zo lang bij je personages te verwijlen!
Mijn moeder vond Toen kwam Tjeerd ook het mooist, ze vertelde dat ze met vriendinnen in de etalage van de kunsthandel keek (ik denk Van Hulsen in Leeuwarden), en dat ze elkaar dan dingen aanwezen die ze "net iets voor Maddie" vonden. Ze kreeg het in 1949 op Sinterklaas, inmiddels ligt het in twee stukken, en mist de voorplaat. In de Storm kreeg ze van haar zus op haar zeventiende verjaardag, jee, wat kreeg ze veel boeken toen!
Ietjes hongerkuur is een afgeschreven bibliotheekexemplaar, de rest heb ik via Marktplaats aangeschaft. Alleen maar om me eens in de zoveel tijd weer te kunnen onderdompelen bij de Van Eekjes, de Huizinga'tjes en de Ter Hegges.
tranen
Wat een bende tranen heb ik vergoten om dit boek. Een sterfgeval, een gedoemde liefde, een uitzichtloos leven … het is bijna allemaal kommer en kwel, dit verhaal over een groep kwekelingen in hun laatste jaar. Soms kan het zo heerlijk zijn om je eigen verdrieten eruit te huilen om de ellende van dierbare personages.
Mijn moeder kreeg De Kloof Zonder Brug van haar zuster, voor haar eindexamen in 1950. Ik weet wel dat ze me er lang te jong voor vond. Ik was zo'n braaf meisje dat geen enkel boek las voor het was toegestaan.
de bikkel
Roeland Westwout, van pake en beppe op Sinterklaas, 5 dec. 1970. Het oorspronkelijke omslag zag er zo uit, en ik schreef er al uitgebreid over.
In De Bikkel staat helaas niet wanneer ik het kreeg. Wel heb ik me altijd erg met haar geïdentificeerd. Dat ongenaakbare, dat alleen dient om de te kwestbare binnenkant te beschermen. En ik herinner me ook dat gevoel – precies zo bij Roeland Westwout trouwens – van jaloezie op de hechte vriendenkring, waarin werkelijk gepraat werd, waarin mensen zich veilig genoeg voelden om zich te openen.
Ik ben maar blij dat er nu blogs bestaan.
thuisvaart
Gekregen 26 April 1949 van "Het hele stel" heeft mijn moeder voorin Thuisvaart geschreven, ook op haar zeventiende verjaardag dus. Het hele stel waarschijnlijk haar vriendinnen, Tineke, Gerry, Hilly. Gerry leeft nog en ik noem haar nog altijd Tante Gerry. Hilly werd een echte tante door met mijn vaders broer te trouwen.
Thuisvaart is een zwaar boek. Het is al lang geleden dat ik het gelezen heb. Het boek waar ik zelf aan bezig ben – al is het alleen maar in gedachten – heeft als werktitel Thuisvlucht. Omdat je je thuis ook ontvluchten kan. Of omdat naar huis gaan soms een vlucht kan zijn. Of gewoon, omdat je naar huis kunt met een vliegtuig.
Ik zie nu eigenlijk pas de voorplaat: van palmbomen met een boot overzee naar de molen.
Hier staat wel een interessant stukje over dit boek.
begin
Diet Kramer, dat is andere koek dan Cissy (Begin is van 1933, De Enige Weg van 1935). Dat is kracht en helderheid en vitalisme. Dat geeft niet alleen het tijdsbeeld maar ook de tijdgeest. Mijn moeder kreeg dit boek op haar zeventiende verjaardag. Het zijn boeken die ik met regelmaat herlezen heb, en die – ondanks al dat vitalisme – toch dezelfde boodschap brengen als de lichtvoetigere, luchthartigere Cissy: dat de vrouw niet op haar werkelijke plaats is in de nieuw-zakelijke werkelijkheid van het kantoorleven. Dat zij toch haar werkelijke bestemming pas vindt in de armen van een man. Hoogstens – mag je hopen – met wat meer eigenwaarde en zelfkennis.
Het is boeiend om wat over het leven van Diet Kramer zelf te lezen.
hineni hineni
Soms komen dingen zo prachtig samen. Mart Smeets jubelde bij dwdd over de nieuwe Leonard Cohen, You Want it Darker, en de nummers stonden op Youtube, en dat titelnummer is zo prachtig, met dat koor dat hineni hineni zingt, wat Hier Ben Ik betekent, wat dan weer de titel is van het nieuwste boek van Jonathan Safran Foer, dat ik net aan het lezen was. Here I Am. Hier Ben Ik, onvoorwaardelijk en zonder voorbehoud compleet aanwezig.
Foer was te gast bij Boeken van de vpro, en een van de eerste dingen die hij daar zegt is: Stories are always a response to a problem. Misschien had Wim Brands er wél aan gedacht om te vragen op welk probleem dit boek een antwoord geeft. De interviewer vraagt veel, en Foer zit nog zo diep in zijn boek, weet nog zo precies wie wat zegt, en wanneer, ik vond dat zo prachtig om te zien, om jaloers op te worden.
Het is een doorwrocht boek, en tegelijk het simpele verhaal van een echtgenoot, een vader van drie zonen die allemaal met zoveel liefde getekend zijn, zo grappig en ontroerend, het deed me ook denken aan die tv-serie over die dysfunctionele Joodse familie, Transparent.
Die transparantie, die zelfspot, dat bewustzijn dat ontleden ondanks alle intellectuele vaardigheden uiteindelijk niets oplevert (Woody Allen is er ook een meester in), ik vind het een wonder.
En ik denk dat deze roman het antwoord geeft op de vraag: hoe kun je Hier Ben Ik zeggen?
Door alle redeneringen en beschermende zelfspot te laten varen, door in volle overgave aanwezig te zijn. Precies wat je moet doen om een goed boek te schrijven.
Ik heb zelden zóveel prachtige zinnen onderstreept in een boek:
• Good architecture should make one feel as if one is in a cave with a view of the horizon.
• While we pursue happiness, we flee from contentment.
• Living the wrong life is far worse than dying the wrong death.
After a snowfall, there are only desire lines.
• The saddest thing about this has been confronting my own lack of sadness.
• It is primarily about who we are wholly there for, and how that, more than anything else, defines our identity.
• He who could survive anything would never survive a mirror.
• There are no cures for the hurt that hurts most. There is only the medicine of believing each other's pain, and being present for it.
• He chose illness, because he knew of no other way to be seen. Not even by those looking for him.
• Creation demanded self-erasure …
• There are three levels of mourning: with tears, with silence, and with song.
• What if my tiredness is just a hiding place?
• … and as always, when he couldn't place a feeling, it became anger.
• Come home because a people without a home is not a people, just as a person without a home is not a person.
• To be and not to be.
• "It's not enough just to get home," he said. "You have to be able to stay there."
• They were singing, and I knew the song, but nog how to join them.
• There is nothing more whole than a broken heart.
Mijnheer Vestje
Gekregen van vader en moeder 1947, staat er voorin de Kingfordschool. Waarom er niet "van heit en mem" staat is mij een raadsel. Dit is de vijfde druk, met nog de oorspronkelijke illustraties van Isidoor van Mens. Het verhaal (uit 1922) geeft ook weer zo'n prachtig tijdsbeeld. Zo'n Engelse typeschool met zijn strenge regels, waar wel uit blijkt dat meisjes nu ook buitenshuis konden werken, de rangen en standen, de echte armoede …
Qua liefdesverhaal voldoet het niet helemaal. Die Mr. Cardigan heeft zijn naam ook niet echt mee.







