morning pages en dan?

Er zijn dagboekschrijvers die al tijdens het schrijven hopen dat hun dagboek later wordt uitgegeven. Anne Frank was er een van, en zelf had ik in de zwartste puberjaren ook de stille hoop dat ik jong zou sterven en daarna beroemd zou worden. Ik las Het Onkruid En De Bloem, en iemand zei dat het meisje op de voorplaat wel wat op mij leek ...
Ach ja, en nu hoop ik honderd te worden, maar dan nog: wat doe ik met mijn dagboeken? Ik ken iemand die ze echt verbrand heeft. Niemand hoefde na haar dood gekwetst te worden door haar waarheid. Ook mijn geweten heeft lange tijd gewroegd: mocht ik mijn woede ongestraft spuien, in die Morning Pages die ik elke dag produceerde? Mocht deze vuile was ooit buiten wapperen?
Mensje van Keulen heeft haar dagboeken netjes (en gekuist) overgetikt voor ze geopereerd werd. Dan zou het oeverloze en stijlloze gejeremieer tenminste niet zo de wereld ingaan. Alle Dagen Laat is leuk om te lezen, maar nu ik dit weet, denk ik aan wat me overkwam bij die uitgebreide uitgave van Anne Frank. Het volmaakte meisje dat sinds mijn tiende mijn absolute rolmodel was geweest, bleek goddank ook een gewoon kind met filmsterrenplaatjes aan de muur.
Het heeft te maken met zelf-acceptatie: ook dat ben ik, die zeurpiet, die jeremieerder. Door het op te schrijven was ik die dag waarschijnlijk beter te gebruiken. Het was niet de enige waarheid, het was een deel van de waarheid. Ik laat mijn dagboeken maar rustig in hun kisten en koffers. Wie ze wil lezen, mag dat doen, maar een rituele verbranding met een lekker glas wijn erbij is ook prima. Nu zijn ze mijn tweede brein, dan zijn ze het stoffelijk overschot van mijn ziel.

column juli 2009

Geplaatst in schrijven | Getagged , | 3 Reacties

een boodschap

We wilden iets vlaks en stevigs tussen de neergeklapte achterbank en de voorstoelen van de Jeep, zodat de laadruimte ook als bed kon dienen. Een plank. Even naar de Hubo.
Nee dus. Hier begint een zoektocht. Soms heeft iemand anders datzelfde gekocht, én onthouden waar dat winkeltje precies zat. Maar dan is het meestal uitverkocht voor het komende halfjaar.
Uithangborden boven winkeltjes delen mee Wie daar iets verkoopt (Sumail bin Ali Trading), maar niet Wat. Etalages zijn onbekend. Het gebrekkige Engels van de - altijd - Indiase kooplui maakt het niet eenvoudiger.
We wisten ongeveer waar de houthandels zaten. In het labyrinth van ongeplaveide stegen rondom Ruwi High Street heeft elke branche zijn eigen territorium. In "Honda Street" laat je de airco van de auto repareren. In een andere buurt vind je dubieuze koelkasten en vroegmiddeleeuwse tv's, weer ergens anders shopje na shopje volgestouwd met benodigdheden voor het primitievere loodgieterswerk. Meer dan loodsjes zijn het niet, denk aan een rijtje garages achter een blok eensgezinswoningen.
In de timmerbuurt waren de ondernemingen groter. We zetten de Jeep op de stoep - onzin. Voor de deur dan - slaat ook nergens op. We lieten de auto staan aan de kant van de stoffige zandweg en stapten een enorme loods binnen, waar houtgeur zich mengde met een giftige laklucht. Diverse meubelen in verschillende stadia van vervolmaking stonden door elkaar. Gedraaide poten, bewerkte profielen, alles wat in Nederland te duur wordt omdat het teveel tijd kost, wordt hier nog traditioneel vervaardigd. Tijd is hier geen geld, tijd kost niets en iedereen heeft het in overvloed. Tenslotte is er - Insjallah - morgen altijd weer een dag.
Wij werden met veel égards een lange, gammele ladder op geleid naar het kantoortje van de manager, een fraaie Sikh.
"Wij hoeven alleen maar een plank," zeiden wij.
"Do sit down," zei de tulband hartelijk, en snauwde een opdracht naar beneden. Geduldig lieten we ons zakken in de daar gefabriceerde stoelen. We kregen een fotoalbum onder onze neus. Wij maakten bewonderende geluiden, we herkenden een paar modellen van het PDO-meubilair. We moesten nog vertellen waar we vandaan kwamen en toen was de plank klaar. Nee, daar hoefden we heus niet voor te betalen, als we maar voortaan onze meubels daar bestelden.
Plank achterin, terug door het inmiddels duistere doolhof van zandweggetjes. Een enkel eettentje werpt neonschijnsel naar buiten, verder is het onverlicht. Daar wonen ze, al die honderdduizenden Indiase mannen, de werkmieren van Oman. Het woord slaven komt bij je op, maar zo is het niet. Ze werken op hun gemak, kalmpjes aan, ze hebben het wel heet maar dat zijn ze gewend, ze verdienen meer dan thuis en hebben meer te eten. Het is alleen in vergelijking met ons, dat hun leven zo gruwelijk lijkt. Zij hebben een lankmoedigheid die hen in staat stelt zo te leven, zonder protest, schijnbaar zonder opstandige gedachten. Ze kijken naar ons niet met jaloezie, maar met verbazing, verbijstering, zonder idee dat dat misschien niet zo hoort.

april 1991

Geplaatst in autobio | Getagged | 1 reactie

versluierd

Pas door de uitwerking van Adriaan stond ik erbij stil dat de schrijfveer van gisteren "stilstand" was.
Ik sta al 4 dagen helemaal stil. Vastgelopen. Niets komt er uit m'n handen, schoon huis noch belles lettres. Ik versteen zowat in bureaustoelvorm. Verstijfd lig ik in bed en de slaap komt niet.
Alle wijze woorden, die me bij ontmoeting sleutel leken, hangen onleesbaar versluierd aan muren of kastjes. Wat nou, live your dream and share your passion. Er is niets, er is leegte.
Het enige, maar dan ook werkelijk het enige, is je ondanks alles toch veilig weten, gewiegd. This too shall pass.

Geplaatst in autobio, schrijfveren | 5 Reacties

inspiratie

Mijn hoofd is een lege fabriekshal. Ik loop er rond en probeer te bedenken wat ik hier zoek. Waarom is het zo stil en geurloos? Niets geeft antwoord. Er is niets waar mijn blik aan blijft hangen. Hoge, grijze muren, bovenin een rij vuile ramen die grijs licht doorlaten. De vloer van hobbelig beton glijdt geluidloos onder mijn stappen weg. Geestdodend is de ruimte.
Met gebogen hoofd sta ik midden in de hal.
Met een ruk kijk ik op. Mijn ogen gaan in de richting van het geluid, dat de stilte is komen verbreken. Het zwelt aan. Het is muziek die ik ken: het eerste koor van Die Schöpfung van Haydn, over de geest Gods die zacht murmelend over donkerblauwe wateren zweeft. Over de stem die zegt: 'Er zij licht.'
Bliksemend en donderend zingt het koor: Und es ward Licht!
Verbijsterd kijk ik om me heen. De wanden van de hal zijn bedekt met mysterieuze mozaïeken, die glinsterend zicht bieden op een wereld van geluiden en geuren. Onder mijn voeten liggen kleurige stenen in felgroen gras. Een warme wind beweegt mijn haar en ik wilde dat Genesis nog niet geschreven was. Dan kon ik het schrijven.
Want opeens weet ik waarover ik schrijven moet, mijn leven lang. Over licht en kleur, over muziek en de wind door de bladeren van de bomen die om me heen beginnen te groeien. Over de mensen die tot leven komen in het mozaïek, en me hun verhalen vertellen. De rode pen ligt in mijn hand en schrijft wat ik niet dicteer.
Ik zie het schilderij van Caravaggio voor me waarop een engel de knoestige hand van Mattheus vasthoudt om hem te leren schrijven (de verloren gegane versie).*
Dat is wat er gebeurt. Noem het een engel. Noem het 'de geest krijgen.' Noem het een ingeving. Noem het bezieling, noem het alle synoniemen uit het woordenboek, ze betekenen allemaal hetzelfde: inspiratie krijgen is een goddelijk moment.

*de officieel goedgekeurde versie ziet er zo uit

column oorspronkelijk geschreven voor schrijf.com, in juli 2000.

Geplaatst in creatief, schrijven | Getagged | 3 Reacties

verhuizen

Ik heb de godganse middag huizen zitten kijken op funda. En nee, niet om me aan te vergapen, maar serieus. Terwijl ik al lang voor mezelf bepaald heb dat ik voorlopig niet ga verhuizen. Eerst moet het kindeke een eigen huis hebben waar ze al haar eigen zooi kan bergen, eerst moet het katje zo oud zijn dat hij zijn energie niet meer per se in een tuin kwijt moet, eerst moet ik geen workshops meer op zolder willen geven, eerst moeten mijn dierbare autobiodames er de brui aan geven, eerst …
En toch zat ik te kijken, en af te wegen, waar zou ik willen wonen, hoe duur mag het zijn, wat zijn mijn eisen, wat zoek ik.
Toen moest ik weg, een extra koorrepetitie omdat er weer een concert aankomt. Toen ik thuiskwam, besefte ik ineens dat ik deed wat me door de jaren heen eigen is geworden: als het leven zelf opeens aan belang lijkt in te boeten, geeft niets zo flitsend een nieuwe impuls als het magische woord "verhuizen." Je woont in Oman, maar al half in Schotland. Je woont in Schotland, maar al half in Amerika. En die halfwaardetijden hebben een schijnbelang waar je u tegen zegt.
Het is geen wonder dat het mechanisme nu opeens in werking treedt.
Pjotr wipt op het bureau en vraagt of hij nog even buiten mag. Ik herinner me hoe ongelukkig hij was, de korte tijd dat we in Houston een appartementje bewoonden. Hij spint en aait mij met zijn kopje. Wat was hij gelukkig toen hij voor 't eerst de tuin van schoonmama in Friesland betrad!

Getagged | 2 Reacties

familie-uitje

Met opzet hebben we weer eens een flink aantal groepsfoto's geschoten. Dat is iets wat vroeger normaal was, omdat je natuurlijk maar weinig foto's maakte, en in het familiealbum worden ze later zo waardevol! Nu met onze gratis digi-kiekjes vergeten we het vaak, knippen we maar wat. Nu niet. Gezellig etentje in Grouw, ter ere van een een-jarig huwelijk, gegeven door tantietje, die nu in de familie mijn laatst overgebleven surrogaatmoedertje is. 81 and kicking!

Ah, het is inderdaad een Blogspot Probleem: Images uploaded in HTML mode may display smaller than the original size for some users. We're working on a fix to the problem, but in the meantime you can still upload images without issue via Compose mode.

5 Reacties

nieuwe foto’s

17 mei: vraagtekens bij de bloemetjesmarkt

23 mei: onweerslucht

27 mei: zomerwei

27 mei: pastasaladeweer!

28 mei: clematis

Getagged | Een reactie plaatsen

bètavisioenen (haha)

De PvdA wil dat technisch onderwijs gratis wordt. Studenten die kiezen voor een technische opleiding zouden geen collegegeld moeten betalen. Volgens PvdA-Tweede Kamerlid Ronald Plasterk is het voor de samenleving en het laten opleven van de economie van groot belang dat er voldoende goede technici komen.
Met andere woorden: om een economie die duidelijk uitgeteld is weer zo te laten draaien als hij draaide - wat uitliep in vastlopen -, gaan we meer techneuten kweken om meer van hetzelfde werk te doen dat niet meer bleek te werken.
Wat een kortzichtig idee. Ten eerste is een universiteit geen HBO. Een universiteit leidt, als het goed is, een homo universalis op, iemand die naast vakkennis overzicht heeft, weet van de geschiedenis en visie op de toekomst. Het gaat er niet om de studies aan te passen aan wat in het verleden "de economie" eiste zodat we "weer" zo kunnen worden als toen, het gaat erom mensen op te leiden tot zelfstandige en creatieve denkers, iets waar juist de alfa- en gammawetenschappen zich bij uitstek op richten.
Maar in dit land zijn we alle visie aan het kwijtraken. Zo'n Plasterk die zich afficheert als links, en voorstander is van het blijvend voortzetten van wat sinds de jaren '80 toch een uitgesproken rechtse maatschappijvisie mag heten, is daarvan een gruwelijk voorbeeld.

Getagged , , , , | 1 reactie

voorspellende gaven

Gelukkig hebben we nu ontdekt dat Oman al langer dan twintig jaar bestaat. Per abuis belandden we in een piepklein dorpje, hier vlakbij, pal naast de snelweg, en daar stonden prachtige Oude Gebouwen! Een soort landhuis was het, met wat bijgebouwen, in een staat van romantisch verval, midden op een groot omheind terrein. Het fijnzinnige houtsnijwerk boven de deur was verbleekt en lichtelijk aangevreten, aan een enkele raam-opening op de bovenverdieping bungelde nog een opengewerkt houten luik. Geiten graasden in wat eens koele, ruime kamers geweest moeten zijn. Boven een helder kabbelende falaj, die naar de palmenplantage achter het huis voerde, danste een grote vlinder met net zo’n bloes aan als ik: zwart met witte noppen.
Het dorp (Baushar) was een stil sprookje met huizen van goudbruine mud brick, een wirwar van slingerende zandpaadjes in namiddaglicht. Alle kinderen wilden op de foto en waren dan - klik - als bij toverslag verdwenen. Electriciteitsdraden liepen naar de meeste woningen, waterleiding was blijkbaar nog niet aangelegd want hier en daar stonden kubusvormige metalen tanks met kraantjes eraan.
Een soortgelijke belevenis hadden we in Qantab, hier een half uurtje vandaan. Was Qantab oorspronkelijk helemaal niet over land te bereiken, zo volkomen werd het door het gebergte afgegrendeld, nu voert er een majestueuze snelweg naartoe, hij is pas klaar en staat nog niet op de kaart. Donkere, grillige bergen omlijsten af en toe de ogenblauwe zee. Ook hier, maar éven buiten de bebouwde wereld, één bergrug verder, absolute stilte. De snelweg maakt royale, sierlijke bochten, ligt gespreid over en dwars door ijselijke pieken, moet wel leiden naar een belangrijke stad maar stopt domweg aan het strand.
Even tevoren wordt Qantab zichtbaar: een dadelpalmplantage, witte huisjes, en weer de blauwe, blauwe zee. Het intense blauw blijft me raken, ik wilde dat er meer woorden voor bestonden dan alleen die koude klank - blauw. Het blauw van de Golf van Oman is warm, diep, glanzend, levend. Qantab.
Wel auto's, wel elektriciteitskabels en een enkele antenne, verder het Omaanse leven zoals het eeuwen was. De snoezige kinderen dartelen aan het strand. Een stel jongetjes heeft een vlieger opgelaten tot aan de zon. Onder een afdak van palmbladeren zitten vissers hun groene netten te repareren. Het strand ligt bezaaid met visresten. Het hele dorp wordt omringd, beschermd en afgesloten door machtige rotsen. Hoe lang nog? De snelweg is een veeg teken. Alles gaat langzaam in Arabia, maar de vooruitgang gaat snel, veel te snel. Qantab over tien jaar:
De kriskras door elkaar heen gebouwde huisjes hebben plaats gemaakt voor allemaal eendere vakantiebungalows, elk met eigen rieten parasol op het terras. Een zwembad maakt de zee overbodig, een restaurant maakt de zee overbodig, een amusementsprogramma verdrijft de eentonigheid van alsmaar weer die golven. De prinsjes en prinsesjes van Qantab hebben hun sprookjesgewaden afgelegd en hebben zich in uniformen gehuld. Ze zijn hun paradijselijke jeugd vergeten, de snelweg heeft hen de zegeningen van het westen gebracht.

december 1990

Getagged | 3 Reacties

olleke bolleke

Is het het mooie weer?
Matthijs trekt pakken aan
witter dan wit en
een broekje zo strak

draagt hij nu links of rechts
penisonenigheid
van zo'n bassin gaat een
vrouw uit haar dak!

Dit naar aanleiding van een opdracht/uitdaging van spatiegebruik.nl!

En hier de versvorm uitgelegd door Drs. P:

Dactylus! Dactylus!
Olleke bolleke
Tweemaal vier regels
Die rijmen aan 't slot

Kreet, naam en één woord met
Zeslettergrepigheid
Moeilijk te maken, maar
Wat een genot!

Drs. P

Getagged | 3 Reacties