Heldenreis

Een schrijver schrijft. Al observeer je als een schrijver: geluiden, beelden en geuren vertalend in woorden, verdriet belevend als verhaalidee, je woonplaats als locatie – zolang je niets opschrijft, ben je geen schrijver. Heb ik mijzelf dan nu, hier, tot schrijver getransformeerd? Nee. Zodra het vanzelf gaat, deugt het niet, dat weet iedereen. Geschaafd moet er worden, geschrapt, gezwoegd.
Gezwam! Schrijven begint niet met schrappen. Laat de Censor zijn bek houden. Eérst schrijven, of je leven er vanaf hangt. En zo is het. Nooit voel je immers zo sterk dat je leeft, als wanneer er precies op papier staat wat je wilde zeggen. Dán ben je een schrijver.
Je bent amateur-af als je wordt uitgegeven door een "echte" uitgeverij. Oh? Is een violist pas beroeps als zijn spel op cd is opgenomen? Is een acteur geen beroeps als hij niet op dvd verkrijgbaar is? Is een schilder pas beroeps als zijn werk in een salontafelboek is afgedrukt? Was Van Gogh tijdens zijn leven dus een amateurtje. Ach, nu snap ik het. Schrijvers zijn als voetballers en wielrenners. Pas als ze de kost verdienen met hun werk zijn ze beroeps. Waren we maar Amerikaan! Dan hadden we een kans om te leven van onze pen.
Leven dóór je pen, mét je pen, dát maakt je een schrijver. Wie zonder schrijven niet kan leven, is een schrijver. Dat zegt niet dat je niets anders doet, kunt, dan schrijven. Of dat je dat moet willen. In veel moderne romans niet wordt vermeld wat de hoofdpersoon voor de kost doet (Mulisch). Dat krijg je als een schrijver alleen een schrijversleven leeft.
En waartoe speciaal bij schrijvers dit onderscheid? Ben ik na het bereiden van 100.000 maaltijden een 'amateurkok'? Ben ik na het berijden van al die wereldwegen een 'amateurchauffeur'?
Sjoerd Kuyper beantwoordt in Hoofden Uit De Mist vragen van kinderen over schrijven.
"Als jij later schrijfster wilt worden, bedenk dan dat je niet iets bijzonders moet zijn, maar iets bijzonders moet maken. Veel schrijvers vergissen zich daar enorm in, draaien het juist om en lopen als een ontploft circus over straat. Niet doen! Misschien kun je beter dierenarts worden en dan 's avonds mooie boeken schrijven over dieren."
"Als je verhalen gaat schrijven moet je dan doen omdat je graag verhalen wilt schrijven, niet om beroemd te worden. Als je schrijft om beroemd te worden ga je niet schrijven wat je leuk vindt, en mooi en goed, maar dan ga je verhalen maken waarvan je alleen maar hoopt of denkt dat anderen ze leuk en mooi en goed vinden."
Kijk, dát was de definitie van een amateurschrijver.

In writing, if you manage to get down 5 per cent of what's truly going on, you're doing well.

En och wat is hij wijs, en och wat krijgt hij een bijval want och, we moeten toch vooral de mythe in stand houden dat schrijven het moeilijkste is wat er is. Je ziet de schrijver zijn denkhoofd fronsen tot het bloed hem door de wenkbrauwen sijpelt. Je ziet zijn machteloze schrijfvuist het potlood versplinteren, en de prullenbak ligt volgesneeuwd met onafgemaakte zinnen.
Liefst woont hij op een koude zolderkamer waar het lekt, en wordt zijn meesterwerk pas gepubliceerd nadat zijn tuberculoze lichaam is begraven.
Wát een flauwekul.
Schrijven is alleen maar moeilijk als je tijdens het schrijven aan je publiek denkt. "Waar zou Zwagerman het meest van onder de indruk zijn, iets over kunst of iets over depressie?" terwijl je het liefst over de modderige klompen van je pake wilde schrijven. "Waarmee maak ik de meeste kans om weer een filosofisch bestsellertje te schrijven, als ik het over status doe of over stilte?" Drie keer raden wat daarop het antwoord van meneer de Botton is, een meningenverzinnertje dat over alle modieuze problemen des levens al het bloed uit zijn voorhoofd heeft gefronst.
Writer's block ontstaat doordat je al tijdens het schrijven het oordeel over je woorden bij de buitenwacht legt. Zolang je met je eigen stem schrijft over wat voor jou het allerbelangrijkst is op deze wereld, is schrijven niet moeilijk. Sterker nog, dan stróómt het eruit.