Iemand moet het mij opgestuurd hebben, de Millennium Top 40 van Onsterfelijke Nederlanders van de afgelopen duizend jaar. We woonden in Aberdeen en mijn grootste zorg was of de computer het de volgende ochtend nog zou doen.
Intussen heb ik het boekje alweer drie keer in een verhuisdoos gepakt, vermoedelijk met het idee (tenminste, dat dacht ik nu ook) dat het een boeken-top-40 was, waar ik nog leesinspiratie uit kon opdoen. Maar het zijn personen, van Willem van Oranje tot Marga Klompé. Gooi ze maar in m'n pet.
onsterfelijk
even prachtig
Ik geloof dat ik dit boekje kreeg toen ik zelf moeder werd, in elk geval een origineler cadeautje dan de zoveelste teddybeer. Er staan ook prachtige gedichten in, blader maar, allemaal even prachtig. Luister je, Joyce?
Maar Joyce hoort geen sparkertje. Ik geloof dat we weer een centimeter gewonnen hebben.
Gedichten moeten je plotseling treffen - in een blad, op internet, of midden in de nacht op de radio. En dan daarna kun je wel een bundel aanschaffen. Daarin knettert dan tenminste altijd die ene vonk.
de schone schijn
Ik weet niet wat het is met mij en Franse boeken. Op de een of andere manier weten ze me nooit echt te raken. Waar het volgens mij aan ligt, is dat de schrijver in de eerste plaats een mening heeft, een bepaalde stellingname, en dat die door de personages in het verhaal moet worden uitgedragen. Ze vervullen allemaal een voorgeschreven rol, die een aspect van de onderbouwing van de stelling van de schrijver verbeeldt.
Ik kan merken dat de schrijver zich werkelijk druk maakt om de thematiek, dat die hem echt aan het hart gaat. Maar de personages worden geen mensen met wie ik meeleef, om wie ik geef.
Ik generaliseer.
Ik hoop echt dat jullie met enorm veel voorbeelden van het tegendeel aankomen.
Het kan er ook aan liggen dat ik Franse boeken in vertaling lees, omdat het middelbareschoolfrans wel erg ver weggezakt is. En deze vertaling van Les Belles Images is slordig en houterig, en zit stikvol dt-fouten. (Het is later nogmaals vertaald odt Een Wereld van Mooie Plaatjes.)
De Schone Schijn speelt zich af in een sjiek Parijs' milieu, halverwege de jaren zestig. Mensen met goede banen, luxe leventjes, 'gezellige' feestjes en 'interessante' gesprekken. (Het is trouwens heel grappig om te lezen waar de gesprekken over gaan. Dezelfde zorgen als we nu hebben, over de voortschrijdende techniek enzo.)
Door de levensvragen van haar dochtertje begint reclamemaakster Laurence steeds meer door de oppervlakkigheid en leugenachtigheid heen te prikken. Zonder dat ze zelf in staat is eraan te ontsnappen, hoopt ze wel dat ze haar dochter voor een soortgelijk bestaan kan behoeden.
Ik vond het een boeiende eerste kennismaking met De Beauvoir, maar ik las het eerder als een antropologisch verslag dan als een roman.
Had het er gister nog met een vriendin over, en dat het zo wonderlijk is dat ik wél van Franse films houd. Maar die hebben meestal wel een vleugje champagne-achtige humor, en bovendien personages van vlees en bloed.
hier staat een uitgebreid boekverslag
boeken zijn de universiteit onzer dagen
Het is vermoedelijk een uitermate somber, naturalistisch boekje. Maar oh, wat schenkt het uiterlijk mij een vreugde. En dan het titelblad! En de intentie: de maatschappij voor goede en goedkoope lectuur! Wie maakt zich er tegenwoordig nog druk over of mensen een goed boek lezen, of mensen met weinig financiële armslag toch aan goede boeken kunnen komen? Weg met de bibliotheken! En goede boeken? Als het maar verkoopt, toch? Leve vijftig tinten grijs!
Misschien is er in onze tijd wel meer afgestorven dan in de tijd van Emants.
oma en kees
Wat bijzonder dat ik Kees de Jongen al op mijn veertiende kreeg. Opa moet toen al ziek geweest zijn, hij overleed op 23 maart 1972.
Het boek ligt helemaal uit elkaar, ik heb het vaak herlezen, en de herinnering wordt nog warmer door het dierbare handschrift van oma.
Ik heb een grote ikeadoos vol spullen van haar, veel schriften waarin ze de dagelijkse gebeurtenissen opschreef, en de dagelijkse uitgaven. Ik kan ze niet wegdoen, al zijn ze inhoudelijk niet bijster boeiend. Het handschrift vertedert me elke keer weer.
Bij de Gelukkige Klas heb ik helemaal geen gevoelens. Het was heus mooi, maar punt.
Kees de Jongen staat trouwens in zijn geheel op de dbnl.
een radicale oproep tot niet begrijpen
Het was weer bijzonder om Zomergasten te volgen met twitter erbij. Bij Aboutaleb waren de loftuitingen niet van de lucht, en ook van Buwalda was iedereen danig onder de indruk.
Wat hadden beide heren gemeen? Allebei mannen, allebei vol van zekerheden die als duidelijke stellingen geponeerd werden, onderbouwd door de gekozen fragmenten. Als je het geluk had het met hen eens te zijn, had je de avond van je leven.
Gisteravond was een heel ander geval. Simone van Saarloos, een vrouw zo jong als mijn dochter – en dat was af en toe te merken, ik voelde me soms de moeder die verzuchtte: krijg eerst maar eens een kind, en praat dan nog eens over je lichaam. Ze had nog illusies en idealen die jonge mensen horen te hebben.
Ze liet fragmenten zien die iets toevoegden aan mijn leven. Niet altijd gemakkelijk en hapklaar, ik moest me bij elk fragment afvragen: hoe voel ik me hierbij? Wat doet dit met mij, en hoe komt dat?
Twitter vond het quasifilosofisch geneuzel. Hou op met vragenstellen en geef antwoorden. Zelfs Jean Pierre Geelen viel hieraan ten prooi. "Een aaneenschakeling van interessante fragmenten, waarbij een consistent betoog maar moeizaam aan het oppervlak kwam," oordeelde hij.
Wat is het toch griezelig dat mensen zó wanhopig op zoek zijn naar antwoordgevers! Niet naar antwoorden, dan zou je zelf moeten denken, zoeken, en het niet-begrijpen aandurven. Nee, de antwoordgever, de visionair, de natuurlijke leider, de zelfverzekerde éénboeksschrijver – wie dan ook! Als Hij maar het Antwoord geeft!
Wat is er over van de woorden van Rilke: "Leef met de vragen. Misschien leef je je dan geleidelijk, zonder het te merken, op een dag het antwoord in."
Sie sind so jung, so vor allem Anfang, und ich möchte Sie, so gut ich es kann, bitten, lieber Herr, Geduld zu haben gegen alles Ungelöste in Ihrem Herzen und zu versuchen, die Fragen selbst liebzuhaben wie verschlossene Stuben und wie Bücher, die in einer sehr fremden Sprache geschrieben sind. Forschen Sie jetzt nicht nach den Antworten, die Ihnen nicht gegeben werden können, weil Sie sie nicht leben könnten. Und es handelt sich darum, alles zu leben. Leben Sie jetzt die Fragen. Vielleicht leben Sie dann allmählich, ohne es zu merken, eines fernen Tages in die Antwort hinein.
speciaal voor mij
Zo'n boekje waarvan het ruggetje niet verraadt wat het is: een cadeautje van mijn oude leraar Nederlands die bij ons in de straat woonde. De straat waar nu geen "ons" meer is, en waarvan ik dus niet langer meer weet wie er trouwt, bevalt, of overlijdt.
Ik zocht hem op toen ik, terug in Nederland, het plan opvatte om volwassenenonderwijs te geven. Om ergens te beginnen met mijn nieuwe leven. Van het zijne hoorde ik altijd de laatste nieuwtjes van mijn moeder. Toen ik dit boekje kreeg, had ze nog minder dan een jaar te leven. Wonderlijk hoe alles met alles verknoopt is, en toch maar één leven speciaal voor mij.
his and hers
Hij staat twee plaatsen verderop in de kast, maar over Rascha Peper heb ik al geschreven, en Nooit Meer Slapen vond ik zó indrukwekkend dat het zeker blijven mag.
De Schone Schijn is van mijn moeder geweest, ze kreeg het van mijn vader op 10 juni 1970, de zomer waarin ik naar de middelbare school ging. Op de oude dia's zie ik dat hun gezamenlijk boekenbezit nog de kasten deelde. (Grappig hoe er altijd mamma's boeken en pappa's boeken waren, en ook ik precies wist wat bij wie hoorde.) Later (voor haar dood al, volgens mij) verdwenen mamma's boeken naar zolder. De Schone Schijn heeft bruine vlekjes op snee, en ruikt ook zolderig. Daar waar wij ons in verkleedkleren hulden, en aan de ouderwetse leren ringen zwierden.
Nu ben ik dus begonnen in De Schone Schijn, mijn eerste de Beauvoir. Ik ben benieuwd.
(Het is ook het vijftigste boek dat ik dit jaar lees, de challenge nu al gehaald!)
Youri Egorov
In het huis van de dichter by Jan Brokken
My rating: 4 of 5 stars
Kijk, zó houd ik dus wél van biografieën: als de schrijver persoonlijk betrokken is bij zijn beschrevene, en de vorm heel dicht bij de roman komt, met veel show en weinig tell.
Prachtig levensverhaal van de Russische pianist Youri Egorov.
haat
Haat is een deugd? Geen goede titel in de kast voor iemand die probeert zoveel mogelijk stress te vermijden, omdat dat direct invloed op het lijf heeft. Dat is nu een stressbarometer die zéér gevoelig is afgesteld, het leert me een les: om het nu eindelijk áltijd te zeggen als iets me te veel is, of onprettig – en dan nog blijven er onverwachte dingen die op oud zeer afketsen en toch weer als een gifpijltje door alle spieren cruisen.
Negatieve emoties als boosheid en haat hebben dezelfde uitwerking, ook al probeer ik ze mindful te benaderen, "er mee te zijn" – zzzoefff daar is het pijltje al afgeschoten.
En die Flaubert, met zijn "Madame Bovary c'est moi," wat moet ik met die man?
Het boek komt uit de erfenis van paps, het is het Gouden Privé-domein, en de achterflap belooft me "een van de meest ontroerende, tragische, komische en leerzame brievenverzamelingen die er bestaan." Ik ben dol op brieven en dagboeken van schrijvers. Dus hij mag blijven, maar dan moet ik mij beloven om hem snel te gaan lezen!
(En ik bedenk opeens: Haat is een Deugd? Zou hij hetzelfde bedoelen als Julia Cameron met Anger is Fuel? Ik sla het open en zie het citaat op de eerste bladzij:
Dat gelijkstellen van goed en kwaad, van mooi en lelijk, die onbenullige zachtzinnigheid, die wijdverbreide zalverigheid, is een van de plagen van onze tijd. Haat is een deugd!
En kijk, daar ben ik het van harte mee eens!)
