volmaaktheid en nederigheid

Geplaatst op 13 december 2016 door Hella

We woonden vroeger aan de Alma Tademaweg, ik kende wel een aantal van zijn schilderijen, Visconti-achtig, godenschemering. Ik vond ze mooi, dat licht-decadente, de 19e-eeuwse oudheid, net zo mooi als de 19e-eeuwse middeleeuwen.
Nu hing het daar allemaal bij elkaar. Het schilderij van de San Clemente benam mij de adem, zo prachtig was het, hoe een schilderij veel beter dan een foto de sfeer van zo'n eeuwenoude kerk met al die geschiedenislagen kan treffen.
Bijzonder vond ik ook de middeleeuwse schilderijen, verwant aan de Pre-Rafaëlieten waar ik ook zo dol op ben.
En toen verhuisde hij naar Londen en werd een modeschilder. (Ik had de documentaire over zijn leven gezien, met die villa waarin hij alle requisieten voor zijn schilderijen verzamelde, zodat je het tijgervel en het 'Romeinse' bankje op verschillende schilderijen terugziet.)
Nu zag ik al die bekende en onbekende klassieke werken, ik vond ze mooi maar zag ook het maniertje er doorheen schemeren: steeds weer dat helverlichte doorkijkje achterin, die decadente schoonheid.
De tentoonstelling was chronologisch ingericht, eindigend met een paar onvoltooide doeken. Uitgeputte Maenaden, en Cleopatra in de Isistempel te Philae.
Op het eerste schilderij is alleen het lichaam van de voorste liggende vrouw min of meer voltooid, de huid glanzend als marmer, zoals Alma Tadema dat altijd doet. De overige figuren zijn onaf, schetsmatig, het kleed op de voorgrond heeft nog geen stofuitdrukking, de achterwand is nog van papier. Ik stond ervoor, en besefte dat ik dit mooier vond. Mooier dan al die volledig ingevulde volmaaktheid. Omdat het zoekend is, omdat ik als toeschouwer de invulling mag geven, en er zo bij betrokken word.
Ook het Egyptische tafereel is onaf, de zuilen geschetst en de slaven impressionistisch. Er kan nog van alles gebeuren.
Ik bedacht hoe belangrijk dat is, om je toeschouwer, je lezer, toe te staan het kunstwerk, of de tekst, méé te scheppen. Om als kunstenaar en als schrijver de nederigheid te hebben niet te willen pronken met je volmaaktheid, maar om net genoeg te geven om de ander uit te nodigen.

Lees hier Bettina's bespreking van de tentoonstelling.

Geplaatst in kunst, schrijven | Getagged | Een reactie plaatsen

verdwenen

Geplaatst op 12 december 2016 door Hella

Het Land dat Verdween staat tussen de Bolderburens en de Pippi's maar alleen omdat het ook zo'n klein wit boek is. Want het is eigenlijk geen kinderboek, Astrid Lindgren vertelt erin over haar jeugd, en ook – dat was ik vergeten – over hoe het is om schrijver te zijn en waar al die invallen vandaan komen.
Ik vermoed dat ik het eind jaren '70 op Sinterklaas gekregen heb, en sindsdien heb ik het niet herlezen. Nu gaan we met de leesclub haar Oorlogsdagboek lezen (ik heb het alvast besteld via boekwinkeltjes) en dat lijkt me een mooie gelegenheid om Het Land dat Verdween ook weer even mee te pakken.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | Een reactie plaatsen

Pippi en ik

Geplaatst op 11 december 2016 door Hella

Dit is mijn Pippi, ook weer van De Tille in Leeuwarden. De vertaling is uit 1967, toen woonden wij al in Heerenveen, dus vermoedelijk een cadeautje van opa en oma, of pake en beppe.
Deel twee en drie heb ik nooit gehad, misschien zelfs nooit gelezen. Want ik zal het maar eerlijk toegeven: ik heb nooit veel aan Pippi gevonden. Ik weet niet waarom, kwam het door dat monsterlijke Nederlandse stemmetje van die tv-serie? Kwam het doordat ik nooit erg dol ben geweest op boeken die "in het echt niet konden"? Nee, maar dat is niet waar, ik was wél dol op Wiplala. En op Abeltje, met zijn vliegende lift. En op Torenhoog en Mijlen Breed, met de gedachtenlezende Venusbewoners. Ik vond Pippi gewoon een raar, oerdwilsk kind.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | 6 Reacties

Bolderburen

Geplaatst op 10 december 2016 door Hella

Voor Hella van tante Ada, 21-12-'64, staat er in deel een van Bolderburen, met een stickertje van Robert Premsela aan de Van Baerlestraat. Want tante Ada – later Yaltah – was de glamoureuze tante uit Amsterdam. Deel twee komt gewoon weer van de Tille in Leeuwarden, en in deel drie staat niks.
Wat vond ik het heerlijke boeken, wat heb ik ze vaak herlezen, en de plaatjes heb ik ingekleurd.
En later vonden ze hun weg naar kindeke, de eerste boeken die haar werkelijk tot lezen brachten, ik weet het nog goed, we waren een weekend naar Glasgow en sliepen met z'n drieën in een rare bed-and-breakfast waar verder nog een hoop werkende mensen logeerden, we ontbeten met z'n allen aan een tafel in de keuken. We werden vroeg wakker van al dat geloop en al die deuren en kindeke vroeg meteen: Mag het licht aan? Dan kan ik lezen!

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | Een reactie plaatsen

een opgeruimd stuk

Geplaatst op 9 december 2016 door Hella
Ik spaar versprekingen en ander taalmisbruik. Traditioneel maak ik daar aan het eind van het jaar een verhaaltje mee. Al deze dingen zijn écht zo uitgesproken op de Nederlandse radio, of letterlijk zo opgeschreven in de pers.

Sinds april vorig jaar ben ik bezig met het mariekondoën van mijn boekenkasten. Ik voelde me overstolpen door de volle planken, de druppel liep over, de aantallen liepen de pan uit.
Ik koop er al zo weinig mogelijk, want ze hebben toch een grote impact voor het klimaat, en al wil ik natuurlijk niet aan blaming and shaming doen hier, we moeten dat wel als prioriteit verheffen en de armen uit de mouwen stoppen om de alomvertegenwoordigheid van gedrukt papier tegen te gaan.
U haalt nu wellicht uw wenkbrauwen op en geeft hier misschien aanstoot aan, maar het is van God geklaagd. Ik kan er prat op gaan dat de discussie hierover weer ongemeend fel wordt. De meeste mensen zijn nu eenmaal een bepaalde opmars ingeslagen, en zijn ermee gebrand om alles zo te laten.
Ik was zelf nog bedlederig door een legio aan ziekten en plagen, toen ik besloot de aanslag op touw te werpen en mijn boekenbezit binnen de klauwen te houden. Ik zal niet onderkennen dat ik het angstaanwekkend vond, het zou zeker niet zonder tegenslagen gepaard gaan, maar ik wilde hier een voorlopersrol in spelen.
Het doel wat ik achternastreefde, was dat mijn boekenbezit niet vervierdubbeld zou worden als een uiteengelopen hobby. Ik zocht een klinkklare oplossing, ik wilde een duidelijke koers voeren.
Natuurlijk legde ik niet alle koopactiviteit stop, dat zou ik ten stemmigste ontkennen. Je komt nu eenmaal sowieso in aanmerking met nieuwe titels, maar dan zit ik mijzelf op mijn broek om goed na te denken.
Ik ben er frappant van, hoe goed de methode Kondo werkt. Zij is zelf heel jovaal, ze neemt heus niet de maat met alles en iedereen, ze spant ook niet onder een hoedje met kastenbedrijven, maar ze timmert wel flink aan de bak en maakt zeker geen verlies. Ze zal haar visjes wel op het droge hebben! Haar tegenknie heeft ze nog niet ontmoet, en ik zie haar nog niet roemloos de aftocht gaan. Haar boeken worden zeer gewild, ze steekt er echt met kop en schouders bovenop.
Ik ben zelf wel geneigd om haar regels niet altijd even nauw te nemen. Als ik het allemaal evolueer krijg ik een brok in m'n maag bij het idee om alle boeken op de grond te gooien. Dat is toch een groffe schande, dan gaat er bij mij echt een rood lampje af. Dan snoer ik haar het woord en trek ik aan de klok! Het is mij nu eenmaal met de paplepel ingegooid dat je zuinig moet zijn op boeken, zeker als ze hagelnieuw zijn, maar ook op memorabila. Dat zou ik bij haar wel eens aan de tand willen zetten, en ik stel het ook hier aan de kaart.
Dus zelf loop ik bij het opruimen van boeken echt op vingerspitzen, en ook dan neem ik verreikende stappen. Soms is het heel duidelijk welk boek naar de rats ermee moet. Soms wint toch de nostalgie op sluikse wijze de overhand, ook al word ik er niet vrolijk van. Dan schend ik Kondo met voeten. Ik ben nu eenmaal niet van Japanse makelaardij. Maar ik ben in eigen gelederingen een van de grootste fans en als ik bij iemand een brandhaard zie opsteken, sla ik mijn kans en geef ik hem The Life Changing Magic of Tidying Up.

Getagged , | 8 Reacties

jip en janneke

Geplaatst op 8 december 2016 door Hella

In mijn eigen jeugd heb ik Jip en Janneke geheel gemist, ik weet niet waarom. Dus het was maar goed dat kindeke deeltje eentje kreeg, van tante Emma op Sinterklaas 1993. In de overige deeltjes staat verder niks, ik vermoed dat we ze er meteen allemaal bij gekocht hebben, op het eerstvolgende verlof. Want oh, wat was het heerlijk voorlezen, en wat sloot het heerlijk aan bij de ouderwetse jeugd die kindeke gevierd heeft, in het Aberdeense.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | Een reactie plaatsen

over het bespreken van boeken

Geplaatst op 7 december 2016 door Hella

Ik heb een nieuwe baan! BaanTJE hoor. Ik ben recensent geworden voor de NBD, afdeling Engelse romans. Eens in de zoveel tijd krijg ik een boek opgestuurd om te lezen en vervolgens te bespreken, in niet meer dan 1100 tekens (inclusief spaties), dat is nog geen 250 woorden.
Je moet kort weergeven waar het verhaal over gaat, taalgebruik en stijl beschrijven, en aangeven of het geschikt is voor de bibliotheek.
Het auteursrecht van de recensie is aan de NBD, dus die mag ik niet hergebruiken op mijn blog of op goodreads. En heel vaak wil ik dat ook niet. Mijn laatste geval was een boek van Danielle Steel dat zó erbarmelijk geschreven was dat ik op goodreads even lekker kon knallen. Terwijl ik in de NBD-recensie natuurlijk beschaafd meedeel dat het boek ondanks de matige stijl vast weer veel lezeressen zal kunnen bekoren.
Omdat ik een beetje in tijdnood raakte, met Sinterklaas en alles, begon ik in Steel terwijl ik halverwege Judas van Amos Oz was, dat gelukkig eindelijk in het Engels is verschenen. En zo kon ik beide leeservaringen mooi naast elkaar leggen.
Waar ik me bij Steel het allermeest aan ergerde, waren de herhalingen. Een bankkluis vol juwelen, maar zonder erfgenamen. De eerste keer dat ze de kluis openen, wordt de inhoud uitentreure beschreven. We zien alles met eigen ogen. Vervolgens gaat rechtbankmedewerkster terug naar rechtbank en vertelt aan haar chef precies en evenlang wat wij zojuist allemaal gezien hebben. Chef belt naar Christie's: we hebben nou toch een mooie verkoop voor jullie! En vertelt het hele lange verhaal opnieuw. Bijna aan het einde komt dan de verkoop, en wordt van elk afzonderlijk juweel (22 stuks!) verteld wie er bieden, hoe dat gaat, wat het oplevert.
En dan de samenvatzinnetjes. Jane is met John en dat is een lul. We krijgen een scène van John als lul. Scène klaar. Schrijft Steel: Jane had het gevoel dat het de laatste tijd niet zo goed ging met hun relatie. DUH!
En dan over naar Oz. Die zo schitterend schrijft dat het is of je erbij bent. Niet als hijgerige toeschouwer bij een overbodige film, maar als mee-lever in een klein universum. Drie mensen in een klein huis aan de rand van Jeruzalem. Ook hier soms herhalingen, maar de functie is zo anders! Zo veelgelaagd! De beschrijving van de flakkerende lantaarn boven de weg brengt je subtiel alle vorige keren in herinnering dat zij daar liepen. De beschrijving van het tafelzeil in de keuken, en de bootjes die Shmuel vouwt van papier doen je voelen hoe eentonig de dagen zijn.
De lange beschouwingen over Jezus en Judas geven je af en toe het gevoel dat je de bijbel leest. Een prachtig hoofdstuk vertelt het verhaal van de kruisiging vanuit het gezichtspunt van Judas. Het begint met dat hij in een cafeetje zit en even denk je dat Shmuel voor de verandering eens ergens anders is gaan eten. Tijd en plaats lopen door elkaar, zoals dat gaat op plekken waar de geschiedenis al zo lang woedt.
Het is een boek dat zich in alle vezels van je brein en je hart en zelfs je maag nestelt.
Er zijn ook goede smulboeken, ik las er pas nog een, van Suzanna Kearsley. Dat kreeg 4 sterren omdat het in zijn soort goed gelukt was. Maar hoeveel sterren moet Oz dan krijgen? Miljoen?

Geplaatst in recensies | Getagged , , , | 8 Reacties

dáár is de vogel Bisbisbis!

Geplaatst op 6 december 2016 door Hella

vingertje-lik-20161206_103749Vingertje Lik is uit dezelfde tijd als de pockets van Abeltje. Ik herinner me niet dat ik er als kind veel aan vond, maar ik heb het wel altijd bewaard. Ik ging de gedichtjes pas echt waarderen toen ze door nicht Ellen op muziek waren gezet. Ik snap nog altijd niet waarom daar geen cd van is uitgebracht. Hoe zij De Kippetjes van de Koning in een barok dansje omzette, Meneer de Snoo uit Hengelo in een tango, en De Vogel Bisbisbis in een onvergetelijk griezellied is ongelooflijk knap. Het bandje hebben we stukgedraaid in de auto, kindeke was er ook dol op. Ik zal eens vragen of ze er later zelf nog een cd van heeft gemaakt, dan kan ik die rippen en op dropbox zetten. Voor jullie en jullie nageslacht of andere belangrijke kinderkens.

Geplaatst in autobiobibliografie, muziek | Getagged | 5 Reacties

allemaal beren

Geplaatst op 5 december 2016 door Hella

abeltje-2016-12-05-10-14Er zijn maar weinig kinderboeken waarvan ik me het leesgenot nog zó goed kan herinneren als van Abeltje. Die spannende tocht met de lift naar New York, en ook iets met een circus, en Abeltje die Laura moest redden, Laura lange tijd een van mijn lievelingsmeisjesnamen, zij zo schattig met een bos donkere krullen. En juffrouw Piekzwants, vanwege de naam. En juffrouw Klaterhoen, omdat ze me zo aan oudtante Hillie deed denken.
"Van de kleine berin en de dikke beer," staat er voorin Abeltje. 17 september 1965. En ik zie nu pas de doorgaande lijn naar kindeke die wij ook kennen onder de naam Beertje. Nu kwam dat van een boek (en ik ga haar prentenboeken, die nog hier in de kast staan, ook maar bespreken), maar toch, het is een leuk idee.
Heel lang geleden was mijn vader de Grote Dikke Beer. Hij durfde zomaar bij min tien op het balkon te gaan staan in de blote bast, op zijn borst trommelend dat hij de grote dikke beer was.
Voorin de A van Abeltje staat niets, behalve de prijs (f1,75) en de aanduiding: voor jongens en meisjes van 5 jaar en ouder. Dat was ook het knappe van de boeken van Annie MG, dat ze voor jongens én meisjes waren.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | Een reactie plaatsen

Woelewippie

Geplaatst op 4 december 2016 door Hella

woelewippie-2016-12-04-11-00Zouden we dit op school gekregen hebben? Voor mijn gevoel heb ik Woelewippie al mijn leven lang. Ik google het, en vind dat AnnieMG het schreef in opdracht van de Rotterdamse verkeerspolitie. Het gaat over een meisje dat zich keurig aan de verkeersregels houdt (gelukkig zit ze wel op de kop aan de ontbijttafel). De tekeningen van Fiep Westendorp zijn zo mooi retro dat ik ze wel allemaal afzonderlijk wou inlijsten.

Geplaatst in autobiobibliografie | Getagged | 4 Reacties