Hella’s Year in Books 2018


Ik ben zo blij dat ik tegenwoordig goed bijhoud wat ik lees. Want als ik zonder checken terugkijk op mijn leesjaar, denk ik vaak als eerste aan de rotboeken die ik doorworstelde. Ik wil niet beweren dat mijn smaak iets zegt over de kwaliteit van het boek (hoewel sommige schrijfjufargumenten wel hout snijden): zo won het ondoorkomelijke Milkman de Booker Prize, won Less de Pulitzer, en vonden anderen The Secrets she keeps een superieure thriller.
Andersom gebeurt het ook: ik vond het boekenweekgeschenk van Griet op de Beeck fantastisch, terwijl de heren recensenten er de vloer mee aanveegden. Ik vond the Night Guest prachtig, terwijl andere boekbloggers er nix mee konden.
Wederom heb ik voornamelijk Engelstalig gelezen. Nieuwe ontdekkingen waren de gedichten van Nikita Gill en de schrijf/creativiteitsboeken van Lynda Barry. De vijfsterrenboeken waren stuk voor stuk onvergetelijk. Met de leesclub gaan we binnenkort Old Filth lezen, ik heb me voorgenomen om dan de hele trilogie te gaan lezen. Verder heb ik geen leesvoornemens. Behalve proberen nog wat meer te lezen en wat minder te facebooken. Ik zet de Goodreads Challenge maar weer op 75, het voelt zo goed om die ruimschoots te overschrijden!

vijf sterren - schitterend
Alameddine, Rabih - An Unnecessary Woman
Finn, A.J. - The Woman in the Window
Gardam, Jane - Old Filth (Old Filth, #1)
Godden, Rumer - In This House of Brede
Mendelsohn, Daniel - An Odyssey: A Father, a Son, and an Epic
Miller, Madeline - The Song of Achilles
Ondaatje, Michael – Warlight
Perry, Sarah – Melmoth
Westover, Tara – Educated

vier sterren – prachtig, en net niet volmaakt
Atwood, Margaret - The Handmaid's Tale
Barker, Pat - The Silence of the Girls
Barnes, Julian – Metroland
Barnes, Julian - The Only Story
Barry, Lynda - Syllabus: Notes from an Accidental Professor
Barry, Lynda – What it Is
Barry, Sebastian – Days without End
Bodar, Antoine - Droef gemoed
Dorrestein, Renate - Dagelijks werk (bespreking volgt in de Heldenreis Nieuwsbrief van februari)
Eco, Umberto - De geschiedenis van imaginaire landen en plaatsen
French, Nicci - Blue Monday (Frieda Klein, #1)
French, Nicci - Thursday's Children (Frieda Klein #4)
Galidi, Rodaan Al - Hoe ik talent voor het leven kreeg
Gill, Nikita - Wild Embers: Poems of Rebellion, Fire and Beauty
Godden, Rumer - Thursday's Children
Hart, Kees 't - De kunst van het schrijven
Hulst, Auke - En ik herinner me Titus Broederland
Kidd, Sue Monk - Traveling with Pomegranates
Kingsolver, Barbara – Unsheltered
Leky, Mariana - Vanuit hier zie je alles
McFarlane, Fiona - The Night Guest
Mckenzie, Elizabeth - The Portable Veblen
Michaelis, Hanny - Lenteloos voorjaar: Oorlogsdagboek 1940-1941
Miller, Madeline – Circe
Oliver, Mary - Upstream: Selected Essays
Op de Beeck, Griet - Gezien de feiten
Paris, Lidewijde - Hoe lees ik?
Penny, Louise - Kingdom of the Blind (Chief Inspector Armand Gamache, #14)
Polak, Nina - Gebrek is een groot woord
Rodari, Gianni - Grammatica van de fantasie (bespreking volgt in de Heldenreis Nieuwsbrief van februari)
Saunders, George - Fox 8
Vickers, Salley - The Librarian
Woolf, Virginia - The Voyage Out

drie sterren – vakkundig geschreven, plezierig, maar als je het niet leest mis je niet veel
Atwood, Margaret - The Penelopiad
Bracht, Mary Lynn - White Chrysanthemum
Burns, Anna – Milkman
Finkers, Herman - De cursus 'Omgaan met teleurstellingen' gaat wederom niet door
French, Nicci - Tuesday's Gone (Frieda Klein, #2)
French, Nicci - Waiting for Wednesday (Frieda Klein, #3)
French, Tana - In the Woods (Dublin Murder Squad, #1)
Geertsma-Allema, T. - Als de grimmige Noordooster waait
Golding, William - Lord of the Flies
Gordon, Lyndall - Outsiders: Five Women Writers Who Changed the World
Greer, Andrew Sean – Less
Harper, Jane - Force of Nature (Aaron Falk, #2)
Harper, Jane - The Dry (Aaron Falk, #1)
Hazeu, Wim - M.C. Escher: Een biografie
Healey, Emma - Whistle in the Dark
Heemstra, Marjolijn van - En we noemen hem
Hermsen, Joke J. - Rivieren keren nooit terug
Hughes, Caoilinn - Orchid & the Wasp
Jong, Dola de - De thuiswacht
Kilalea, Katharine - OK, Mr Field
Leland, Nita - New Creative Collage Techniques
Low, Shari - A Life Without You
Marsh, Ngaio - When in Rome (Roderick Alleyn, #26)
Michaelis, Hanny - De wereld waar ik buiten sta: Oorlogsdagboek 1942-1945
Parks, Tim - In Extremis
Quindlen, Anna - Alternate Side
Roberts, Nora - Birthright
Roberts, Nora - Shelter in Place
Robinson, Kristen - Explore Mixed Media Collage: Innovative Layering Techniques
Thomas, Sarah Loudin - The Sound of Rain
Towles, Amor - A Gentleman in Moscow
Truss, Lynne - The Lunar Cats
Tulloch, Jonathan – Larkinland
Werf, Gerwin van der - Een onbarmhartig pad

twee sterren – ik vond het waardeloos maar anderen denken daar anders over
Backman, Fredrik - Beartown (Beartown, #1)
Butler, Nickolas - The Hearts of Men
French, Nicci - Friday on My Mind (Frieda Klein, #5)
Hobson, Brandon - Where the Dead Sit Talking
Kawamura, Genki - If Cats Disappeared from the World
Kostova, Elizabeth - The Shadow Land
Robotham, Michael - The Secrets She Keeps
Sullivan, Maggie - Mother’s Day on Coronation Street (Coronation Street #2)
Walker, Nico – Cherry

één ster of DNF – echt verschrikkelijk
Anderson, Isaac - 101 Mixed Media Techniques
Le Guin, Ursula K. - The Dispossessed (Hainish Cycle #6)
Northrup, Christiane - Dodging Energy Vampires
Perrotta, Tom - Mrs. Fletcher

Geplaatst in lezen, recensies | 11 Reacties

Pat Barker – The Silence of the Girls

Ik schreef al dat ik toe was aan een meeneemboek, en dat is dit ontegenzeggelijk. Net als in haar WWI-boeken (de onvolprezen Regeneration Trilogy) sleurt Barker je aan alle zintuigen het verhaal in. Oorlogskreten schallen, alles stinkt naar bloed en dood, het wemelt er van de ratten.

We bevinden ons in het kamp dat de Grieken hebben opgeslagen onderaan de vesting van Troje. Op het strand wachten de oorlogsschepen. In het kamp zijn – na negen jaar – complete woonwijken van hutten en tenten ontstaan. Overal is modder en vuil.

We beleven de bekende geschiedenis door de ogen van Briseis, die na de verovering van Lyrnessos is buitgemaakt door Achilles.
Waar we haar in The Song of Achilles leerden kennen door de ogen van de vriendelijke Patroclus, zien we haar nu van binnen. Hoe is het om van de ene op de andere minuut geen koningsdochter meer te zijn maar een slavin die zich beschikbaar moet stellen aan de doder van haar familie?

Het is wel te merken dat Barker geen classica is. Op de een of andere manier sluipt er een soort Britsheid in haar personages. Ze gaan iets bespreken after dinner – dan zie je toch een gedekte tafel voor je, en geen woest gekluif aan geroosterde vlezen. De taal die de soldaten uitslaan klinkt erg loopgraverig.

Maar toch is het goed om dit boek naast The Song of Achilles te lezen. (Ik keek regelmatig even hoe bepaalde gebeurtenissen daar beschreven werden.) Miller houdt vast aan het epos. Ze vult wel de innerlijke levens van de hoofdrolspelers in, maar ze handhaaft de verheven, mythische sfeer. Barker laat dat allemaal weg. Er is niks verhevens aan kerels die kinderen van stadmuren smijten, die alle vrouwen verkrachten, die slaven niet als mensen zien.

Het is griezelig actueel, dat ook. Onthoofdingen, verkrachtingen, vrouwen als statusverhogende handelswaar … We hebben niet veel bijgeleerd sinds Homerus, al hopen we persoonlijk van wel.
Dus al met al een waardevol en aangrijpend boek, ondanks de aanmerkingen.

hier staat een prachtig interview met Pat Barker

Geplaatst in recensies | Getagged , | Een reactie plaatsen

Mariana Leky – Van hieruit zie je alles

Ik lees eigenlijk alleen Nederlandse en Engelse boeken, en daardoor veel te weinig uit andere taalgebieden: Duitsland, Frankrijk, Italië …
Vroeger, toen ik nog alles in vertaling las, maakte ik dat onderscheid helemaal niet. Ik was bijvoorbeeld dol op Remarque (ook al werden zijn latere boeken commerciëler en minder), Bruder und Schwester van Leonhard Frank was een van mijn lievelingsboeken, en Utta Danella was zo'n favoriete schrijfster van wie ik elk nieuw boek las. Een van haar boeken is me bijgebleven als ontzettend grappig. Der Bastian, heette het. Er was ook een Duits kinderboek waar ik verschrikkelijk om gelachen heb: Diederik uit het blik, van Christine Nöstlinger. Over een jongetje dat moest leren om stout te worden. Oh, en laat ik Erich Kästner niet vergeten, met Puntje en Anton, en de Vliegende Klas.
Humor in Duitse boeken is vaak heel fijnzinnig, en diepgaander dan je aanvankelijk denkt.
Daarom heb ik ook zo genoten van Vanuit Hier Zie Je Alles van Mariana Leky. Het is een ontroerend grappig, bijna sprookjesachtig verhaal over de heel diverse inwoners van een klein dorp. Vertelster is Luise, het gaat over haar en haar vriendje Martin, over haar ouders en grootmoeder Selma, over de opticien die verliefd is op Selma, over de winkelier, de boekhandelaar, depressieve Marlies, gewelddadige Palm (die later in de Here geraakt), tante Elsbeth. En de Japanse Duitse monnik Frederik. Er gebeurt een vreselijk ongeluk, dat de levens van al deze mensen beïnvloedt. Als je dat allemaal zó grappig en lichtvoetig kunt vertellen, met een vleugje surrealisme, een vleugje boeddhisme, diverse maffe psychische aandoeningen en een heen-en-weergespring door de tijd, dan kun je schrijven. Vertellen. Wat een heerlijk herzerwärmend boek.

Geplaatst in recensies | Getagged , | 4 Reacties

leeservaringsverhaal

Via het onvolprezen Brainpickings kom ik in aanraking met zoveel moois! Alle boeken die zij aanbeveelt, zet ik op het lijstje. Lang niet allemaal lees ik ook daadwerkelijk maar dat geeft niet, er is weer een vlammetje aangestoken.
Onlangs kwam zij weer met mooie citaten van Ursula LeGuin.
Ze kwamen uit de roman The Dispossessed.

I wonder if it isn’t all a misunderstanding—this grasping after happiness, this fear of pain. . . . If instead of fearing it and running from it, one could . . . get through it, go beyond it There is something beyond it. It’s the self that suffers, and there’s a place where the self—ceases. I don’t know how to say it. But I believe that the reality—the truth that I recognize in suffering as I don’t in comfort and happiness—that the reality of pain is not pain. If you can get through it. If you can endure it all the way.

Nu heb ik bijna alles van LeGuin gelezen dat over schrijven gaat, en over de maatschappij, kortom, haar essays en toespraken, haar non-fictie. Ik had een goeroe gevonden!
Van de eerste twee delen van Earthsea heb ik ook enorm genoten.
Toen probeerde ik mijn eerste grotemensenboek van haar: The Left Hand of Darkness. Het viel me niet mee, al kostte het moeite dat aan mezelf toe te geven. Did not finish.
En nu The Dispossessed. Ik heb het geschopt tot bladzij 139 van de 361. En dat voornamelijk omdat ik het afwisselde met het super vermakelijke Van Hieruit Zie Je Alles van Mariana Leky.
Gisteravond, na al het enerverende gesinterklaas, wilde ik een boek dat me mee zou nemen. Want dat deed The Dispossessed niet. De mensen gingen niet leven voor me. Het leek of het toneelspelers waren in een instructiefilm 'zo ziet het leven op deze planeet eruit.' Met af en toe dus de prachtigste filosofische gedachten, daar niet van. Maar niet genoeg voor mij. Did not finish.

Een ander prachtig boekje dat ik via Brainpickings kreeg aangereikt, is Upstream van Mary Oliver.
Het is een boekje met dromerige, poëtische essays over van alles en nog wat. Over de landschappen waar ze zo graag doorheen banjert, op zoek naar allerlei gedierte. Over verschillende schrijvers en hun levens. Over creativiteit. Met zoveel citeerbare alinea's en schrijfveerwaardige uitdrukkingen.
Zoals daar zijn:

In creative work—creative work of all kinds—those who are the world’s working artists are not trying to help the world go around, but forward.

Certainly there is within each of us a self that is neither a child, nor a servant of the hours. It is a third self, occasional in some of us, tyrant in others. This self is out of love with the ordinary; it is out of love with time. It has a hunger for eternity.

Creative work needs solitude. It needs concentration, without interruptions. It needs the whole sky to fly in, and no eye watching until it comes to that certainty which it aspires to, but does not necessarily have at once. Privacy, then. A place apart—to pace, to chew pencils, to scribble and erase and scribble again.

The most regretful people on earth are those who felt the call to creative work, who felt their own creative power restive and uprising, and gave to it neither power nor time.

Allemaal op een tegeltje, op een collage, op een borduurwerk. Of in elk geval ergens in mijn ziel.
En mijn nieuwe meeneemboek? The Silence of the Girls van Pat Barker.

Geplaatst in lezen, recensies | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

ALLES WAT ME WAARD IS!

Al sinds 2009 schrijf ik ieder jaar in december de verhaspelcolumn.
Daarin verwerk ik de taalmisbruiksels van het afgelopen jaar. Met de meeste word ik opgezout op radio 1, sommige worden mij toegestuurd door enthousiaste meedenkers. Ik wil niet overal slakken op leggen, maar wat voor mij dit jaar de hoofdprijs uit de wacht sleepte, waren de wonderlijke zinsnedes waarmee reclamemakers in een heel ras tempo de spijker mis slaan. Zoals daar zijn:
• Wees in controle!
• Alles wat je waard is, voor je 't weet is het voorbij.
• Hij zei me een expert te worden.
• Voor ondernemers met een pand in eigen beheer sta je voor de keus.
Dan sta je als consument toch flink in je kouwe kleren? Ik ben heus niet verstookt van empathie, en wil best een uitgestoken hand reiken, maar dit kan toch niet door de bocht?

Ligt het aan het onderwijs, of is dat van alle twijfel verheven? Als het om uitzonderige gevallen ging, zou ik het niet op orde stellen. Dan hoefde ik er geen boekje over open te klappen, maar volgens mij zijn er strengere maatregelingen nodig.

Op de televisie zijn diverse taalquizzen die een vinger aan de pap houden. BN'ers – een pluimage van verschillende mensen - zitten daar met elkaar in de haren. Ze moeten flink aanbijten en worden zeker niet uit de luwte gehouden. Sommigen zijn dan echt van de kaart af en zien geen licht meer aan het einde van de horizon als ze merken dat de spelling hen boven de pet groeit.

Ook over woorden zitten mensen vaak in een dubbele spagaat. Discussies over 'friet' of patat' duren langdurig en lopen soms flink in de kladden. Mensen die elkaar normaal op handen en voeten dragen vallen opeens de schepjes van de ogen: de een blijkt een platonische leugenaar en de ander gloreert in de slachtofferrol.

Zelf ben ik dermate door de verf gewassen, nee ik bedoel door de wol gewassen, dat ik me van de hak naar de tak gestuurd voel als mijn innerlijke taalkoddebreier weer op de stang gejaagd wordt. Ik raak overhit en wil dit met de kop indrukken. Ik wil mensen op het hart roepen hoe belangrijk het is om het niet onder één hoedje te gooien met de taalmisbruikers.

Laat ik eindigen met een mooi citaat als krent op de taart:
"De complexiteit van taal - de woordenschat, bepaalde ambivalenties, de grammatica - stelt ons in staat om woorden te geven aan fundamentele twijfels, verborgen vooronder-stellingen en complexe problemen."

Of, om niets aan onduidelijkheid over te laten voor degenen die niet toeberekend zijn om mij van repliek te geven: "Zorgvuldig taalgebruik vormt de basis van zorgvuldig denken!"

Door de woorden van Ursula Le Guin tenslotte word ik weer tot in tranen geroerd.

Geplaatst in schrijven | Getagged | 8 Reacties

Consolations 35 – Pilgrim

Het is mooi wat David Whyte schrijft over de mens als pelgrim, hoe we allemaal onderweg zijn van daar naar hier naar ginds, steeds iemand anders wordend – this unceasing tidal and seasonal becoming – maar in essentie toch ook altijd onszelf, de bestemming steeds opnieuw onbekend. Als rivieren stromen we, all the way to our dissolution in the sea.
Deze collage begon met de challenge 'Gebruik water in je collage in de zin van een rivier, zee of meer.'
De gelli plate is goed in waterige landschappen. Maar dan verder. Zo'n collage maken is ook een reis naar een onbekende bestemming, voor mij tenminste wel. Ik begon bij die gekke poppetjes, uitgeknipt van een of andere Keltische ketel. In hetzelfde boek vond ik ook de afbeelding van Merlijn en nog zo'n mythische man. De zee inlijsten: rotspartijen gezocht. De rechter komt uit Frankrijk, de linker is van een gotische kerkbank, met daarboven nog wat Gaudi. Nog wat waterlelies op de voorgrond en wat vogeltjes in de lucht, en dan de woorden erbij zoeken die weer wonderwel passen. Ik was gister verschrikkelijk moe en heb een leuke afspraak moeten afzeggen, maar zo'n uurtje kunnen knutselen tussendoor maakt de dag toch weer goed, ik ben zo dankbaar dat ik dat nog steeds kan.

Geplaatst in creatief | Getagged , , | 2 Reacties

Michael Ondaatje – Warlight

Aan de uitstekende en uitgebreide bespreking van Bettina heb ik eigenlijk niets toe te voegen, behalve dan dat ik voor mezelf wil vastleggen hoe ik dit boek ervaren heb.
Ik verbaas me nu over de Nederlandse titel: Blindganger. Een explosief dat niet afgegaan is … het kan slaan op de explosieve geheimen die ik-verteller Nathaniel uiteindelijk weet te ontraadselen. Maar het had beter gewoon Oorlogslicht kunnen heten. Ik heb het tweede deel van het dagboek van Hanny Michaelis ook net uit, en vooral in de laatste oorlogswinter zie je het flakkeren, dat oorlogslicht, van brillantinepitjes en de laatste stompjes kaars. De beelden die Nathaniel opschrijft over het oorlogsverleden van zijn moeder zijn net zo flakkerend.

In de Volkskrant staat goed beschreven waar het boek over gaat:

"In de zomer van 1945 vertrekken de ouders van de 14-jarige verteller Nathaniel en zijn iets oudere zus Rachel voor een jaar naar Singapore, waar vader een topbaan heeft gekregen bij Unilever. De mannen die zich over hen zullen ontfermen zijn Walter – al enige tijd onderhuurder en door de kinderen wegens zijn schichtigheid de Mot genoemd – en Norman, beter bekend als de Schicht.
Vanaf het moment dat de ouders zijn vertrokken, ontvangen de mannen in het huis een bont gezelschap van randfiguren, die niet altijd even duidelijke activiteiten ontplooien. De schimmigste van allen is de Schicht. Nathaniel vergezelt hem soms op zijn nachtelijke tochten door Londen, een stad waar de puinhopen en bomkraters nog op elke straathoek getuigen van de oorlog. De Schicht blijkt onder meer op grote schaal windhonden te smokkelen en via het drogeren van deze dieren bovendien een bekwaam matchfixer van hondenrennen te zijn.
Als Nathaniel en Rachel na enige tijd de hutkoffer van hun moeder Rose ontdekken, die gewoon thuis in de kelder staat in plaats van in Singapore, wordt duidelijk dat de werkelijkheid anders in elkaar steekt dan hun is verteld. Wat is er gaande?"

Maar het boek is geen thriller. Het was in elk geval wat mij betreft niet de narrative drive die me deed doorlezen. Warlight is zo'n boek waarbij ik – eindelijk – weer eens bedenk hoe heerlijk het moet zijn om zo te kunnen schrijven. Ondaatje schrijft zoals Caravaggio schildert.

"There are times these years later, as I write all this down, when I feel as if I do so by candlelight. As if I cannot see what is taking place in the dark beyond the movement of this pencil. These feel like moments without context. Picasso as a youth, I’m told, painted only in candlelight, to admit the altering movement of shadows."

"Your own story is just one, and perhaps not the important one. The self is not the principal thing," leert hij van een bezoekster aan hun ouderlijk huis.

Wat hij zegt over waar hij nu mee bezig is, over de reconstructie van het leven van zijn moeder: "You return to that earlier time armed with the present, and no matter how dark that world was, you do not leave it unlit. You take your adult self with you. It is not to be a reliving, but a rewitnessing."

Nathaniel's baan bij de Geheime Dienst is het opsporen en uitwissen van de minder fraaie activiteiten gedurende en na de Tweede Wereldoorlog: "Anything questionable was burned or shredded under myriad hands. So revisionist histories could begin." Dit deed mij denken aan de thematiek van Ondaatje's boek Anil's Ghost, over forensische antropologie.
Eigenlijk schrijft hij altijd over het opgraven van geschiedenissen en de werking van het geheugen, dat geldt ook voor The English Patient. Er zijn veel schrijvers die in feite maar één verhaal hebben. Maar als je het elke keer opnieuw zo briljant en poëtisch verwoordt, is dat geen enkel probleem.

"When you attempt a memoir, I am told, you need to be in an orphan state. So what is missing in you, and the things you have grown cautious and hesitant about, will come almost casually towards you. “A memoir is the lost inheritance,” you realize, so that during this time you must learn how and where to look. In the resulting self-portrait everything will rhyme, because everything has been reflected. If a gesture was flung away in the past, you now see it in the possession of another. So I believed something in my mother must rhyme in me. She in her small hall of mirrors and I in mine."

Dat maakt ook het verschil tussen memoires en dagboeken. In De Wereld Waar ik Buiten Sta zijn we bijna in real time aanwezig bij Hanny's belevenissen in de oorlog. Als lezer, met de kennis van nu, sla je aan het interpreteren, ben je je bewust van dingen die je niet wist, verbaas je je over hoe het gewone leven doorging in die tijd. Bij memoires heeft de schrijver ervan zélf die interpretaties al toegevoegd, zijn volwassen zelf laten meespreken.
"Do we eventually become what we are originally meant to be?"

Geplaatst in recensies | Getagged , , | 2 Reacties

Barbara Kingsolver – Unsheltered

Ik ben groot fan van Kingsolver, al sinds de Bean Trees en Pigs in Heaven, natuurlijk het meesterwerk The Poisonwood Bible, en The Lacuna vond ik ook geweldig. Sommige andere titels zeiden me iets minder maar altijd wil ik haar nieuwste boek meteen lezen. Dus ik was heel blij dat ik Unsheltered ter recensering kreeg opgestuurd van de NBD.
Ik heb er langer over gedaan dan ik voorzag. Zo ongeveer halverwege moest ik het mezelf toegeven: ik verveelde me een beetje en waar kwam dat door? Dan ga ik altijd recensies in gerenommeerde kranten opzoeken want wie ben ik? Maar ik was de enige niet.

Op zich is het een prachtig verhaal, of liever, zijn het twee prachtige verhalen. In het heden (2016) hebben we de familie Knox-Tavoularis, al lang niet meer het succesvolle gezinnetje dat moeder Willa voor zich zag toen ze haar Griekse man trouwde. Dochter Tig (Antigone) is weer thuis komen wonen na een verblijf op Cuba waar ze niks over kwijt wil. Schoondochter Helen pleegt zelfmoord zodat baby Dusty bij grootmoeder komt wonen want zoon Zeke weet totaal niet wat hij moet. Hij gaat weer proberen het te maken in financieringsland. Dan is er nog schoonpapa Nick, zwaar ziek en zwaar politiek incorrect, die Willa het bloed onder de nagels vandaan haalt.
Ze wonen in een oud huis in Vineland, dat in de jaren zeventig van de negentiende eeuw werd gebouwd als een utopische woonwijk. Het huis staat helaas op instorten, en Willa probeert uit te vinden of ze niet een 'historisch belang' kan opsnorren zodat het gerestaureerd kan worden.

Terug naar 1871. In het huis woont Thatcher Greenwood, ver boven zijn stand getrouwd met de mooie Rose, en leraar aan de plaatselijke school. Daar wordt het curriculum bepaald door Vineland-stichter Landis en zijn meelopers, en daarin is bepaald geen plaats voor Darwin en zijn verderfelijke ideeën.
Naast Thatcher woont Mary Treat. Ik kwam pas halverwege het boek op het idee om haar te googelen, en ze heeft dus echt bestaan. Beroemd botanicus en entomoloog, corresponderend met de groten der aarde waaronder Darwin.
Van haar komt het woord uit de titel: "Unsheltered, I live in daylight. And like the wandering bird I rest in thee."
Zowel Thatcher als Willa nemen een voorbeeld aan haar, vinden in haar troost en inspiratie.

Klinkt allemaal schitterend, toch?
Waarom verveelde ik mij dan?
Het kwam door de lange dialogen. Eindeloze gesprekken aan de eettafel, of tussen de echtelieden in bed, waarin de personages niet meer waren dan marionetten die verschillende visies op hedendaagse problematiek (vooral natuurbehoud en milieu) ventileerden. Schoonpapa citeerde de Trump-aanhangers, Zeke de materialisten, Tig de idealisten (denk Occupy), en moeder Willa vroeg zich vertwijfeld af of ze het allemaal verkeerd had gedaan.
Ik zou willen dat dit twee boeken waren: een met als hoofdpersoon Tig, en een met als hoofdpersoon Mary.
Wat allemaal niet wegneemt dat ik me toch verrijkt voelde toen ik het uit had, en dat is al heel wat.

Geplaatst in recensies | Getagged , | 2 Reacties

Opus en Obe

Gisteravond waren we naar het prachtige concert van Projectkoor Opus, in de Nieuwe Kerk in Groningen. Ze zingen elk jaar werken van een nog levende componist, en luisteren de muziek op met een andere kunstvorm, zoals bijvoorbeeld ballet. (Ook was ik bij een concert met videobeelden, dat was gigantisch indrukwekkend, beelden van oorlog en vernietiging op de muren bij The Armed Man van Karl Jenkins, maar dat werd uitgevoerd door een ander projectkoor.)
Bij de muziek van Paul Carr (Requiem for an Angel, en Seven Words from the Cross, dat móet je echt even luisteren!) waren gedichten uitgekozen van Obe Postma, die werden voorgedragen door Edwin Rutten, vanaf de preekstoel.
Waar de muziek rechtstreeks het hart in stroomde, liet de poëzie mij tamelijk koud. Ik kon de gedichten niet zo snel een plaats in mijn hoofd geven, en ik vond de woorden wat hoogdravend en afstandelijk.
Tot ik me realiseerde dat het in het echt natuurlijk Friese gedichten zijn, heel nauw verbonden aan de aarde en het wezen van Friesland. Vanmorgen heb ik ze allemaal opgezocht, en nu kan ik ze in alle rust invoegen in het verhaal van de muziek. Ze staan hier. Wonderlijk wat een verschil de taal maakt.

Geplaatst in gedichten, muziek | Getagged | 2 Reacties

koppen rollen

Vanmorgen schoot ik al vóór het ontbijt in de opwinding. De Volkskrant heeft de laatste tijd voor gewoonte om – op zich tamelijk genuanceerde – artikelen op twitter te voorzien van een ongenuanceerde kop.
"Missie Bolsonaro is volbracht: nu kan hij Brazilië weer ‘groot en veilig’ maken, zeggen zijn supporters
(NB In een eerdere tweet werd dit standpunt onvoldoende duidelijk aan de sprekers toegeschreven)"
Oorspronkelijk hadden ze geen aanhalingstekens gebruikt.
In de papieren krant noemden ze deze griezel zonder aanhalingstekens een Sterke Man.
Over vaccinatie deden ze iets soortgelijks. Na kritiek pasten ze de kop aan.
Ook over woningnood gingen ze onfris tekeer: asielzoekers zouden 'ons' verdringen op de woningmarkt. Ook hier werd na kritiek de kop aangepast.

Als er íets averechts werkt op social media, is het wel het gebruik van (nemen we aan) satirisch of cynisch bedoelde opmerkingen. Ik herinner me dat er een keer een stuk op Faceboke stond over depressie, en hoe verkeerd mensen daarop kunnen reageren. Zonder nadenken en zonder aanhalingstekens schreef ik eronder iets wat ooit tegen mij gezegd is: "Heeft u wel eens aan vrijwilligerswerk gedacht mevrouwtje?"
Ik kreeg een tsunami van woede over me heen. Iedereen dacht dat ik de schrijfster van het stuk voor gek zette, ik heb maar gauw mijn reactie verwijderd.

Over die tsunami nog even. Het ontmenselijken van de ongewenste buitenlanders. Claudia en de asielplaag. Zij zei toen dat ze zo'n kop wel begreep. Vandaag gaf ze toe dat dat een "slecht moment" van haar was.

De hoofdredacteur van de Volkskrant lijkt behoorlijk de weg kwijt, evenals Marcel Gelauff van de NOS. Zij verstaan onder goede journalistiek dat je iedereen een podium biedt. Ook antivaxaluhoedjes, ook "sterke mannen" die hun homofobe, xenofobe, vrouwonvriendelijke standpunten uitventen. Net zoals Holleeder bij Twan, iedereen moet aan het woord.
Waarom eigenlijk?
Heet dat objectief? Heet dat polarisering tegengaan?
Of is dat dé manier om alle gevaarlijke denkbeelden te normaliseren, zodat we met z'n allen in de kikkersoep afglijden naar wereldwijd fascisme?
Frederike Geerdink schreef een fantastisch artikel over wat journalistiek hoort te zijn en te doen.

Hoewel ik soms echt bang ben voor waar de wereld naartoe afglijdt, en het liefst heel zen mijn ogen zou willen sluiten, ben ik blij dat ik op twitter zit. Want van de vaderlandse pers moeten we het zo langzamerhand niet meer hebben, als we waakzaam willen blijven. Bovendien blijf je nergens anders zo goed op de hoogte van wat volksmenners uitspoken, en hoe vreselijk veel verblinde mensen er zijn. Ik schrok van de reacties op een tweet van oppergriezel Leon de Winter. Over hoe schandalig het was om Trump te vergelijken met Hitler. Als je leest wat mensen daar – instemmend – onder zetten …

Al met al geen briljant essay, dit stukje. Maar even een ontwarring van de warboel in mijn hoofd. In de hoop dat we nooit de top van de Pyramid of Hate zullen bereiken.

Geplaatst in tijdgeest | Een reactie plaatsen