idols

Alsof het nog niet genoeg was met al die experimenten, had ik – of dat rare hyperbrein van mij – ook nog bedacht dat een dubbele harmonica misschien wel leuk was. Gewoon van papier was dat geen probleem: harmonica vouwen, gleufjes snijden, smalle harmonica erdoor en klaar.
Maar ja … kleurtjes! Ik verfde de kleine harmonica goud, en beplakte de grote met mooie paars-blauwe gelliprints. Waar het idee vandaan kwam om 'idols' te googelen – afgodsbeeldjes – weet ik niet meer, maar mooi waren ze wel. Zou daar ook een gedicht over zijn?
Verbazend.

Overál is een gedicht over. Ik gebruikte 1 strofe uit het gedicht Idols van Witter Bynner, wie kent hem niet. (het complete gedicht staat hier)

IDOLS

What surer god have I ever seen than this
Which I deliver from an earthen womb,
This idol made of clay, made of man,
This fantasy, this mute, insensate whim
Enduring still besides its maker’s dust?
These are the open eyes, the lips that speak
Wonderful things, this is the living thought
That made the man alive and alive again.

Alles opgeplakt, oh, wat werd het mooi. Nu nog even flink pletten met mijn nieuwe boekbinderspers.
En waar ik normaal altijd lapjes stof tussen de bladzijden doe, deed ik er nu (vanwege de geringe ruimte) velletjes deli paper tussen. En dat werkte niet. Alles aan elkaar geplakt, losscheuren, drama.
Alles zo goed mogelijk gerestaureerd. Nóg een euvel: de kleine harmonica verschoof, ondanks de goede vouwen. Dus gesmokkeld en plakband gebruikt.
Pfoe. Ik hoop dat ik nu weer iets makkelijkers verzin.

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 3 Reacties

de vrolijke verrijzenis van Arago

flaptekst:
Joys, een opstandig vijftienjarig meisje, zit bij haar ouders in de auto. In de Italiaanse Dolomieten duikt er plots een jonge vos op voor de wielen en de ouders verongelukken. Het meisje raakt in coma. Of is het waar dat ze gewoon opstaat? De jonge vos volgt haar en langzaam maar zeker groeit er een onvoorwaardelijke diepe vriendschap tussen hen. Haar geluk is compleet als ze een thuis vinden bij Paul Ehrenfest, de Leidse fysicus bij wie in de jaren twintig Albert Einstein en tal van andere wereldberoemde Nobelprijswinnaars logeren. Zo ook de aantrekkelijke Niels Bohr, die in staat is onmogelijke ideeën tot levend bestaan te denken.
De vrolijke verrijzenis van Arago is een verhaal over hartstocht en intens geluk, een liefdesverklaring aan het ene leven dat wij hebben

Het is allemaal reuze magisch-realistisch en diepzinnig en veellagig enzo, een boek als een toverlantaarn, en toch denk ik aan het eind: but what's the point? Wat moet ik ermee, wat heb ik nu beleefd?
Waarom kon het niet gewoon een boek zijn over Lise en haar vos, in die op zich al magische tijd van belangrijke uitvindingen? Waarom moesten die vervelende Joys en haar nog vervelender ouders er per se in? Wat voegde dat toe?

We hebben er een leeswijzer bij, en de schrijver daarvan vindt het allemaal geweldig. Er spreekt een zekere trots uit, zo van: dit heb ik er toch mooi allemaal uitgehaald! Ook de wisselende vertelperspectieven, kijk toch hoe knap. Er worden ook diverse recensies geciteerd, die allemaal gewag maken van het geraffineerde gedachte-experiment dat deze roman is, een demonstratie van ongebreidelde, springerige verbeelding, spitsvondig en vernuftig.
Eigenlijk gaat dat allemaal over de achterkant van het wandkleed: kijk eens hoe knap genaaid.

In het begin ergerde ik me aan de mooischrijverij ("de weidse helderheid die luchtig in haar hoofd suisde"). Ik ergerde me aan dat veelgeprezen vertelperspectief. Welk meisje van 15 zegt "Je weet als je vijftien bent veel dingen niet zeker"? Of "lichamelijk ongemak verdween snel op mijn leeftijd"? Of stopt een foto "in haar bh'tje"?
Ik heb niet lang geleden Strovuur gelezen, waarin een tienermeisje heel wat beter tot leven gewekt wordt. Joys blijft in het hoofd van de schrijver zitten. Ik geloof dat dat het is: de personages staan in dienst van de schrijver, in plaats van andersom. Mooi hoe ik daar alleen schrijvend achter kon komen.

Geplaatst in recensies | Getagged , | 2 Reacties

das Lied vom Meer

Afgelopen weekend werd ik helemaal hyper van mezelf. Ik was met vijf boekjes tegelijk bezig: het boekje dat eerst pudding heette, toen kwal, toen puddingkwal en nu Song of the Sea, de dubbele harmonica die leidde tot een plakdrama; twee met de pamphlet stitch ingebonden schriftjes met in waxinelichtwas gewaxt borduurgaren, en nog een flapjesharmonica uit mijn nieuwe boek The Art of the Fold.

Alsof ik nog niet genoeg geleden had bij het maken van het vlechtwerkboekje was voor Song of the Sea het oorspronkelijke idee om een soort pop-up boekje te maken. Als kind had ik zo'n boek dat zich uitvouwde tot een poppenhuis met vier kamers. Maar met 9 bladzijden werden die kamers veel te smal en te donker, dus besloot ik de bladzijden halfrond af te knippen. Met de vloertjes erin leek het al meteen op een pudding. Ere wie ere: Fenna kwam met het idee om er een zeewezen van te maken.

De fantasie sloeg meteen op hol. Ik zocht een mooi zeegedicht, vond er eentje van Rilke, en printte dat in het Engels en Duits in golven op deli paper. Tentakels! Knipte waterige rondjes uit voor wat extra decoratie in de 'kamertjes' en vlocht een ophangtouwtje. De logistiek van het plakken vereiste nog heel wat denkwerk, ik moest de tentakels door de gaatjes in de vloertjes frutten, maar uiteindelijk was hij gister af, het lied van de zee. Helemaal tevreden ben ik niet: de vloertjes hadden van veel dunner papier gemoeten, het boekje is nu aan de onderkant veel te dik. Maar daar zie je gelukkig niks van als het hangt te zeewezen.

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 6 Reacties

tell your story

De buren zijn hun huis aan 't opruimen (coronathuisblijfbezigheid nummer 1 denk ik), en dachten bij het opschonen van de boekenkast aan mij. (Mijn knutselkamertje ligt aan de galerij dus ze zien mij vaak bezig.) Ik kreeg een paar prachtige fotoboeken, waarvan een met 365 kunstwerken. Oh, en wat stonden er mooie afbeeldingen in voor het nieuwe boekje!
Het vorige boekje-in-opdracht (het staat op Google Drive, het is nummer HRB59) moest in blauw, paars en zand, dus ik was een hele middag zoet met gelli prints maken in die kleuren, genoeg voor minstens drie boekjes.
Ik besloot van deze weer zo'n twee-kanten-harmonicaboekje te maken, de ene kant donker, de andere licht.
Ik zocht de afbeeldingen op kleur bij de gelli prints, maar ook bij de woorden die ik inmiddels gevonden had.

tell your story

when you remain

in your own authentic
rhythm and peace

you can exist and thrive

as both a strong
and tender thing
simultaneously

like poetry
or plants

or breath, moving through the body

this is
where your power lives

Victoria Erickson

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | Een reactie plaatsen

nobody but you

Soms heb ik zin om iets nieuws uit te proberen. Wat dacht ik van een vierkant harmonicaboekje met vlechtwerk? Hè ja! Viel nog best tegen trouwens, om het een beetje netjes te krijgen. En waarom zijn er zo weinig schilderijen met violet en paars? En vervolgens de hamvraag: welke woorden passen hierbij?
Ik stuitte op een gedicht van Charles Bukowski: Nobody but you. De complete versie staat oa hier.
Ik gebruikte twee strofen.

nobody can save you but
yourself
and you’re worth saving.
it’s a war not easily won
but if anything is worth winning then
this is it.

think about it.
think about saving your self.
your spiritual self.
your gut self.
your singing magical self and
your beautiful self.
save it.
don’t join the dead-in-spirit.


Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 2 Reacties

coronaboekje

Dit gedicht van John O'Donohue lijkt wel geschreven voor "dit coronatijdperk" (hoe zal het later in de geschiedenisboekjes heten?). Ik vond die laatste zin zo mooi "blushed with beginning" dat ik niet hoefde te twijfelen over de kleur van het boekje.

This is the time to be slow

This is the time to be slow,
Lie low to the wall
Until the bitter weather passes.

Try, as best you can, not to let
The wire brush of doubt
Scrape from your heart
All sense of yourself
And your hesitant light.

If you remain generous,
Time will come good;
And you will find your feet
Again on fresh pastures of promise,
Where the air will be kind
And blushed with beginning.

JOHN O'DONOHUE

Excerpt from his book To Bless the Space Between Us (US) / Benedictus (Europe) (2007)

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , , | 2 Reacties

Sue Monk Kidd – the book of longings

In het Palestina van de eerste decennia van onze jaartelling groeit Ana op in een welgesteld gezin in Sepphoris, onder het bewind van Herodes Antipas, aan wiens hof haar vader werkt als schrijver.
Ook Ana schrijft graag. Ze tekent verhalen op over sterke vrouwen, die in de Schrift maar zo weinig aandacht krijgen. Als ze veertien is, moet ze worden uitgehuwelijkt. Haar ouders kiezen een goede partij voor haar uit: een rijke, afschuwelijke oude man die haar vader in ruil voor zijn dochter een groot stuk land zal geven. Op weg naar het verlovingsceremonieel struikelt Ana. In de mensenmenigte helpt een jonge man haar overeind: Jezus.
Lang verhaal kort (dat staat ook in de eerste alinea): Ana wordt later de vrouw van Jezus. Het verhaal gaat over haar, maar natuurlijk ook over wat er allemaal met Jezus staat te gebeuren, en met haar broer Judas.

Ik vond het een prachtig boek. Daar speelt veel persoonlijke voorkeur in mee, natuurlijk. Jesus Christ Superstar (vooral bij de scènes met Herodes moest ik vaak aan de film denken), het landschap van het Midden-Oosten dat zo erg het landschap van mijn hart is (en dat ik nu misschien wel nooit meer zal terugzien), en alles wat met de vrouwelijke kant van onze patriarchale religies te maken heeft.
Ook de reizen die Ana maakt spraken me aan. (Ze heeft Herodes zo tegen zich in het harnas gejaagd, dat ze samen met haar mentor, haar tante Yaltha, naar Egypte vlucht.) Ik moest ook vaak denken aan Yima, die nog steeds niet verder is gekomen dan voorbij de muren van haar dorp. Zou ik haar weer durven oppakken? In elk geval heb ik hier een voorbeeld gevonden voor vorm én toon.

Wel dacht ik nog: is het eigenlijk wel mogelijk dat iemand zó buiten de kaders van haar eigen cultuur denkt? Maar toen dacht ik aan mijn eigen openbreken, door Beyond Power. Alles wat ooit van marmer leek, in steen gehouwen en met vanzelfsprekende eeuwigheidswaarde, bleek fraglich. Ik begreep dat alles indoctrinatie was geweest door machthebbers met alle belang bij de status quo.
Ana begraaft haar geschriften, in de hoop dat ze zo nooit verloren zullen gaan. Dat ze ooit teruggevonden zullen worden. Zij is in dit boek de schrijfster van het gedicht The Thunder, Perfect Mind dat gevonden is in Nag Hammadi.

Geplaatst in recensies | Getagged , | Een reactie plaatsen

daglicht

Ik schreef al over de verjaarsboekjes die ik had gemaakt en over de muziekgedichten die ik erbij gezocht had. Voor de ene jarige werd dat Daglicht van Judith Herzberg. Het schoot me opeens te binnen dat zij Scarlatti had gespeeld voor haar examenconcert van het conservatorium, en bovendien paste het gedicht zó mooi bij de dageraadtinten van het boekje!

Daglicht

Uit chaos van lakens en
voorgevoel opgestaan, gordijnen
open, de radio aan, was
plotseling Scarlatti
heel helder te verstaan:
Nu alles is zoals het is geworden,
nu alles is zoals het is
komt het, hoewel, misschien
hoewel, tenslotte nog in orde.

Judith Herzberg
uit: 'Zeepost', 1964.

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | Een reactie plaatsen

pure joy

Ik weet niet meer hoe ik op het idee kwam om rechtstreeks op het harmonicaboekje te gelliprinten (in plaats van losse prints erop te plakken). Op de een of andere manier was ik in de stemming voor natureltinten, grijs, zand, beige, en een beetje goud. En voor het zelfgemaakte stempel van een rijtje mensfiguren. Vervolgens reepjes papier scheuren uit een oud boek, en die ook goud verven.
Het was voor het eerst dat ik zo te werk ging, met het boekje als geheel in plaats van spread voor spread, me baserend op citaten of dichtregels.
Ik knipte de poppetjes uit karton en zocht afbeeldingen van mooie structuren om ze uit te knippen. Ik zag ergens een collage met driehoekjes en wilde ook driehoekjes. Ik raakte onder de indruk van moderne schilderijen in natureltinten en koos er een uit voor de omslag.
En nu de tekst nog – een boekje zonder woorden voelt voor mij niet compleet. Ik had nog een stapeltje afgekeurde prints liggen, van teksten op deli paper. En daar was, nog in de juiste kleuren ook, die tekst van Louise Bogan.

I cannot believe
that the inscrutable
universe turns
on an axis of
suffering;
surely the strange
beauty of the world
must somewhere
rest on pure joy!

Geplaatst in creatief | Getagged , | Een reactie plaatsen

Earth, Teach me to Remember

Earth, teach me stillness
as the grasses are stilled with light.

Earth, teach me suffering
as old stones suffer with memory.
Earth, teach me humility
as blossoms are humble with beginning.

Earth, Teach me caring
as the mother who secures her young.

Earth, teach me courage
as the tree which stands alone.

Earth, teach me limitation
as the ant which crawls on the ground.

Earth, teach me freedom
as the eagle which soars in the sky.

Earth, teach me resignation
as the leaves which die in the fall.
Earth, teach me regeneration
as the seed which rises in the spring.

Earth, teach me to forget myself
as melted snow forgets its life.

Earth, teach me to remember kindness
as dry fields weep in the rain.

John Yellow Lark

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | Een reactie plaatsen