vragen

Ik maakte 3 lussenboekjes tegelijk, 1 blauwe en 2 oranje (de eerste daarvan staat hier). Die oranje waren bijna hetzelfde, ik moest van die tweede echt iets heel anders maken. Snuffelde in laatjes, kwam een doosje bladgoud tegen dat ik al lang vergeten was. Het is zó jammer dat goud zo slecht fotografeert, het boekje is in het echt zo stralend mooi. Ook kwam ik een bakje gedroogde tulpenblaadjes tegen. Zo teer en doorschijnend, ik maakte er doorkijkraampjes van.
Welke woorden moest ik hier in vredesnaam bij kiezen? Snuffel snuffel, blader blader, The Book of Questions van Pablo Neruda (El Libro de las Preguntas, 1974, vertaald door William O'Daly). Ik hoefde maar 4 vragen, ik koos de meest poëtische:

Is it true our desires
must be watered with dew?

Do tears not yet spilled
wait in small lakes?

Whom can I ask what I came
to make happen in this world?

Was it where they lost me
that I finally found myself?

Is het waar dat we onze verlangens
dauwwater moeten geven?

Wachten nog onvergoten tranen
in kleine meren?

Wie kan ik vragen wat ik hier
kom doen, moet laten gebeuren?

Was het daar waar ze mij kwijtraakten
dat ik mezelf eindelijk vond?

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 6 Reacties

The Fire in the Song

Ik was weer ergens een leuk nieuw modelletje tegengekomen. Ik maakte een proefexemplaar van printerpapier, zag er leuk uit. Dus ik zocht mooie gelli prints, construeerde een vierkant, dacht dat plakband niet stevig genoeg was om de vellen aan elkaar te houden dus zocht mooi papier voor de achterkant (oranje Eschervogels) en plakte dat erop.
Daar ging het meteen al mis: het werd een bobbelige boel. Bah. Toch maar het boekje gevouwen, in de hoop dat de pletter een en ander zou oplossen. Maar het werd met al die dubbele vouwen echt foeilelijk.

Ik vond het zó zonde van die mooie gelli prints! Dus ik heb alle pockets eraf gesneden, het resterende stuk doormidden gesneden, die beide repen aan elkaar geplakt en zo werd het weer een normaal harmonicaboekje.
Door het plakproces had ik mooie Mondrianige vakjes gecreëerd, die ik accentueerde met afbeeldingen in bijpassende kleuren. Verder wist ik het nog niet precies. Ik vlooide mijn laatje met niet-gebruikte uitknipsels weer eens door, en kwam het uitgeknipte silhouet van een vrouw tegen. (Nog van deze collage.) Dat knipte ik uit moerbeipapier. De beide kettingen kwamen ook uit het laatje.

En dan blijkt er altijd weer een gedicht te bestaan dat zich er moeiteloos bij voegt.

The Fire in the Song

The mouth opens
and fills the air
with its vibrant shape

until the air
and the mouth
become one shape.

And the first word,
your own word,
spoken from that fire

surprises, burns,
grieves you now
because

you made that pact
with the dark presence
in your life.

He said, "If you only
stop singing
I’ll make you safe"

And he repeated the line,
knowing you would hear
"I’ll make you safe"

as the comforting
sound of a door
closed on the fear at last,

but his darkness crept
under your tongue
and became the dim

cave where
you sheltered
and grew

in that small place
too frightened to remember
the songs of the world

its impossible notes
and the sweet joy
that flew out the door

of your wild mouth
as you spoke

~ David Whyte ~

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 1 reactie

sterrenvissen

Poeh, wat heb ik een ruzie gehad met het ronde boekje. Ik begon met ronde vouwblaadjes op een strook wit karton te plakken, zodat ik kleine reepjes kon laten zitten om als scharnier te dienen. Toen leek het me wel leuk om gouden scharniertjes te maken: goudverf erop. Werd een slappe boel. Versterkt met goudkleurig aliminumfolie en in de pletter ermee. Alle scharniertjes gescheurd.

Plan B. Alle rondjes losgeknipt en van gaatjes voorzien, het geheel met touwtjes aan elkaar geknoopt die pasten bij de gelli prints en origamipapiertjes die ik inmiddels had uitgekozen. Maar met de touwtjes was het geheel zo wiebelig dat het niet rechtop bleef staan. Dan maar een plint, van hetzelfde karton als ik voor de kaftjes had gebruikt.
Gelukkig had tante Pos (ik heb zo'n leuke vrolijke tante Pos) inmiddels een prachtig boek gebracht: Kunstformen der Natur. Twee mooie oranje zeesterren uitgeknipt. Waarom ik er vervolgens het Sumeriëboek bij pakte? Geen idee. Op de een of andere manier werden de Sumerische minimannetjes een wandeling van de oorsprong van de aarde naar nu. Of zoiets. Ik moet mezelf niet kapot duiden.

En gelukkig had de onvolprezen Mary Oliver weer een een paar bijpassende dichtregels. Mensenkinderen, wat schrijft zij toch adembenemend mooie gedichten.

What good does it do
to lie all day in the sun

loving what is easy?
It never grew easy,
but at last I grew peaceful:
all summer

my fear diminished
as they bloomed through the water
like flowers, like flecks
of an uncertain dream,

while I lay on the rocks, reaching
into the darkness, learning
little by little to love
our only world.

from Starfish by Mary Oliver

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 4 Reacties

blue tribe

De september challenge in de boekbindgroep was envelopes and pockets, met een instructiefilmpje voor een snoezig envelopboekje. Ik heb het 2x zo lang gemaakt door 2 A4 gelli prints te gebruiken. Die koos ik gewoon op kleur, en dat ene origimapapiertje stond er prachtig bij. Ik had nog geen idee voor thema of gedicht, ik begon maar zo lukraak met inimini blauwe poppetjes uitknippen.
Dinsdagmiddag werd ik opeens door somberheid overmand. Gebeurt me niet vaak, maar het is wel heel naar. "Blue" in de ware zin des woords (terwijl ik alle reden had om blij te zijn, er was weer een collage verkocht op werkaandemuur). Het had ook nog alles te maken met het akkefietje met de onethicus.

Toen viel mijn oog natuurlijk direct op deze regels van Mary Oliver, uit haar gedicht Members of the Tribe:

I forgive them
their unhappiness,
I forgive them
for walking out of the world.
But I don’t forgive them
for turning their faces away,
for taking off their veils
and dancing for death —
for hurtling
toward oblivion
on the sharp blades
of their exquisite poems, saying:
this is the way.

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 2 Reacties

narcist des vaderlands

Ik was nog maar net begonnen de ethicus des vaderlands te volgen, vanwege de mooie vraag (die ik ook mijn pagina gezet heb): Stel: u wordt zonder voorbereiding een groot podium opgeduwd. Over welk onderwerp kunt u dan 45 minuten spreken?

Toen iemand hem een paar dagen later vroeg wat hij ging doen met de antwoorden, antwoordde de ethicus: "Verwonderd zijn over hoeveel mensen zoiets denken te kunnen."
Denken te kunnen.
De hoogmoed.

Maar goed, dat had ik gisteravond nog niet gezien, toen ik de volgende tweet las:
Nee, u weet niet waar u het over heeft. De meeste vormen van meisjesbesnijdenis zijn minder ingrijpend dan jongensbesnijdenis.

Wát??? riep ik verbijsterd uit.

En hij: Is echt zo, lees hier maar.

En ik: Worden jongens ook met een stomp mes bewerkt en vervolgens dichtgenaaid zodat ze geen seksueel genot meer kunnen ervaren, nauwelijks meer kunnen plassen en compleet kapot scheuren als ze een kind krijgen???

Iemand vraagt of hij Ayaan Hirsi Ali heeft gelezen. Hij komt met de uitspraak dat zij zou hebben gezegd dat het voor jongens erger is dan voor meisjes.
Dat valt te controleren.

Ik confronteer hem hiermee:
wat Ayaan zegt is dat jongensbesnijdenis erger kan zijn dan incisie ("het prikje") bij meisjes
eerlijk blijven, graag!

Toen hij mij tenslotte blokkeerde, heeft hij de tweets met mijn bewijslast allemaal van zijn account verwijderd.

Zo beweert hij:
Besneden mannen hebben veel vaker seksuele problemen in vergelijking met mannen die niet besneden zijn.
Hij baseert zich hierbij op een artikel waarvan de conclusie een stuk genuanceerder blijkt:

RESULTS
There were no significant differences in sexual drive, erection, ejaculation, and ejaculation latency time between circumcised and uncircumcised men. Masturbatory pleasure decreased after circumcision in 48% of the respondents, while 8% reported increased pleasure. Masturbatory difficulty increased after circumcision in 63% of the respondents but was easier in 37%. About 6% answered that their sex lives improved, while 20% reported a worse sex life after circumcision.
CONCLUSION
There was a decrease in masturbatory pleasure and sexual enjoyment after circumcision, indicating that adult circumcision adversely affects sexual function in many men, possibly because of complications of the surgery and a loss of nerve endings.

Hij beweert dat het argument om mannen te besnijden omdat dat goed zou werken tegen HPV achterhaald is.
Een onderzoek uit juli 2020 beweert het tegendeel.

Hij beweert dat vrouwenbesnijden niet misogyn zou zijn. Alsof het énige doel van vrouwenbesnijden niet is om haar haar seksuele plezier te ontnemen.
Hij vindt dat onjuist en moreel irrelevant.

Op de cijfers die ik aandraag, reageert hij helemaal niet.

• van de ca. 650.000.000 besneden mannen gaan er tussen de 1300-26000 dood
• van de ca. 200.000.000 besneden vrouwen gaan er ca. 400.000 dood
ten gevolge van de besnijdenis

Hij blokkeert mij en haalt alle opmerkingen tegen mij weg.

Vervolgens word ik van 2 kanten op mijn vingers getikt. (De ene heeft de betreffende tweets inmiddels verwijderd.)
Gert van Dijk is een "gedegen" ethicus. Met andere woorden: wat ik zeg kan onmogelijk waar zijn.

Ik zeg namelijk dat iemand die zich ethicus des vaderlands durft te noemen, niet mag liegen, of sjoemelen met cijfers of citaten. Wie prat gaat op zijn filosofiestudie hoort niet te komen met manipulatieve argumenten als "dus jij vindt het okee als …" terwijl diegene dat nooit heeeft beweerd, of me lachend en kleinerend terecht te wijzen omdat ik niet wist dat vrouwen een voorhuid hebben, wat ben ik toch dom, het is duidelijk dat ik geen verstand heb en geen recht van spreken. (Deze tweets zijn allemaal door de auteur verwijderd.)

Het is het zoveelste voorbeeld van een zelfingenomen narcist, die door de juichaapjes in bescherming wordt genomen. Ik vond dat ik een en ander toch even moest vastleggen.

Geplaatst in tijdgeest | Getagged , , | 8 Reacties

ogen

Dit pianoscharnierboekje maakte ik van dubbelgevouwen gelli prints. En ik maakte een fout, ik dacht dat de buitenste bladzij gewoon als kaft kon dienen, maar toen kreeg ik enorme gaten omdat ik de overgebleven loshangende scharniertjes had weggeplakt. Ik moest ze er opnieuw bij verzinnen. Gelukkig had ik net prachtig washi plakband besteld waardoor het wel netjes opgelost is.
Het idee voor de ogen kwam van het beeld (Egyptisch, millennia oud) op bladzij twee. Elke keer als ik het tegenkwam in de tefafcatalogus (stel je voor dat je zoiets daadwerkelijk koopt en thuis neerzet …), kreeg ik het een beetje koud.
Ogen werd het thema, ik schreef de tekst en drukte hem af op vellum, wat een mooi effect geeft dat toch. En wat is het een wonderlijk gevoel, die ogen die je over al die eeuwen heen aankijken.

eyes
looking at me
through centuries
across borders
what did you see
who made you see
whose hands made you see
me so i can see
centuries and worlds

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 2 Reacties

zonder handen

Ik maakte 3 lussenboekjes tegelijk: 2 oranje (de eerste staat hier) en een blauwe. Voor die laatste had ik nog helemaal geen idee. Wel wilde ik weer een moerbeipapiertje gebruiken, al had ik nog geen idee hoe.
De vloer van het knutselkamertje is meestal bedenkt met uitknipsnippers, soms halve afbeeldingen, en daar lag de dame die nu uiterst rechts zit. Precies de goede maat, soms is dat het enige criterium. Nog drie vrouwenfiguren uitgezocht met de juiste schaal, druipsteenachtige sliertjes van lichtblauw moerbeipapier, nu nog een gedicht.

Met de gedichten gaat het eigenlijk net zo als met de plaatjes: gewoon doorlezen wat ik heb (ik spaar gedichten op Pinterest en ik verzamel ze nu ook voor Vrouw en Kunst - wil je meedenken? graag!). Opeens springt dan de juiste in het oog.
Girl without Hands van Margaret Atwood. Ik koos voor de laatste strofe:

Only a girl like this
can know what's happened to you.
If she were here she would
reach out her arms towards
you now, and touch you
with her absent hands
and you would feel nothing, but you would be
touched all the same.

En het was vast niet toevallig dat ik op een prachtig boek stuitte voor Vrouw en Kunst: Memories of Our Lost Hands: Searching for Feminine Spirituality and Creativity door Sonoko Toyoda.


Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Sander Kollaard – uit het leven van een hond

Omdat we met de leesclub meedoen met de Stichting Literatuurclubs Drenthe hebben we maar 4 of 5 officiële boeken per jaar. Mooie aanleiding om de Libriswinnaar op ons eigen houtje te gaan lezen. Zonder behulpzame leeswijzer en bijbehorende vragen, in dat geval. Gelukkig zijn er tegenwoordig diverse online leesclubs, en die van De Volkskrant zette een paar mooie vragen op hun site.
Maar zelf heb ik tijdens het lezen ook veel aantekeningen gemaakt.

Even simpel het verhaal: Henk, vijftiger, IC-verpleegkundige, gescheiden, wordt wakker op een zomerse zaterdag. Hij moet eruit want hond Schurk moet uitgelaten. Beest blijkt niet echt in orde, komt het van de hitte? Onderweg haalt de bewoonster van een woonboot een bak water voor hem. Hij slobbert gulzig, maar eenmaal thuis vertrouwt Henk het toch niet en gaat met Schurk – kooikerhondje – naar de dierenarts. Diagnose: hartfalen. Henk moet de stad nog in om een cadeautje te kopen voor zijn nichtje Rosa. Later die middag gaat hij met de bus naar haar verjaardag, die dranksgewijs nogal uit de hand loopt. (Dat is lang niet alles, maar ik wil niet spoileren.)

Hoe komt het, dat zo'n eenvoudig verhaal zó prachtig is?
Allereerst door de glasheldere taal. Geen woord te veel en toch niet gewild karig-geschrapt, nergens grof of modieus, mooie vergelijkingen ("kijk maar in de oubliette van haar ogen") en zintuiglijke beschrijvingen.

Dan het bijzondere vertelperspectief. Is het de schrijver, die als verteller ons rondleidt in de Henkerigheid van Henk? Is het Henks onderbewuste dat af en toe berichten stuurt naar de Henk in het hier en nu? Is het zelfs Schurk, die zijn baasje observeert? Het is een mengeling, en die geeft juist weer hoe iemand op éen zo'n dag verschillend in het leven staat, vervloeiend, samenvloeiend met anderen, of juist weer ingeperkt ("ruw aangelijnd door een reflexmatige beleefdheid"), en heen en weer bewegend van verleden naar heden naar toekomst.

De tijd is een van de belangrijkste thema's. De zinsnede "kort aangelijnd aan de pin van het ogenblik" (Nietzsche - Over nut en nadeel van geschiedenis voor het leven) komt meerdere malen voor in het boek. Ook springt het verhaal moeiteloos naar de toekomst, tot Henks dood aan toe.
Wat is erger: herinneren of vergeten?

In het verlengde daarvan ligt het thema verhaal. "Wij zijn allemaal schimmen met verhalen bekleed spul." (spul in de zin van materie)
Henk is literatuurliefhebber, en vraagt zich bezorgd af of met het lezen er niet veel van zijn essentie in de boeken stroomt. Verhalen zijn de basale vorm van begrip en inzicht, zegt hij tegen Rosa. "Zonder verhalen zou de wereld uiteenvallen in betekenisloze onderdelen."
Geen nieuw gezichtspunt, natuurlijk, maar wel prachtig ingebed in zo'n op het oog eenvoudig verhaal.

Wat ik erg mooi vond was de uitspraak van Mia (de vrouw uit de woonboot) over de muziek van Beethoven. "Ze kan de muziek voor zich zien als een weliswaar complexe maar toch heldere ruimte, een gebouw zoals Piranesi dat had kunnen tekenen. Ze is in staat om die ruimte binnen te gaan." Ik moest meteen denken aan mijn ervaring met het pianoconcert van Mozart.

Misschien wel het belangrijkste thema is dat van de Lebensbejahung (zeg maar ja tegen het leven van je gloria je gloria joechei). "Het is niet eten en drinken dat ons in leven houdt, maar levenslust, de morele overtuiging dat het de moeite waard is, dat er waarheid en schoonheid ligt in het leven zelf, altijd en overal, maar dat het aan ons is om dat op te zoeken, te delven, als gelukszoekers, in de beste betekenis van dat woord …"

En dat sluit weer prachtig aan bij die vraag van de Volkskrant of het beroep van Henk – IC-verpleegkundige – van belang is voor het boek. Ja dus. Hij is een beroeps-in-leven-houder.

Geplaatst in recensies | Getagged , | 4 Reacties

RAGE

Dit lussenboekje is gemaakt van drie halve gelli prints, A4-tjes in de lengte doorgesneden en aan elkaar geplakt. Ik heb de lussen iets groter gemaakt dan in het vorige lussenboekje, waardoor er wat grotere figuren en bredere teksten in pasten. De kleuren stuurden me richting Kahlo, maar ook de boosheid die ik voelde na de aanvaring met Samen Sterk. Ik kreeg gelukkig ook nog bijval van Het Verdwenen Zelf, daar keken ze er ook met grote verbazing en shock naar.

Het is bijzonder te merken hoe een kunstenares met heel andere zorgen en problemen toch ook uitdrukking geeft aan mijn gevoelens. Zo wordt kunst universeel én origineel: door uitdrukking te geven aan je eigen sterkste gevoelens, raak je ook altijd een snaar bij een ander.
Hetzelfde geldt natuurlijk voor poëzie. De woorden van van Mary Oliver, uit haar gedicht RAGE, gaven precies weer wat ik wilde zeggen.

Sometimes in the wide night
you hear the most mournful cry,
a ravished and terrible moment.
In your dreams she’s a tree
that will never come to leaf —
in your dreams she’s a watch
you dropped on the dark stones
till no one could gather the fragments —
in your dreams you have sullied and murdered,
and dreams do not lie.

uit de bundel Dreamwork - Mary Oliver

Geplaatst in creatief, gedichten, kunst | Getagged , , | Een reactie plaatsen

pianoscharnier

Het eerste pianoscharnierboekje is af! Wel een reis van uitvindingen. Eerst waren de lusjes te krap, toen had ik het in elkaar en zag vervolgens dat het zo niet lukte om er op te collage-en. Weer uit elkaar halen dus.
Omdat ik bij het doorbladeren van de Tefafcatalogi altijd zo moet watertanden bij de abstracte schilderijen, maar geen idee wat ik daarmee moet qua collage, besloot ik nu om daar maar eens 10x10 vierkantjes uit te knippen en die als achtergrond te gebruiken.
Ik had nog strookjes tekst liggen die ik had uitgescheurd maar niet gebruikt, en ik had nog wat Klimt in een doosje over van het boekje voor tante. http://heldenreis.nl/2020/08/voor-tante-yt
En dan nog de tekst. Het werd wéér David Whyte, de laatste strofen uit zijn gedicht Mameen:

Remember the way you are all possibilities
you can see and how you live best
as an appreciator of horizons,
whether you reach them or not.

Admit that once you have got up
from your chair and opened the door,
once you have walked out into the clean air
toward that edge and taken the path up high
beyond the ordinary, you have become
the privileged and the pilgrim,
the one who will tell the story
and the one, coming back
from the mountain,
who helped to make it.

Geplaatst in creatief, gedichten | Getagged , | 4 Reacties