dogma

gerade linie gottlosVanuit Magdeburg gingen we naar Dessau en Wittenberg. Dessau = Bauhaus. Niets dan goddeloze rechte lijnen. De rechte lijn, zegt Hundertwasser, is een concrete bedreiging voor een zelfbepaald leven. Het gedachtegoed van de rechte lijn zorgt voor een samenleving gedomineerd door standaardisatie en uniformiteit. Volgens Hundertwasser heeft de mens de morele plicht om creatief te zijn, en zijn omgeving vorm te geven afgestemd op zijn individuele behoeften. (Zo las ik op de tentoonstelling in het Cobra, vorig jaar augustus.)
Er is dan ook geen groter verschil denkbaar dan tussen het Bauhaus en het gymnasium in Wittenberg.
Toch is Bauhaus ook schitterend. Die heldere, krachtige belijning, de vele ramen, het is niet moeilijk je voor te stellen dat zulke kunst ontstond nadat de War to end all Wars was uitgevochten. Al die grillige decadentie van de jaren voor de oorlog had alleen maar tot die wereldramp geleid. Het was tijd voor een gezonde duidelijkheid, zonder duistere hoekjes.
We kennen allemaal de Wassilystoel, de Rietveldstoel, de schoonheid van de Van Nellefabriek. Niets dan goede intenties.
En toch.CIMG9725CIMG9753
Dogmatisch ook. In het hele Bauhaus was geen schilderij te zien. Een enkel koningsblauw of vuurrood geschilderd bouwdeel, en de rangschikking van vensters en de schaduwwerking ervan op witte muren, vormden de enige decoratie die was toegestaan. De idealen verdringen hier de mens.
In Wittenberg zie je nog hoe het oorspronkelijke gymnasium in deze zelfde 'moderne' stijl was gebouwd. (Onze scholen, onze flats immers ook, er is minstens 40 jaar zo gebouwd, we ervoeren het als 'normaal.') En dan komt Hundertwasser er zijn sprookjessaus overheen gieten. Gouden uientorentjes, mozaïek om de vensters, pilaren van keramiek, een explosie van vrijheid en kleur. Het ontroert me, zoals zijn schilderijen me ook ontroeren, het raakt kennelijk aan een diepe laag, aan een instinctieve behoefte om te kleuren en te feesten.
En toch heb ik om de zoveel tijd de behoefte om mijn interieur leger te maken, strakker, helderder, zenner. Ik zou een huis met 100 kamers willen, om in elke kamer ander water te laten stromen. Geen enkele stroming is immers alleen zaligmakend, niemand mag dat claimen, denk ik.
CIMG9783

Dit bericht is geplaatst in autobio, kunst, tijdgeest met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *